Petrol Fiyatları etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Petrol Fiyatları etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

HARMAN HABER DERGİ: Dünyada Petrol (2)-Ozan CAMCI

...Bu anlamda Dick Cheney’in “US Geological Survey 2000” raporunda ilginç bir sonuç çıkmaktadır. Dünyada şu anda görünür ve tüketilmiş petrolü topladığımız zaman, yani keşfedilecek ve teknolojik olarak geliştirilecek petrol dışındaki petrollere baktığımız zaman dünyanın 2,3 trilyon varil petrolün 1,050 milyar varilinin 4 yatakta yer aldığını görmekteyiz. Bunlardan biri Zağros-Mezopotamya diye anılan yataklar, daha dar anlamda Kerkük ve Basra Körfezi’nin hemen kuzey-doğusundaki yataktır. Burada 450-500 milyar varil toplam petrol ve gaz vardır. Bu rezervin, 450-500 milyar varilin, daha da çarpıcı biçimde 372 milyar varili petroldür. Bu dünyada bilinen rezervlerin üçte birinden daha fazladır. Dünya bilinen ve görünür petrol rezervine baktığımız zaman 850 milyar varil kalan görünür rezerv, 550 milyar varil tüketilmiş rezerv olduğuna göre bunların toplamında 1400 milyar varillik görünür ve tüketilmiş petrol vardır. Bunun sadece üçte biri petrol olarak Zağros-Mezopotamya yatağındadır.

Yazinin Devami:
HARMAN HABER DERGİ: Dünyada Petrol (2)-Ozan CAMCI Read More!

Petrol Hedge Fon Yoneticisi Boone Pickens'den Hisse Tavsiyeleri

Amerika'da petrolcu dediginiz zaman akillara tek bir kisi gelir. Hayir Ceyar (ya da ingilizce yazilis sekliyle JR) degil, T. Boone Pickens. Ceyar'a Boone Pickens kadar yakin baska bir adam yoktur. Boone Pickens petrolden milyarder olmus, sonra borsada ve finansal piyasalarda enerji sektorune yatirim yaparak bir kez daha milyarder olmus bir adam.

Enerji fiyatlarinin patladigi bu donemde Boone Pickens'in hedge fonu da borsa endeksini 3'e katliyor. Boone Pickens en son 10 tane hisseye yeni para aktardi, bes tanesinde sifirdan pozisyon acti. Petrol hissesi alacaksaniz Boone Pickens ne aliyor diye bakmaniz lazim.

Bu hisselerin isimlerine T. Boone Pickens Is Extremely Bullish About These 10 Stocks baslikli yazimizdan ulasabilirsiniz. Read More!

Ken Griffin ve Passport Capital'dan Haberler

Ken Griffin elindeki bir hissenin cok buyuk bir bolumunu satisa cikarmis. Ayrica Passport Capital isimli hedge fon bundan iki hafta once petrol fiyatlari hakkinda carpici tahminler yapmisti.

Petrol fiyatlari nereye gidecek, yukselecek mi dusecek mi diye merak edenler Ken Griffin’s Latest Trade, Passport Capital’s Bullish Oil Comments baslikli yazimizi okuyabilirler. Read More!

Petrol Fiyatları Düşüşünü Nasıl Bildim?

Blogumuzu uzun süredir takip edenler 2008 Temmuz’unda petrol fiyatları $140 iken petrol fiyatlarının $100’a gerileyeceği tahmininde bulunduğumu hatırlayacaklardır. O zaman bu tahmini Amerikalı tüketicilerin araba alımlarına ve arabalarını ne kadar sürdüklerine bakarak yapmıştım. Insanlar petrol fiyatlarındaki yükselişe tepki olarak araba daha az araba kullanmaya başladılarsa bu benzin, dolayısıyla petrol talebini azaltacak ve neticede beklentilerle hareket eden petrol fiyatlarının gerilemesine yol açacaktır şeklinde düşünüyordum.

Bugün aylık araba kullanımı değişimi ile petrol fiyatları arasındaki ilişkiyi gösteren güzel bir grafiğe Calculated Risk blogunda rastladım. Grafiği aşağıya aktarıyorum. Dikkat edin, petrol fiyatlarının zirve yaptığı sıralarda araba kullanımı da keskin biçimde düşmüş. Ben de zaten bu düşüşe dayanarak petrol fiyatlarının düşeceğini tahmin etmiştim. Bu konuyla ilgili yazıları arşivimizden okuyabilirsiniz.

Read More!

Petrol Fiyatları Nereye Kadar Yükselir?

Türkiye’de petrol fiyatları nereye kadar yükselir diye merak eden birçok kişi var ve ara ara bana bu konuda sorular yöneltiyorlar. Bugünlerde petrol fiyatları $80 seviyelerinde geziniyor. Bundan 1,5 sene önce $140 ve üzerini gören petrol hem dünya ekonomisinin yavaşlaması hem de doların bir miktar değer kazanması neticesinde bu seviyelerin neredeyse yarısına geriledi. Bu konudaki son günlerde şu tür gelişmeler gözlemliyorum:

Birincisi petrol fiyatlarındaki yükselmenin arkasındaki en önemli faktör Çin ve Hindistan gibi ülkelerden gelen ekstra talep. Geçtiğimiz yıl Çin Amerika Birleşik Devletlerini geçerek dünyanın en büyük otomobil pazarına sahip oldu. Çin’de bir balon olduğunu iddia eden bazı kişiler bu talebin hükümet tarafında verilen siparişler neticesinde olduğunu, satın alınan arabaların kullanılmadığını ve garajlarda paslanmaya bırakıldığını söylüyorlar. Safsata. Bir milyarın üzerinde nüfusa sahip Çin’in er geç Amerika’yı geçmesi muhtemeldi. Özellikle Çin’deki muazzam imalat kapasitesini ve ucuz işgücünü göz önüne alırsak, ayrıca benzin fiyatlarının da yüksek olmadığını düşünürsek rakamlarla oynandığını söyleyemiz. Bundan bir 15-20 yıl sonrasını hayatl ederseniz Çin ve Hindistan kaynaklı petrol talebinin çok yükseleceğini görebilirsiniz.

Öte taraftan olayın bir de arz yönü var, özellikle Brezilya’da daha başka bir kaç yerde keşfedilen yeni petrol sahaları da var. Ayrıca otomobillerde yakıt tasarrufunu sağlayacak yeni teknolojiler ile alternatif enerji alanında büyük gelişmeler yaşanıyor.

