Emeklilik etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Emeklilik etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Centerbridge Credit Partners Hedge Fonu

Amerika'daki eyaletlerin emeklilik fonlari var. Bunlar kamu gorevlilerinin emeklilik odemelerini karsilamakla yukumlu. Mesela New Jersey eyaletinin emeklilik fonunun buyuklugu 70 milyar dolar. Adamlar bu parayi bugun yatirarak gelecek yillarda emeklilerine odeme yapmayi planliyorlar. Turkiye'deki sistem mesela bundan cok farkli. Emeklilik sisteminin parasi olmasini birakin senede 50-60 milyar lira acik veriyor. Calisanlardan bugun toplanan primlerle yatirim yapmayi birakin simdiki emeklilerin odemesi dahi yapilamiyor.

Neyse konumuza geri donecek olursak, New Jersey bu parayi nasil yatiriyor dersiniz? Gecen hafta yapilan bir aciklamaya gore bu paranin $140 milyonluk kismini Centerbridge Credit Partners isimli hedge fona vermisler. Bu konunun detaylarina Mark Gallogly and Jeffrey Aronson’s Centerbridge Credit Partners: Returns baslikli yazidan ulasabilirsiniz. Read More!

Emeklilik Dönemi Tasarruf Açığı Araştırması

Aviva'nın, Deloitte işbirliğiyle Avrupa’nın 13 ülkesinde gerçekleştirdiği “Emeklilik Dönemi Tasarruf Açığı” araştırması ve Türkiye ülke raporunun sonuçlarını AvivaSA CEO’su Meral Eredenk açıklamış. Araştırmaya göre Türkiye’de 2011 ile 2051 yılları arasında emekli olacak nüfusun, emeklilik dönemi beklentilerini karşılayabilmek için her yıl 91 milyar euro ek tasarruf yapması gerekiyor. Bu da her bireyin yıllık yaklaşık 4800 TL (2 bin 400 euro) ya da ayda 400 TL (200 euro) ek tasarruf yapması anlamına geliyor.

Tabi yukarıdakiler ortalama değerler. Yaş grupları açısından baktığımızda emeklilik yaşına yakın bir bireyin yılda 6400 TL (3 bin 200 Euro) ek tasarruf yapması gerekirken, 20 yaş grubundaki bir bireyin 1000 TL (500 Euro) ek tasarruf yapmasının yeterli olacağı göze çarpıyor. 

Bu durumda 20'li yaşlarında birinin ayda 80 TL civarında bir birikim yapması yeterli gibi görünüyor. Ama bence bu, daha önce  Tasarruf Yöntemleri ve Bireysel Tasarruf Orani adlı yazıda belirttiğim gibi yeterli değil:





Eger aylik vergi disi gelirinizin %15'ini kenara koymuyorsaniz, yeterince tasarruf yapmiyorsunuzdur. Ve aylik gelirinizin sadece %15'ini kenara koyarak yaptiginiz tasarruf, sizi zengin bir emeklilige goturebilir ama 40'li yaslarda finansal bagimsizliga goturmez. Hedeflerinizi daha yuksek tutmaniz lazim.
Avivasa CEO'su Meral Eredenk şöyle uyarıyor:




"Günümüzde çalışan 10 kişi bir emekliyi finanse ediyor. Fakat 40 yıllık süre içerisinde 3 kişi bir emekliyi finanse edecek. Bu da emeklilik yaşamının tasarruf yapılmadığı takdirde sıkıntılı geçebileceğini ortaya koyuyor."
Read More!

Kızgın Almanlar, Emekli Yunanlilar

Daha önce ekonominin temel gercekleri oldugunu ve buna uymamanın sonuclarının ulkeden ulkeye farklılık arz etmeyecegini bir yazıda belirtmiştim. Daha dogrusu sen turksun sen şusun diye ekonomik realite değişmiyor...buna başka bir ornek aşağıdaki resim alman bild gazetesinden adamlar diyorki benim paramla yunanlı emekliliğini finanse etme diyorlar! çok da kızgınlar.

adamların başlığı şu:

German anger at paying for luxury Greek pensions

ayrıca adamlar almanya ve yunanistan'ın emeklilikle ilgili verilerini kıyaslamışlar ve kardeşim adamlar hem az çalışıyor hem de ben finanse ediyorum diyorlar! mesela diyolarki emeklilik için onlar 35 ben 45 yıl çalışıyorum.onlar 2004-2006 da %3-4 artış yaparken emeklilik maaşlarında ben %0 artırmışım.. e niye çalışmayana yardım ediyim ki!
Read More!

