Gecenlerde T'Pol'un
Portföyü Gözden Geçirme ve Yeni Yıl Bütçesi Zamanı baslikli yazisini okuyorum,
Singapur'lu elemanlardan biri omuzumun ustunden bakip ne okudugumu sordu. Ben de kisaca anlattim, "24 yasinda biri gelirinin 50-100 lirasini
tasarrufa yonlendirebilir" yazdigindan falan bahsettim. Bunu duyunca arkadasin ilk sozu su oldu: "Sadece o kadar mi, yetmez yahu?" Gercekten de ben bu yaziyi ingilizceye cevirip de Singapur'da kime gostersem, ya Turkiye'yi Banglades gibi bir ulke sanir ya da T'Pol'un gencleri har vurup harman savurmaya tesvik ettigini dusunur :) (Not: Bu yaziyi begenerek takip ettigim T'Pol'u elestirmek icin degil, Turkiye'deki
tasarruf yöntemleri ve
bireysel tasarruf oranlarinin zavalligini elestirmek icin yazdim.)
Komünizm nedir iktisat Nedir Devlet Üniversiteleri Eğitim Nedir Dejavu Nedir Bilgi Nedir Wifi Nedir Teknoloji Nedir
Turkiye'de insanlarin tasarrufsuzlugu bu blog'da defalarca islendi, surada birkac ornek mevcut
[tasarruf orani],
[tutumluluk]. Turkiye'de iken bu durum gozume batmiyordu, ama vergi disi gelirlerinin %40-%50'sini biriktiren Cinlilerle uzun sure yasadiktan sonra Turkiye'deki tasarrufsuzluk karsisinda dehsete dusmeye basladim. Bana "sadece o kadar mi?" diyen arkadas muhtemelen ayda 2,000 - 3,000 dolar maas aliyordur ve bunun en az 750 lirasini biriktirmiyorsa ben Singapur'u tanimamisim demektir. Ama Turkiye'de kiminle bu konuyu konussam "hocam adamlar zengin, bizde para mi var biriktirelim" bahanesi ile karsilasiyorum. Simdi bir kere bu konuda tavuk da yumurta da, hangisinin hangisinden ciktigi da belli. Singapurlular zengin olduklari icin tasarruf ediyor degiller, tasarruf ettikleri icin zenginler. Ayrica
Cinliler (sadece Singapur'da degil her yerde) zenginlestikce daha cok biriktiriyorlar. 15,000 - 20,000 dolar geliri olan adamlarin ayda 10,000 - 15,000 tasarruf yaptiklarini biliyorum! Zengin Cinlilerin tasarruf oranlari, ulke ortalamasi olan %40 civarinda degildir, bu oran %70-80 civarina cikar. Ikincisi,
Cin'de insanlarin cebine giren para da, hayat standartlari da Turkiye'den iyi degil. O nedenle ben, istisnalar haric, "para mi var tasarruf yapalim?" bahanesini kabul etmiyorum. Kaldi ki ben bu muhabbeti
gecekondu mahallesinde yapmiyorum, gelirleri Turkiye ortalamasinin ustunde olan kisilerle yapiyorum.
Tasarruf bir yasam bicimi, ona bakis acisi da bir
kultur meselesi. Singapur'da ayda 50-100 lirayi kenara ortaokul bebeleri koyar, bir de kocasinin kumar borcunu odemek icin ayda 500 dolara Mc Donald'sta calisan teyzeler koyar. Ben artik insafsiz davraniyorum (ben de genclere 50-100 lira kenara atin derdim surekli): Eger aylik
vergi disi gelirinizin %15'ini kenara koymuyorsaniz, yeterince tasarruf yapmiyorsunuzdur. Ve aylik gelirinizin sadece %15'ini kenara koyarak yaptiginiz tasarruf, sizi zengin bir emeklilige goturebilir ama 40'li yaslarda finansal bagimsizliga goturmez. Hedeflerinizi daha yuksek tutmaniz lazim.
Genclere tavsiyem, mutlak miktarlar yerine, aylik oranlarda tasarrufu hedefleyip buna gore
birikim yapmalari. Boylece, "tasarrufa param yok" bahanesinden kurtulursunuz. Ornegin ayda 200 lira biriktirmek yerine, aylik maasinizin / harcliginizin (evet liseliler,
universiteliler sozum size) %20'sini biriktirmeyi hedefleyin. Ayda 500 lira kazaniyorsaniz, 100 lira biriktirin, 1,000 lira kazaniyorsaniz 200 lira. Zenginlestikce ve yaslandikca, bu orani arttirin.
Cinlilerin bu konuda stratejilerinin ne olduguna dair bir tuyo vereyim: Singapur'da
bireysel finans ve finansal bagimsizlik hic eskimeyen bir konudur. Gazetelerin pazar ekleri hep bu konuyu isler. Oralarda okudugum
genel strateji ve tasarruf yöntemleri sunlardir:
- Once isimi kaybetsem ayda ne kadara ihtiyacim olur onu hesaplayin. Diyelim 1,000 lira.
- Sonra bu rakami isinizin risk durumuna ve ortalama is arama suresine gore 6 ya da 12 ile carpin. Diyelim size 6 ay yeter, 6,000 lira.
- Sonra kisa vadeli borclarinizi hesaplayin. Diyelim 2000 lira.
- 2,000 lira borcu kapatip, 6000 lira rakamina ulasana kadar aylik gelirinizin %40-%50'sini, agresif bir sekilde biriktirin. Burada tavsiye edilen, gerekirse kendine eziyet etmektir, yasamdan zevk almamaktir. Yapilmaz demeyin, issiz kalan her Turk genci harcamalarini bu orani saglayacak miktara kisar, isin puf noktasi is varken issizmis gibi davranmaktir.
- 6,000 liraya (ya da sizin hedef miktariniza) ulastiktan sonra bu parayi
likit bir yatirima koyun. Hayal kirikligi yaratacagim ama daha tasarrufa baslamadiniz, acil durum fonu biriktirdiniz.
- Sonra yasiniza gore aylik gelirinizin %20-%50'sini tasarruf edin.
-
Kira dahil aylik sabit giderleri gelirinizin %35'inin altinda tutun.
- Para biriktirmekle kalmayin, yatirim yapin.
Bilesik faizden yararlanarak tasarrufunuza tasarruf katmaya da bakin.
Gecenlerde, Singapur'da para ve
maas ile ilgili bir blogda bir anket yapildi. Oradaki elemanlar gelirlerinin ortalama %33'unu biriktiriyorlarmis (Singapur ortalamasinin altinda). Ben %35 ile o blogdaki ortalamanin ustunde kaldim, Turkiye'yi merak ediyorum. Patron suraya bir anket koyalim da Ekonomi Turk okuyucularinin ne kadar
tasarruf yaptigina bakalim mi?