Petrol fiyatları üzerine daha önce bu blogda aşağıdaki yazıları yazdık. Bu yazıları okuyarak bu konuda geçmişte ne düşündüğümüzü ve nasıl hareket ettiğimizi görebilirsiniz. Bugün petrol fiyatları hakkında ne düşündüğümüzü öğrenmeniz için Turkishtime dergisinin Nisan sayısını almanızı veya Ekonomi Türk 2 bloguna üye olmanızı tavsiye ederiz. Üyelik için detaylı bilgi için tıklayın.

Petrol Fiyatlari Tahmini
Petrol Fiyatlari
Benzin Fiyatlari Read More!

Gelmiş Geçmiş En Çok Kazandıran Bahis

Siz hiç bir fon yöneticisinin bir yıl yaptığı bir işten dolayı $4 milyar kazandığını duydunuz mu? The Greatest Trade Ever (gelmiş geçmiş en çok kazandıran bahis) isimli kitap hedge fon yöneticisi John Paulson’ın nasıl bir yılda yatırımcılarına $15 milyar, kendine ise $4 milyar kazandırdığını anlatıyor. Hikayeyi duymadıysanız, kitabı alıp okuyacak durumunuz da yoksa Bloomberg’de Paolo Pellegrini isimli eski Paulson analistinin hikayesini okuyabilirsiniz. Pellegrini’nin yaptığı analizi kullanan Paulson’ın fonu 2007 yılında %590 kazanıyor.

Bu hikayeyi okuyanlar “madem piyasalar etkin, nasıl olur da bir kişi bu kadar büyük bir getiri sağlar” şeklinde sorular yöneltebilirler. Bu sorunun iki tane cevabı var. Birincisi Paulson bu bahsi yaparken, karşı tarafında da başka birisi iddiaya giriyordu. Yani ortada bir kazananın olması piyasalarda bedavadan getiri sağlanabileceğinin tek başına kanıtı olamıyor. Ikinci cevap ise her gün karşımıza çıkan bir durum. Iş işten geçtikten sonra herkes konunun uzmanı oluyor, herkes olacakları bariz bir şekilde görebiliyor. Internet balonu vardı, çok barizdi, nasıl milyonlarca salak yatırımcı paralarını internet şirketlerine kaptırdılar anlamak mümkün değil şeklinde düşünebilirsiniz. Ya da “Amerika’da konut balonu olduğu aşikardı, insanlar neden gidip pahalı pahalı evleri aldılar?” şeklinde de düşünebilirsiniz. Ben mesela 2003-2004 yıllarından itibaren medyada bu tür “balon” spekülasyonlarıyla karşılaştığımı hatırlıyorum. 2003 yılında New York şehrinde ev alanların bugünkü durumu nedir diye sorsam ne cevap verirsiniz. Veyahut 2004 yılının başında ev fiyatlarındaki yükselişten faydalanıp evlerini satıp kiraya geçenler sizce kar mı etmiştir yoksa zarar mı etmiştir diye sorsam ne derdiniz?

Balon lafları o zamandan beri duyuluyordu. 2003 ortasında New York şehrindeki ev fiyatları 3 sene öncesine göre %50 artış gösterdiği zaman “fiyatlar çok yükseldi, bir sürü kişi de balon olduğunu söylemeye başladı” diye düşünüp evini satanlar sonraki 3 senede gerçekleşecek ekstra %50’lik artışı kaçırmıştı. Bugün dahi New York şehrindeki ev fiyatları 2003’ün ortasına kıyasla neredeyse %20 daha yüksektir. 2004’ün ortasında ev alanlar veya satanların ise bugün itibariyle kar veya zararları yoktur. Balonlarla ilgili söylemlerin en zayıf noktası balonun ne zaman oluştuğunun bilinmemesidir. Eğer Paulson 2004’ün ortasında pozisyon almış olsaydı, inanın ki 2006’nın ortasına kadar tonla para kaybedecek, müşterileri verdikleri paraları isteyecek ve Paulson da işsiz kalacaktı. Paulson’ın şansı pozisyonlarının çoğunu konut fiyatlarının zirve yaptığı zamana yakın bir zamanda açmış olması ve çok ucuz fiyatlardan pozisyon açması. O yüzdendir ki yatırımcılarının parasını neredeyse 7’e katlamıştır. Bir bakıma şanslıdır yani.

Bakınız bugünlerde de Çin’de çok büyük bir balon var söylemleri dolaşıyor. Aranızda balonlar konusunda uzman olan veya olduğunu düşünen varsa bundan daha iyi bir fırsat karşınıza çıkmaz. Teşhisi koyun buradan biz de 2-3 yıl sonra dönüp bakalım, ne kadar uzman olduğunuzu görelim. Birbirinden meşhur fon yöneticilerinin bir kısmının balon olduğunu, diğer bir kısmının ise balon olmadığını söylediğini biz buradan duyurduk. Göreceğiniz üzere bir piyasada balon olabilmesi için balon olduğunu düşünenler kadar balon olmadığını düşünenlerin de olması lazımdır. Hatta balon olmadığını düşünenlerin sayısının balon olduğunu düşünenlerin sayısından çok daha fazla olması lazımdır. Yoksa ortada “balon” olmazdı. Bu sözümü unutmayın, her balon var diyen gazetecinin sözüne de inanmayın. Balon olup olmadığını önceden tespit etmemizin yolu şimdilik icat edilmedi.

Bizim burada balonlar konusunda Kasım ayında bir kaç yazı yazılmıştı. Bunlardan bir tanesinde Mahfi Eğilmez’in petrol fiyatlarında balon olduğu iddiasına dikkatiniz çekilmişti. Amerika’daki konut balonunu bilen ve bu işten $4 milyar kazanan Paulson ve Pellegrini petrol konusunda ne düşünüyor dersiniz? Adamlar doların değer kaybedeceğini, bunun neticesinde altın ve petrol fiyatlarının fırlayacağını söylüyorlar. Yani Mahfi Eğilmez’in söylediğinin tam tersini. Ben size sorayım: petrol fiyatlarında balon var mı? Kime inanacağız? Balonları önceden tespit etmenin kolay olduğunu iddia edenlere soruyorum, işte size iki fırsat: petrol ve Çin’de balon var mı? Hodri meydan. Read More!