Emekli Zammı ve Emeksiz Emeklilik

Değerli ekonomist Deniz Gökçe sosyal güvenlik konusunda bu ülkenin önde gelen uzmanlarından bir tanesidir, aynı zamanda görüşlerinde de popülizmden kaçınan ve bunu yorumlarına yansıtmayan ender yazarlardandır. Türkiye ise garibanizm ve popülizm pençesindeki bir ülkedir. O yüzden bu ülkede emeklilik, emekli maaşları, emekli zamları, emeklilik yaşı, SSK Bağkur ve Emekli Sandığı sistemlerinin çarpıklıkları konularını objektif olarak analiz etmek de yürek ister. Deniz Gökçe her zaman olduğu gibi bugünkü yazısında da hiç çekinmeden, sağa sola yaranma kaygısı gütmeden gerçekleri ortaya dökmüş. Yazısının ana fikri: dün yediğimiz hurmalar bugün içimizi tırmalar.

Bir kaç gün önce Yigit Bulut'a cevaben IMF anlaşması ve faizler üzerine bir yazı yazmıştım. Deniz Gökçe de benim Yigit Bulut yazısinda belirttiğim gibi dün yediğimiz hurmaların bugün içerisinde bulunduğumuz hazin durumu doğurduğunu söylüyor. Yazısından iki tane veri kullanacağım, bir de ülkenin içerisinde bulunduğu bu vahim duruma toplumun uyanamamasının nedenlerinden biri olan akademisyenler hakkında söylediği sözleri aşağıya aktaracağım:

“Ne yazık ki SSK tarafından finanse edilen ve basılan kurumun tarihi kitabı olsun, ne de bireysel emeklilik kurumları tarafından finanse edilen ve Tarih Vakfı tarafından sosyal güvenlik konusunda yazdırılan kitap, ülkemizdeki ve dünyadaki gerçekleri ve yaklaşımları aksettirmemektedir, tamamen ideolojik yazılmıştır. Bu nedenle siyasetçi ve sendikacıların, emeklilik reformunu baltalayan girişimlerine akademik camia ayıpları da ortaktır!”

Deniz Gökçe Türkiye’deki 7,3 milyon emeklinin ortalama emeklilik yaşının 46 olduğunu belirtmiş, ayrıca 18 yaşında emekli primi ödemeye başlayan bir çalışanın ise 77 yıllık hayat beklentisi olduğunu söylemiş. Yani 18 yaşında Türkiye’de çalışmaya başlamış ortalama bir kişi 28 yıl çalıştıktan sonra emekli olup, 31 yıllık emeklilik yaşantısı sürdürüyormuş. Nasıl olabilir böyle birşey yahu, aklınız alabiliyor mu? Devletin yaptığı Ponzi sistemi (ya da Titan Saadet Zinciri) denilen dolandırıcıların kullandığı sistemin yasal halidir. Bugün gençlerden alır, bugün yaşlılara ödeme yapar, gençlere de gelecekte onlar yaşlandığı zaman o zamanki gençlerden para toplayıp ödeme yapacağı vaadinde bulunur. Bu sistemi insanlar kendi başlarına yapmış olsalardı, 28 yıl çalışıp 31 yıl emeklilik sefası sürmek için Amerika’daki yatırım bankalarında çalışan parlak çocuklardan ya da kelli felli hedge fon yöneticilerinden olmaları gerekirdi. Yatırımlarınıza elde edeceğiniz getirinin reel olarak %0 olduğunu varsayarsak ortalamada gelirinizin %50’sinden daha fazlasını biriktirerek ancak bu şekilde bir yaşantıyı finanse edebilirsiniz. Devletin sizin gelirinizden yaptığı sigorta kesintileri gelirinizin %50’si kadar mı? Tasarruflarınızdan elde edeceğiniz ortalama reel getirinin ekonominin (ekonomi nedir?) reel büyüme hızına eşit olduğunu varsaysak bile bu devletin kesmesi gereken vergi oranını makul seviyelere çekemiyor. Sihirbazlar bile bizim devletin yaptığı gibi 30 yıl emeklilik sistemi numarasını hayata geçiremezler.

Anlayacağınız üzere şimdiki sistem gençlerden para çalıp bugünün yaşlılarına dağıtmak üzerine kurulmuş, ve çok uzun bir süre de sürdürülebilecek bir sistem değil. Zaten ülke gelirinin %5’i kadar bütçe açığını da şimdiki yaşlılara bu güdük emekli maaşlarını ve emekli ikramiyelerini öderken yaratıyoruz. Oysa Türkiye gibi genç bir nüfusa sahip bir ülkenin emeklilik sisteminin fazla vermesi gerekirdi bu günlerde. Bu problemin çözümü nedir? Çözüm basit, isteseniz de istemeseniz de ne olacağını sizlere söyleyeyim.