Petrol Fiyatlari

2010 yılında petrol fiyatlari ne olur diye merak ediyorsanız 2007 yılında petrol fiyatlarının $100’ı geçeceğini doğru tahmin eden Jeff Rubin mart ayı sonuna kadar petrol fiyatlarının $90’a, sene sonuna kadar da $100’a ulaşacağı tahmininde bulunmuş. Jeff Rubin Bloomberg’e şu ifadeler de bulunmuş:

It’s safe to say that we’ll see triple-digit oil prices by the fourth quarter of this year. I would expect prices to move pretty close to that level, and be in the $90 range probably by the end of March”

Rubin ayrıca petrol fiyatlarında görülecek artışın temel sebebinin Hindistan ve Çin’de görülecek talep artışı olduğunu, gelişmiş ülkelerde ise böyle bir artış beklemediğini sözlerine eklemiş. Rubin ayrıca 2012 yılına kadar petrol fiyatının $200’a ulaşacağına yönelik tahminlerde de bulunuyor. Petrol fiyatı $200’ı gördükten sonra ise gelişmiş ülkelerdeki petrol talebi çökecek ve akabinde petrol $40’a gerileyecektir diye de kehanetlerine devam etmiş. Yüksek fiyatların dünya ekonomisinin büyümesini de yavaşlatacağını söylemiş.

Yani diyor ki petrol fiyatları bir türlü dengeye oturmayacak, bir balon gibi şişecek, ardından patlayacak, sonra tekrar şişecek. Bana pek mantikli gelmedi bu tahmin. Onun dışında petrole pek bir alternatif olmadığını 2008’de gördük zaten, petrol fiyatları $100’a çıktığında millet gitti tıpış tıpış petrol tüketmeye devam etti, petrol fiyatlari ne zaman $140’ı geçti, ipler o zaman gerildi. Petrol $200’a kolay kolay çıkamaz gibime geliyor. $100 tahminini ise ben 7-8 ay önce kendim yapmıştım zaten.

Bu konuda yazilmis diger yazilar:
Altindaki Yukselis
Neden Hala Petrol Almiyorum?
Petrol Fiyatlari Tahmini
Petrol ve Eşek: temel ve basit gerçekler
Petrol Fiyatlari ve Amerikada Benzin Tuketimi
Petrol Sektoru Read More!

Gunun Komik Lafi: Altindaki Yukselis

İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Alaattin Kameroğlu “Altın fiyatları bir adım ileri, iki adım geri misali artmaya devam ediyor. Bunun nereye varacağını kestirmek gerçekten güç. Bundan kuyumculuk sektörü olumsuz etkileniyor” demis.

Yahu bir adim ileri iki adim geri giderek nasil altin fiyatlari artar, olsa olsa dusmustur. Sen once adimlarini dogru say, vardir bir yanlisin, altin fiyatlari iki adim ileri bir adim gidiyor olmasin sakin.

Altın Yorumları    UNESCO Nedir    Sosyalizm Nedir  Forex Nedir    Fraktallar  Altın Oran Nedir

"Altin fiyatlarindaki yukselisi kestirmesi guc" kismina ise soyle bir yorum yapabilirim. Kestiren kestiriyor:

Dolar cinsinden altin fiyatlarinin yukselmesini sene basindan beri bekledigimizi belirteyim. Iste Ocak ayinda yazdigimiz yazi burada. Mayis'ta da baska bir yazida belirtmisim. Ne diyorum sene basindan beri? Altin ve petrol al, dolar ve Amerikan tahvillerini sat. Devlet (Amerikan devleti) isin icerisine girerse piyasalarda ne olacagini tahmin etmek de cocuk oyuncagi olur. Kestiren nasil kestiriyormus ogrendiniz mi Alattin Bey?

Bu yazi Ekonomi Turk sitesinde yayinlanmistir. Read More!

Ekonomix'in Balonu Sondu mu?

Bu haftasonu Ekonomi Turk'un yazarlarindan Ekonomix ile yaptigimiz roportaji yayinliyoruz.

EkonomiTurk (ET): Sayin Ekonomix 2008 yilinda isabetli tahminlerinizle piyasalari kasip kavurdunuz, ancak son gunlerde sizin yaptiginiz tahminlerin neredeyse hepsi fos cikti. Ekonomix'in balonu sondu diyebilir miyiz?

Ekonomix: Simdi olaya balonu sonmek sonmemek olarak bakmamak lazim.

ET: Hadi hadi kivirmayin, balonunuz resmen patlamis iste. Baskalarini durust olmamakla sucluyorsunuz, kendiniz de durustce performansinizin bir analizini yapin.

Ekonomix: Peki o zaman. Borsa 20000'e dusecek dedim, 30000 bine cikti. Dolar 2 YTL'ye cikacak dedim, 1.6'ya dustu. Altin yukselecek dedim, yerinde saydi. Petrol yukselecek dedim, yerinde sayiyor.

ET: Hah soyle durust olun.

Ekonomix: Tahminlerim tutmadi ama niye tutmadi diye bir sorun.

ET: Iyi soralim bakalim. Niye tutmadi tahminleriniz?

Ekonomix: Birincisi benim tahminlerim her zaman tutar diye bir iddiam olmadi. Hatta normalde tahminlerimin %60 civarinda dogru ciktigini, 2008 yilinda bu oranin %90'a cikmasina kendimin de sasirdigini belirtmistim. Ayrica ben yatirim yaparken birinci amacimin para kaybetmemek oldugunu da surekli belirtiyorum. O yuzden de bu krizde bir suru kisi para kaybederken ben kaybetmedim. Piyasalar ara ara benim goruslerim disinda hareket ediyor. Mesela 2008'in Agustosunda IMKB 43000'e yukseldigi zaman da bu duruma aklimin ermedigini belirtmistim. Sonraki gelismeler beni hakli cikardi. Simdi de benzer hisler tasiyorum. Piyasalar bu krizden cikmaya basladigimizi ve senenin ikinci yarisinda ekonomik buyumenin gerceklesecegini ve 2010'dan itibaren de normale donecegimizi dusunuyor. Ben bu gorusu destekleyecek verileri henuz gormedim. Piyasalar belki hakli olabilir ama ben veriler gosterene kadar maalesef riski alip pozisyon acmayi dusunmuyorum.