Bernie Madoff isimli sözde hedge fon yöneticisi 2008’de küresel krizin çıkmasıyla yakayı ele verdi ve milleti $50-60 milyar dolandırdığı anlaşıldı. Paraların hepsi kendi cebine gitmiş değil tabii ki. Ona yatırım yapan insanlar her sene %11 civarında bir getiri elde ettiklerini düşünüyorlarmış, yani adama $1 milyon verdiler diyelim, 12 sene sonra bu paranın yaklaşık $4 milyon olduğunu zannediyorlarmış. $60 milyar rakamı bu “$4 milyon rakamlarının toplamı”. Tabii kriz çıkınca bu ilüzyon da anlaşılmış oldu. Değerli dostlarım, bugün Türkiye’de emekli olmayı düşleyenler de bir ilüzyonun bir parçası. Devletin kendilerine 30 sene bakacağını düşünüyorlar. Bu kişiler emekli oldukları zaman veya emekliliklerinin üzerinden bir 10-15 yıl geçtikten sonra bir de farkedecekler ki devlet verdiği sözleri tutacak durumda değil. Mümkün mü böyle bir şey yahu, hiç aklınız alıyor mu, insanlar 28 yıl çalışsın 31 yıl emeklilik yapsın. Dünyanın neresinde görülmüş bu? Neticede devlet emeklilere yaptığı ödemeleri, emekli ikramiyelerini, maaş zamlarını azaltarak sistemi döndürmeye gayret edecektir, 30 yıl emeklilik hayali kuran sizlerse en yaşlı ve dirençsiz olduğunuz bir zamanda bu kötü tabloyla karşılaşacaksınız. Alacağınız emekli aylığı beklediğinizin çok altında olacak.

Değerli dostlarım, maalesef tablo bu. Kendimizi kandırmayalım. Medyadaki köşe yazarlarını, sendika başkanlarını, politikacıları dinlerseniz 55-60 yaşında emekliliği mezarda emeklilik olarak size yansıtıp prim toplamaya çalıştıklarını görürsünüz. Isterseniz gözlerinizi kapatmaya ve gerçekleri inkar etmeye devam edin. Ama inkar edemeyeceğiniz bir kaç gerçek daha söyleyeyim sizlere. Yuvarlak rakamlar verecegim. Türkiye’de 70 milyon nüfus var ve bunun sadece 25 milyonu işgücüne dahil. Bunların da 4 milyonu işsiz, geriye kalanların 9 milyonu da kayıtdışı çalışıyor. Yani kayıt içerisinde emeklilik primi yatan aşağı yukarı bir 12 milyon kişi var sadece. Bu 12 milyon kişi de 7,5 milyon emekliye bakamıyor haliyle. O yüzden de herkesten toplanan vergiler emekli aylıklarının ödemesine gidiyor. Günü geldiğinde işsizler de kayıtdışı çalışanlar da bir şekilde emekli olacaklar. Öte taraftan ker kadın sadece 2,1 çocuk doğuruyor bu günlerde. Yani Türkiye’nin nüfusu böyle giderse bir müddet sonra sabitlenecek. Yeni doğanların sayısı emekli olacaklardan daha az olacak ileriki bir tarihte. Yani sistemin döndürülmesini doğurganlık oranındaki gelişmeler de iyice zora sokacak. Bunun çözümü de herkesi 3 çocuk yapmaya teşvik etmek değil tabii ki.

Ne kadar erken soruna çözüm bulursak ileride o kadar az acı çekeriz. Gençlerin ise bugünden kendilerini hazırlamaları lazım, devletin emekli olduklarında kendilerine bakamayacağını göz önüne alsınlar, ona göre tasarruf yapsınlar. Bundan kaçış yok, her ponzi sistemi bir gün elinizde patlar.

Not: Yazı çok uzadığı için eskiden yayınlanan emeklilik sisteminin geçmişte nasıl olduğunu, emekli maaşları ve emeklilik ikramiyesini anlatan yazımızı okumanızı öneririm. Read More!

Portföy Gözden Geçirme ve Yeni Yıl Bütçesi Zamanı

Zamanında şu yazıyı yazmıştım. Bir de Ekonomi Türk'te Bireysel Finans 101 serisi yazmıştım. O yazılarda bahsettiğim şeylerden biri de portföyünüzü 6 ayda bir gözden geçirip dengelemenizdi. Yılın son ayı bunu yapmak ve önümüzdeki yıl bütçenizi oluşturmaya başlamak için ideal bir zamandır.

Eğer emekliliğiniz için para biriktiriyorsanız yani uzun vadeyi hedefliyorsanız, portföyünüzde kendi risk algılamanızla örtüşen oranlarda BES, Borsa, HB/DT, mevduat, altın ve döviz bulundurmalısınız. Altın ve döviz bende eser miktardadır.