Dolarin dusmesi meselesine gelince ben Turkiye'de bir veya birkac buyuk sirketin acik pozisyonda yakalanacagini ve bunun piyasalari dalgalandiracagini varsaymistim. Bu konuda tamamen yanildim, bankalarimiz kadar sirketlerimiz de eski krizlerden ders cikarmislar anlasilan. Dolarin bundan sonraki seyrine gelirsek bence 1.5 YTL'nin altini gorecegiz onumuzdeki 6 ay icerisinde.

Nükleer Kirlilik  Gönüllü Çevreci Kuruluşlar  Olasılık Soruları ve Çözümleri  Marksizm Nedir  Spam Nedir    Nükleer Enerjinin Zararları  Bono Nedir?  Fareli Köyün Kavalcısı  Arge Nedir?  Kalite Nedir  Açık Arttırma Nedir  Pesimist Nedir?

Altin ve dolar iliskili. Altinin dolar cinsinden deger kazanacagini dusunuyordum, hala dusunuyorum. Amerika para basmaya devam ettikce altin da yukselecektir. Benzer sekilde dolarin degerini kaybetmesiyle petrol de yukselecektir. Hatta tuketimin de artmasiyla petrol fiyatlari onumuzdeki 2 sene icerisinde tekrardan $100'a yukselecektir diye dusunuyorum.

ET: Piyasalar hakkinda peki neden bu kadar karamsarsiniz? Dusus herhalde hep boyle devam etmeyecek!

Ekonomix: Ekonomi tabii ki surekli daralmayacak ama bu herseyin eski haline donecegi anlamina gelmez. Hatirlayin, dunya ekonomisinin %5 hizinda buyumesinin sebebi Amerikalilarin "zengin" olduklarini zannetmeleri yuzunden tuketim yapmalari, Cin ve Uzakdogu ulkeleriyle Avrupalilarin da Amerika'ya mal satmasi idi. Amerikalilar birden tuketimlerini %10 civarinda dusurunce hem Asyalilar hem de Avrupalilar essekten dusmuse donduler. Bunun neticesinde Avrupa'ya ihracat yaparak buyuyen Turkiye de katir tepmise dondu ve krizin "kaynagi" olan Amerika'dan daha fazla kuculdu. Bu arada yeri gelmisken belirteyim Asyalilar ve Avrupalilar nedense krizin kaynagi olarak Amerika'yi goruyorlar. Bana sorarsaniz asil suclu kendileri.

Neyse, konuyu dagitmayalim. Nerde kalmistim?

ET: Essek ve katir diyordunuz.

Ekonomix: Evet. Krizden cikip tekrar normale donmemiz demek ya Amerikali tuketicilerin eski tuketim davranislarina geri donmesi ya da Avrupa ve Asyali tuketicilerin tuketimlerini senede $600 milyar kadar arttirmalari anlamina geliyor. Simdi devletlerin piyasaya girip tuketimi "canlandirmaya" kalkmasi sadece kisa vadeli sonuclar dogurur, uzun vadede zararlidir hatta. Yani simdiki Keynesyen politikalar uzun vadeli surdurulebilir politikalar degildir. Amerikali, Avrupali ve Asyali tuketiciler de kemer gevsetip tuketimlerini arttirmadiklari surece yerimizde saymaya devam ederiz diye dusunuyorum.

ET: Amerikali tuketiciler harcamalarini neden arttirmasinlar ki?

Ekonomix: Essekten dusenin halinden ancak esekten dusen anlar. Amerika'da issizlik orani su siralar %8.5'e yukselmis vaziyette. Bu oran sene sonunda %10'u asacak. Adamlarin servetleri bir senede 11 trilyon dolar dusmus, 7 milyon kisi isini kaybetmis olacak. Bu durumda tuketimin tekrar eskiye donecegini dusunmek hayalperestlik bana sorarsaniz. Avrupalilar ise hem yaslaniyorlar hem de servet acisindan benzer bir surecten geciyor. Tuketimi arttirabilecek bir tek Cin var. Adamlarin barutu kuru. Ama Cin'in 2 trilyon dolarlik rezervlerini bozdurup harcamasi demek kendi paralarinin cok daha hizli bir sekilde degerlenmeye baslamasi demektir. Cinlilerde bu yurek oldugunu zannetmiyorum.

ET: Yani hala karamsarsiniz?

Ekonomix: Gercekci deseniz daha iyi olur kanaatindeyim. Bizim goruslerimiz sabit degil tabii ki. Bugunku verilerin isiginda bu sonuclari cikariyoruz. Yarin baska verilerin isiginda baska sonuclari cikarmamiz muhtemeldir.

ET: Neyse simdilik sizi gecen sene isabetli cikan tahminlerinizin hatirina biraz rahat birakacagiz. Siz de bizi biliyorsunuz ama. Soylediginiz laflari unutmayiz, hafizamiz kuvvetlidir. Tahminlerinize tekrar bakacagiz.

Bu konu ile diger alakali bir yazi ise Borsa Nasıl Oynanır? En Sağlam Tüyolar baslikli yazimizdir. Read More!

Neden Hala Petrol Almiyorum?

Benim hala neden petrol almadigimi Turkishtime'daki su yazi cok guzel aciklamis:

" Bugünkü petrol fiyatlarının gelecekteki petrol fiyatlarından daha düşük olması durumuna ‘contango’ deniyor. Mesela; 10 Ocak 2009 tarihinde Şubat teslimatlı petrolün fiyatı 40,83 dolar iken, Mart teslimatlı petrolün fiyatı 46,07 dolar, Temmuz teslimatlı petrolün fiyatı 54,13 dolar, Şubat 2010 teslimatlı petrolün fiyatı 60,25 dolar, Şubat 2011 teslimatlı petrolün fiyatı 66,64 dolar, Nisan 2012 teslimatlı petrolün fiyatı 70,06 dolar, ve Ekim 2014 teslimatlı petrolün fiyatı ise 75,11 dolar imiş. Bu fiyatlar piyasanın; petrol fiyatlarındaki düşüşün geçici olduğunu, önümüzdeki yıllarda yükseleceğini düşündüğünü gösteriyor. Bunun gösterdiği diğer bir durum ise piyasadaki oyuncuların ellerinde yeterince stok kapasitesi olmadığıdır. Olsaydı 1 aylık depolama kapasitesinin getirisi varil başına 6,5 dolar, aylık depolama kapasitesinin getirisi varil başına 13 dolar olmazdı. Petrol alıp satan kişiler şu günlerde bu durumdan istifade etmek için 2 milyon varil taşıyabilen süpertankerleri taşıma amaçlı değil depolama amaçlı kiralamaya çalışıyorlar. Şimdiye kadar bunlardan 25 adet kiralanmış bile. Söylendiğine göre bu tankerlerin kiralama fiyatı aylık varil başına 0,9 dolar civarında imiş. Finansman, nakliye ve sigorta masrafları düşüldükten sonra bile bu fiyatlar petrol traderları için oldukça makul fiyatlar. O yüzden de traderler daha fazla sayıda tanker kiralamanın yollarını arıyorlarmış."

Nükleer Nedir    Yatırım Fonları    Taksi Şöförü   VOB nedir?  IMF Nedir   Borsa Tüyoları  Borsa Nedir  Zaman Nedir  Pi Sayısı Nedir

Petrol almayi istiyorum ama depolayacak yerim yok. Daha once bahsettigim borsada islem gore USO'nin fiyati ise her ay bir kontrattan digerine gecildikce dusuyor. Yani bugun USO alip 2 sene elimde tutmayi planliyorsam, bu benim petrolu simdiki $40'dan degil $62'dan aldigim anlamina gelir. Tabii $62'dan petrol almak $40'dan petrol almak kadar cazip degil. Ben de piyasadaki beklentiler iyice bozulana kadar beklemeyi dusunuyorum.

Not: Bu yazida soylenilenleri anlamadiysaniz fazla uzerinde durmayin. Vadeli islemler piyasasi ile ilgili bilgilerinizin eksik oldugu anlamina geliyor. Cok muhim degil, Turkiye kisa vadeye odaklanan bir ulke oldugu icin bunlari bilmenize pek gerek yok! Read More!

2008 Degerlendirmesi ve 2009 Tahminleri

2008'in basinda karamsardik, sene ortasinda yaptigimiz tahminlerde karamsarligin dozunu iyice kacirdik. Hala karamsariz. 2009'dan bahsetmeden once 2008'in basinda ve ortasinda yaptigimiz tahminler nasil cikmis bir bakalim:

Buyume

2008'in basinda Merkez Bankasinin hukumete destek cikarak ekonomiyi atesleyecegini ve ekonominin %5 buyuyecegini tahmin etmisiz. Sene ortasinda ise buyumenin %4'un altinda gerceklesecegini soylemisim. O zamanlar sadece ilk ceyrek buyume rakamlari aciklanmisti ve buyume orani %6.6 idi. Ayrica Deniz Gokce de %4.5'lik bir tahmin yapmisti. Biz Deniz Gokce'nin tahminin iyimser kaldigini belirtmisiz. Neticede buyume rakamlari bekledigimin de altinda gerceklesecek. O yuzden karamsar olan ben aslinda bayagi iyimsermisim!!

Faiz

Bu konuda hem sene basinda hem de sene ortasinda yaptigimiz tahminlerle turnayi gozunden vurmusuz. Sene ortasinda soylediklerime bir bakin: "Merkez Bankasinin kisa vadeli faizleri %15'e indirecegini ama orta vadeli faizlerin %16'nin altina dusmeyecegini hatta %20'leri gorebilecegini soylemisiz. Gercekten de faizler bekledigimiz gibi yukselmeye basladi. Bugun %22.5 seviyesini gecti. enflasyona endeksli bonolarin faizi %11 civarinda seyrediyor, iki ay icerisinde enflasyon rakamimizin da %13'e dayanacagini tahmin ediyorum. Bu baglamda Eylul gibi faizler %24'e yukselirse sasirmayin derim"

Enflasyon

Enflasyon konusunda da turnayi gozunden vurdum. Sene ortasinda sunlari soylemisim: "Sene basinda enflasyon hedefi %4 iken biz en iyi ihtimalle %7 olur, %10'lari gormemiz surpriz olmaz demisiz. Dogru demisiz, simdiki %10.7'lik enflasyon benim icin hic surpriz olmadi. Merkez Bankasinin sene sonunda %9-10 civarinda bir enflasyon hedefledigini goz onune alirsak, sene sonunda enflasyonun %12-13 civarinda cikacagini soyleyebiliriz. (tahmin edebileceginiz gibi enflasyon konusunda Merkez Bankasi ne soylerse 3 fazlasini soyluyorum!!!)"

Petrol fiyatlari $140 iken ve Merkez Bankasi petrolle ilgili varsayimlarini $145 uzerine kurduktan sonra ben petrol fiyatlarinin %25 gerileyecegini bu yuzden de sene sonunda enflasyonun %10 civarinda olacagini tahmin etmistim. Dikkat ederseniz yaz ortasindan beri Merkez bankasini pek hirpalamiyorum.

Dolar

Sene basinda dolarin 1.5'i gorup seneyi 1.3'den kapatacagi tahmininde bulundum. Dolar uzun sure yukselmemek icin direndi. Ondan sonra ise 1.7'nin uzerine cikip seneyi 1.5'dan kapatti. Ben sene sonuna dogru $1=2 YTL gibi ucuk bir tahminde bulunmustum. Asagida bahsedecegim.

Kapanis degeri olarak tutturamamis olsam da yonunu ve hareket bicimini isabetli bir bicimde tahmin etmisim. Bu tahmini yaparken kriz sirasinda dolarin yukselecegini ama sonrasinda gerileyecegini dusunuyordum. Kriz tahminimden daha derin oldugu icin dolardaki yukselis de tahminimden daha fazla oldu.

Borsa
Sene basinda "Borsa icin tahmin araligim 45000-65000. Kisa vadeli dusunenlere bu sene borsayi tavsiye etmem, en azindan bu seviyelerden alim yapmam. Ben borsadaki agirligimi azalttim ve azaltmaya da devam ediyorum, %35'e kadar dusurmeyi hedefliyorum." demisim. Agustos ayinda borsa 43000 seviyesindeyken cok yuksek oldugunu belirtmistim. Ekim ayinda borsa 32000 iken 25000'e duser diye bir kez daha tahminlerimi guncellemistim. 2008'i cok az kayipla atlatmamin arkasinda borsa ile ilgili tahminlerin isabetli olmasi yatiyor.

Altin
Sene basinda "Altin almam. Sene sonunda $900'i gecmez diye tahmin ediyorum" demisim. Neticede $880 gibi bir rakamdan kapadi 2008'i. Bu tahminimiz de isabetli olmus.