Kapitalizm Kapitalist nedir  Faşizm nedir?  Fraktal Nedir  Kırmızı Başlıklı Kızın Hikayesi  Çernobil Faciası

Yaşınız gençse, geliriniz az bile olsa mutlaka ufak birikimler yapmalısınız. 24 yaşında birisi gelirinden ayda 50-100 TL arası bir parayı tasarrufa yönlendirebilir. Bu paralar 35-40 sene sonra çok işe yarayacaktır, bana güvenin.



Read More!

8 Milyon emekliye müjde!

8 Milyon Emekliye MujdeBasbakan Erdogan tarafindan verildi. Hükümet ekonomik kriz karşısında bir şey yapmıyor diyenlerin boynu devrilsin inşallah. 2. Recep Tayyip Erdoğan (ra) hükümeti, sadece Türkiye'yi değil, Hindistan'ı, Çin'i ve dahi Filistin'i ekonomik (ekonomi nedir?) krizin etkilerinden koruyacak olan "Süpersonik Krize Karşı Önlem" (SKKO) paketini meclisten geçirdi. İşte alınan önlemler:

Emekli maaşlarına haciz konulamayacak!

Nükleer Kirlilik  Gönüllü Çevreci Kuruluşlar  Olasılık Soruları ve Çözümleri  Marksizm Nedir  Spam Nedir    Nükleer Enerjinin Zararları  Bono Nedir?  Fareli Köyün Kavalcısı  Arge Nedir?  Kalite Nedir  Açık Arttırma Nedir  Pesimist Nedir?

Bu kadar. İşte bu. Obama'nın, Merkel'in, Brown'ın göremediği şey buydu. Bütün kriz emekli maaşlarına haciz konulabildiği için oluyordu, bunu engelledik. Hala kriz var diyenlerin seks görüntüleri yakın zamanda gazete bayilerinde olacak. Israrla isteyiniz.

(Not: kredi kartları geri istenen emekliler bunu bankanın suçu zannetmesinler, maaşına haciz koyamayacaksa nasıl neye güvenip versin sana kredi banka?)


Read More!

Emeklilik ya da 21. Yüzyılın Havuz Problemi

Bu emeklilik konusunda ne kadar takıntılı olduğumu bilen bilir. Bugün Yılmaz Özdil tarzı bir yazı hazırlayayım bu konuda dedim ama onunki gibi kısa ve öz (tesadüfe bak adamın soyadı Özdil ya!)olmadı:



1949: Büyükbabam devlete 15 yıl hizmet sonrası vefat eder, Babaannem 2003 yılında vefat edene kadar devletten dul maaşı alır.

1972: Dedem (annemin babası) emekli olur, aldığı emekli ikramiyesiyle sahip olduğu bir arsanın üzerine müstakil ev yaptırır.

1993: Babam emekli olur, 30 yıllık hizmet sonrası eline geçen ikramiye ile 50 metrekarelik bir yazlık satın alır.

1997: Annem emekli olur, aldığı emekli ikramiyesi gayrimenkul sahibi olacak miktarda değildir. Parayı bankaya koyar.

Borsa Nasıl Oynanır  inovasyon nedir    Borsa Yorumları    Petrol Fiyatları    Standart Sapma

2012: T’Pol 24 yılda emekliliğe hak kazanacak ama emekli olamayacaktır. Zira kendisine bağlanacak 1276,43 YTL’nin her yıl sadece enflasyon oranında zamlanacağının ve ülkenin büyümesinden pay alamayağı için emekli maaşının kuşa döneceğinin bilincindedir. Ayrıca zırt pırt iş değiştirdiği için emekli ikramiyesi de sözkonusu değildir.

Bilmem anlatabildim mi? SGK konusunda deniz bitmiş, sistem batmıştır. 2010’lu yıllardan sonra devletin o zamanki emeklilerine maaş ödeyip, ödeyemeyeceği bile meçhuldür. Buna mukabil tıp ilerlemekte ve yaşam beklentimiz artmaktadır.

Okullarda bir musluktan dolup öbüründen boşalan havuz gibi farazi bir konuda problem sormaktansa, havuz problemlerini, emeklilik problemine çevirip sorsalar, hiç olmazsa 3-5 çocuk konuya uyanır da belki hayatlarını kurtarırlar.

Yeni havuz problemi şöyle birşey olmalı bence:

Babanız 60 yaşında yani 2020 yılında emekli olduğunda SGK’nın bağlayacağı maaş 1200 YTL’dir. babanız rahat yaşamak için ayda 2500 YTL’ye ihtiyacı olacağını düşünmektedir ve yaşam beklentisi 90’dır. Ailenizin şu an mevcut tasarrufu 25,000 YTL, mevcut geliri ise ayda (haydi kolaylık olsun) 4000 YTL net sabit ücrettir. Babanızın 60 yaşında emekli olabilmesi için ne kadar birikime ihtiyacı vardır? (Enflasyon sabit %10, banka faiz getirisi sabit %14 (net) olarak alınabilir).

Read More!