Petrol
Sene basinda "Petrol de almam artik. Bence petrol fiyatlari $130 sinirini gecemez. Bu seviyeye ulasirsa alternatif enerji fiyatlari petrol fiyatlarinin altina dusmeye baslar cunku. Gunes enerjisinin donusumunu saglayan sirketler veya bu konuda teknoloji gelistiren sirketler prim yapar." demisim. Sene ortasina geldigimiz zaman bu gecen sene yaptigim en kotu tahminlerden biri gibi gorunuyordu. Sene sonunda petrol $40'dan kapatinca ne kadar isabetli bir tahmin oldugu ortaya cikmis oldu. Sene ortasinda 'Aslina bakarsaniz ortada Israil-Iran savasi tehlikesi olmasa bu aralar petrolu aciga satmayi bile dusunuyorum ama savas riski yuksek gorunuyor ve savas cikarsa birakin $150'i $250'i bile goruruz." demisim. Bu lafi soyledikten 2 hafta sonra ise petrol %25 duser tahminini yapmistim hatirlarsaniz.

Manipülasyon Nedir   Küresel ısınma Karikatürleri  Türk Bilim Adamı  Liderlik Nedir?    Türkiyede Ödenen Vergiler, Vergi Türleri  Enformasyon Nedir    Slogan Nedir    Enflasyon Nedir    Nükleer Santraller  Devlet Nedir

Petrol konusunda da gec de olsa turnayi gozunden vurduk.

Gayrimenkul
Sene basinda "Gayrimenkul fiyatlari da cok oynamaz 2008'de. Hatta krizle birlikte fiyatlar bir miktar dusebilir bile." Gayrimenkul fiyatlari dusmek bir tarafa, adeta cakildi.

Genel olarak 2008 tahminleri ortalamanin cok uzerinde dogru cikmis gorunuyor. 2009 yili icin dogru tahmin yapmak kolay olmayacak ama yine de bir deneyelim.

Buyume
2009 2008'e kiyasla cok daha zor gececek diye dusunuyorum. O yuzden senenin tamami icin buyume tahminim %-2. Senenin sonuna dogru toparlariz biraz dye dusunuyorum. 2008'in son ceyreginde ve 2009'un ilk ceyreginde %4 kuculuruz diye bekliyorum.

Faiz
Kisa vadeli faiz oranlari %10'lara gerileyebilir ama bu krizin ne zaman cikacagina bagli. Evet finansal krizin en azindan bir ayagi daha olacak diye bekliyorum. Bugun %15-16'ya dusmus orta vadeli faiz oranlari da %20'e yukselecektir bu esnada.

Enflasyon
Enflasyon konusunda bu sene cok umitliyim. Sene sonunda %7 olur diye bekliyorum.

Dolar
Dolar konusunda sene icerisinde 2 YTL'ye yaklasabilecegimizi dusunuyorum, uzun vadede ise dolari sevmiyorum. Kimseye de spekulasyon yapmayi tavsiye etmem.

Borsa
Borsa'nin 20000'e dusmesini bekliyorum. Sene sonunda ne olur simdiden kestirmek guc ama 20000'e dusmeden ben alim yapmam, o kadarini soyleyeyim. Amerika'da da S&P'nin 750'ye gerilemesini bekliyorum, orada da o seviyelere gelmeden alim yapmayi planlamiyorum.

Altin
Altin konusunda bu sene biraz daha iyimserim, uzun vadede dolarin deger kaybindan oturu altin da deger kazanacaktir. Yine de her zaman soyledigim gibi altindan cok daha iyi alternatifler var.

Petrol
Petrol fiyatlari kisa vadede $30'in altina bile dusebilir ama uzun vadede ben $100'in uzerine cikmasini bekliyorum. Bundan 1 ay kadar once petrol almayi planladigimi belirtmistim, hala giris icin uygun bir firsat kolluyorum.

Gayrimenkul
Borsada islem goren GYO'larin fiyatlarinin cok dustugunu dusunuyorum. Kisa vadede ne olacagini bilemem ama uzun vadede bence cok iyi bir yatirim firsati gibi gorunuyor.

2009'da su siralar en iyi yatirim stratejisi risk almamak gibi gorunuyor. O yuzden kisa vadeli faiz enstrumanlarini tercih ediyorum simdilik. Uzun vade icin yatirim yapilacak uygun fiyata sahip enstrumanlar da var ama ben borsalarin bir %10-20 arasinda dusmesini bekliyorum bunlara yatirim yapmak icin. Bakin bir sene once okuyucularimiza bu konuda ne demisiz:

"2008 icin en iyi yatirim stratejisi gecelik faiz veya uzun vadeli enflasyona endeksli bono gibi gorunuyor. Neticede %10 reel getiri elde ediyorsunuz. Bu her ne kadar goreceli olarak dusuk olsa da normalde opup basiniza koymaniz gereken bir getiri. Krizden sonra fiyatlari cok dusen kagitlara girerek getirini arttirmaniz da mumkun."

Ayni sozler 2009 icin de gecerli. Read More!

Fed Faiz indirimleri

Rdynk Fed'in faiz indirimleri bir seye yaramaz diye yazmis, Junior da Fed faizleri indirdikce getiri egrisi de asagiya dogru inmeye basladi, ne anlama geliyor bunlar diye soruyor. Amerika faizleri sifirin bir miktar uzerine indirdi, isin ilginc tarafi ise 10 yillik faizlerin %2.2, 30 yillik faizlerin ise %2.65 seviyesine kadar gerilemis olmasi. Bir yandan da dolar deger kaybediyor.

Aciklamasi kolay. Amerika yasadigi krize karsi elinde ne tur silah varsa hepsini kullanarak cevap verme yolunu secti. Bir yandan faizleri sifira indirerek, diger taraftan da devlet harcamalarini arttirarak ekonomiyi ziplatmaya calisacaklar. Bundan 1 ay sonra muhtemelen 1 trilyon dolarlik bir harcama paketi aciklarlar. Icerisinde de vergi indirimlerinden altyapi yatirimlarina, dusuk faizli kredilerden sosyal harcamalara herseyi bulabileceginiz bir paket olacak.

Bu hamle ekonomiyi dustugu cukurdan kurtarmazsa Amerika da Turkiye'nin 2001'de yasadigi gibi pis bir durumun icerisine dusecektir. Kurtarirsa da bu sefer enflasyon ve butce aciklariyla ugrasmak durumunda kalacaklar. Greenspan'in ve devletin 2000'den sonra ufak bir resesyon yasamamak ve gunu kurtarmak icin attiklari adimlarin bedelini bugun cok daha agir oduyor Amerika. Simdi bu bedelden kacmanin yollarini ariyor. Onun icin de ya hap ya hic diye adlandirabilecegimiz stratejinin pesinden gidiyor. Gecmisteki her krizde butun dunyaya ders veren ve aci ilaci icmesi gerektigini soyleyen Amerika'ya kendi icine dustugu bu krizde akil verecek ve dogru yolu gosterecek bir kimse yok maalesef.

Simdi Amerika kisa vadede olumlu yone dogru doner mi tam bilemiyorum (donme olasiligi yuksek ama, gecen seneki canlandirma paketi ekonomiyi ilk 2 ceyrekte ziplatmisti hatirlarsaniz). Ne biliyorum peki? Birincisi getiri egrisinin cokmus olmasi piyasalarin Amerika'nin Japonya gibi uzun sure dusuk faizlerle ve guduk buyumeyle yoluna devam edecegini soyluyor. Hatta kisa vadede deflasyon riskini de yuksek goruyorlar. 30 yillik faizlerin komik duzeylerde olmasi ise piyasa oyuncularinin ya salak oldugunu ya da Amerika'nin enflasyon yasamayacagini dusunduklerini gosteriyor. Dusunebiliyor musunuz 30 yil boyunca senelik sadece %2.65 faiz kazandiginizi? Ustune ustluk kazandiginiz faizin de %40'inin vergiye gittigini? Yani elinize gececek net faiz %1.5 gibi sacma sapan bir rakam!!! Dolarin deger kaybetmesi konusunda neler dusunuyorum peki? Gayet normal. Bu faizlere akli basinda hic bir yatirimci Amerikan dolarinda durmaz.

What is Insider Trading Anomaly
Recent Academic Studies on Insider Trading
How to Profit Legally From Illegal Insider Trading
Insider Trading in Netherlands
Insider Trading Returns
Inside Information About the Massive Insider Trading Probe
Definition of Insider Trading
Is Insider Trading Legal?
How Insiders Use Private Information and Don’t Get Caught?
SEC Regulation on Insider Trading: Section 10b

Ben kendim ne yapiyorum? Bu aralar petrol fiyatlarinin $40'a dusmesini firsat bilerek alim yapmaya hazirlaniyorum. Hala tetigi cekmis degilim (petrol $60'a indiginden beri firsat kolluyorum aslinda). Ben uzun vadede Amerika'nin enflasyon yasayacagini, o yuzden faizlerin iyi bir yatirim olmadigini dusunuyorum. Ayda 200 litre benzin tuketen biri olarak da su gunlerde benzin fiyatlarinin 40 cent'e gerilemis olmasindan oldukca memnunum. Bugunlerde bir miktar petrol hissesi alarak kendimi garantiye almayi planliyorum. Sizce kac dolarlik petrol hissesi almaliyim? Ekonomi, isletme, ve muhendislik ogrencileri cevap versin. Read More!

Ekonomist'in Eski ve Yeni Tahminleri

Son 2.5 ay icerisinde yaptigim tahminlere bakma zamani geldi. Oncelikle sunu belirtmeliyim ki bunlar oyle her adamin yapabilecegi tahminler degil. Hatta en kral portfoy yoneticisini getirin bu kadar isabetli tahmin yapamaz.

1. Petrol Fiyatlari: Biz petrol fiyatlari $140 seviyelerinde iken "short" yani aciga satmayi dusundugumuzu belirtecek kadar petrol fiyatlari konusunda karamsardik. Aradan gecen zamanda petrol fiyatlari %30 gerileyerek bizi hakli cikardi. Bu arada bizim dusundugumuzun tersi yonde yatirim yapan Ospaire isimli Hedge Fonu iflas etti. Petrol ile ilgili yaptigimiz tahminlere ve sonrasini anlatan yaziya buradan ulasabilirsiniz.

2. IMKB Endeksi ve Akbank: IMKB endeksinin yuksek oldugunu once 39000 seviyesinde iken soyledik. Ardindan endeks 43000'e cikti ve biz o noktada endeksin abarttigini, bu yuzden de elimizde uzun zamandir tasidigimiz AKBNK hisselerini sattigimizi sizlerle paylastik. Aradan 1.5 ay gecti. IMKB endeksi 32000'e dustu, AKBNK ise bugun 4.84 YTL'den kapandi.

3. Dow Jones ve S&P 500 Endeksi: En son bundan 1 ay once su tahmini yapmisiz: "Yani rakam ve tarih olarak su tahmini yapiyorum. 2009'un ortasina kadar Dow Jones 10500'u (bugun 11500 seviyesinde) ve S&P 500 de 1150 (bugun 1285 seviyesinde) seviyesini gorecektir." Iki hafta once de ayni tahmini yinelemisiz. 2009'un ortasina kadar beklemenize gerek kalmadi, bugun her iki endeks de bahsettigimiz seviyelerin altini gordu.

Bir okuyucumuzun "nasil bu kadar isabetli tahmin yapabiliyorsunuz" sorusuna karsilik yazdigimiz yazida Turkiye'de finans isinde olanlarin dikkatini cekmek ve yagli kaymakli bir danismanlik isi almak icin iyi tahminler yapmak zorunda oldugumuzu belirtmistim. O zamandan beri kapimi calan cikmadi. Simdi herkesin kafasi koparilmis tavuk gibi ortalikta kosustugu bu gunlerde yeni tahminlerimi yayinlayacagim. Ama bir sartla.

Bu adamlar niye bana gelip danismanlik yapmami istemiyorlar diye merak ediyorum. Aklima gelen bir cevap "why buy the cow when you get the milk for free" yani bu adamlar sutu bedava icerken inege niye para versinler ki? O yuzden de bu seferki tahminlerimi yayinlamak icin TEGV'e toplam 100 YTL bagis yapilmasini talep ediyorum. Email adresim turkekonomi gmail com, makbuzu almadan tahminlerimi aciklamayacagim.
Read More!

Petrol Fiyatlari Tahmini

Temmuz ayinin basinda petrol fiyatlariyla ilgili su sozleri sarfetmistim:

Petrol konusundaki tahminlerim de yanlis cikti, $130'i gectik, $140'i da gectik. Aslina bakarsaniz ortada Israil-Iran savasi tehlikesi olmasa bu aralar petrolu aciga satmayi bile dusunuyorum ama savas riski yuksek gorunuyor ve savas cikarsa birakin $150'i $250'i bile goruruz.

Buna karsilik petrol piyasalari hakkinda epey bir bilgisi olan I. Cuneyt isimli okuyucumuz ise bizim aksimize su yorumda bulunmustu:

Petrolün bu seviyelere cikmasindaki ana etken pek cok kisi uzun süredir bunu reddetse de "fundamental".

Veri yoklugundan ya da sizin bu blogda fazlasiyla elestirdiginiz bir sürü nedenden ötürü fundamental faktörleri analiz edemeyenlerin iki basit aciklamasi var:

1) Spekülasyon petrol fiyatlarini sisiriyor
2) Jeopolitik

Israil-Iran savasinin etkileri hakikaten fiyata etkisi carpici olur, son 2 haftada bu risk de bayagi artmis durumda. Bu konuda size katiliyorum. Ancak bu faktör fundamental gelismeleri göz ardi edip "savas cikmayacak olsa fiyatlar düser" yaklasimini savunmayi gerektirmiyor bence.

Petrol fiyatlarinin düsmesi icin saglam bir "talep kirilmasi" olmasi ya da arzin ve "spare capacity"nin bayagi bir ziplamasi lazim, bunlarin ikisi de simdilik gözükmüyor. Dolayisiyla fiyatlarin fazla düsecegini beklemeyin derim sahsen.


Bu yazidan 8 gun sonra ise Iran'la ciddi bir savas cikma olasiliginin cok azaldigina kanaat getirip tarih de vererek su sozleri soylemisim:

Herkesin aksine ben kisa vadede (2009 sonuna kadar) petrol fiyatlarinin artacagini dusunmuyorum; hatta $100 ve asagisina kadar gerileme olasiliginin da %40 civarinda oldugunu dusunuyorum. Tabii bu ongorum petrol arzinda herhangi bir savas yuzunden kesinti olmamasi sartina bagli.

Petrolun dususunun ardinda talep kirilmasi var ve biz bunu herkesten once gorduk. Hemen hemen herkesten once. Inan Dogan da Turkishtime'daki yazisinda benzer tahminleri soyle dile getirmisti:

"Petrol fiyatlarının zirve yaptığı sıralarda yazdığım yazıda, petrole olan talepte kırılmaların başladığını, ayrıca dünyanın en büyük petrol tüketicisi olan Amerika’da tüketicilerin benzin düşmanı SUV’lerden daha küçük otomobillere doğru kaydığını ve bunun da gelecekteki petrol talebini önemli ölçüde yavaşlatacak bir rol oynayacağını belirtmiştim. Talepte meydana gelen bu değişikliklerin ise önümüzdeki 2-3 yıl için petrol fiyatlarını 100 doların altında tutacağını söylemiştim."

Dogru tahmin yapmak kadar olaylari dogru okumak da onemli. O yuzden bu tahminlerden sonra gecen ay I. Cuneyt arkadasimiza petrol piyasalari hakkindaki yeni goruslerini sorduk. Petrol piyasalarindaki gelismeleri iyi anlatan su cevabi aldik:

"Ekonomix Bey,

Son gelismeleri bir nedene baglamak imkansiz. Bir de daha önce
belirtmisimdir belki, ben daha ziyade "fundamental" aciklamaciyim. Bugün
müsterilere yolladigim bir raporu size yazayim. Bence birkac neden var:

1) Dolar kuru, benim hesaplarima göre Temmuz ortasindaki zirveden sonraki
%20'den fazla düsüste kurun payi 12 dolar civarinda. Her zaman böyle
olmuyor, örnegin 2007 basindan itibaren bakarsak kur payi 14 dolar kadar.
Fakat 15 Temmuz'dan beri yüksek bir iliski var.

2) Spekülasyon teorilerine fazla itibar etmememin nedeni CFTC verilerinin
acikcasi hicbir sey söylememesi. Millet sürekli spekülasyon diye yirtinir
durur fakat bakin: Mayis ortasinda bayagi güclü bir cikis oldu, 5 hafta
icinde non-commercial'larin (spekülatörler de denebilir) net-long
positionlari 70,000 kontrat azaldi. Normalde böyle bir durumda petrol
fiyatinin cökmesi gerek, fakat tam tersine bu bes hafta icinde petrol fiyati
%8.4 artti. Ondan sonra satis devam etmesine ragmen genel olarak
Mayis ortasi-Temmuz ortasi sürecinde fiyatlar %17 artti. Simdi madem
spekülasyon gazliyor bu fiyatlari bu ne perhiz bu ne lahana tursusu?

Bu konuda CFTC'nin veri eksigi cok, o yüzden kesin bir sey de söylenmiyor.
18 Temmuz'da adamlar bazi commercial oyunculari non-commercial sinifina
aldilar, fakat eski ve yeni verileri karsilastirdiginizda trendde hicbir
degisiklik yok. Dolayisiyla geriye iki bahane kaliyor: Fundamental nedenler
ve/veya "pension funds". Ben "rivayete göre" diyeyim, pension fund'larin
cogu CFTC tarafindan commercial olarak siniflandiriyorlar, aslinda
yaptiklari is non-commercial isi. Dolayisiyla bu son satisin fiyatlara
dogrudan etki etmemesinin nedeni 'karsi tarafin' agir basmasi
olabilir. Tekrar edeyim, CFTC verilerine bakarak analiz yapmak biraz zor ve
ben spekülatörlerin fiyat artisinda kismen bir paylari olsa da asil nedenin
fundamental oldugunu, spekülatörlerin price taker olduklarini düsünüyorum.

Arz tarafli fundamental nedenlerin bence en önemlisi spare capacity, anlik
üretim degil. Hele 2005'ten sonra spare capacity'nin fiyatlara
etkisi benim düsünceme göre cok artti. Bakin uzun süreli baktiginiz zaman
petrol fiyatlarina 2002 Ocak'ta 18 dolarlik bir tabandan beri sürekli
bir cikis var. Bunu tetikleyen ana hadise Q202-Q304 arasinda Opec'in
(ki uzun vadede dünyanin ana petrol kaynagi) spare capacity'sinin 7.2
million b/d'den 1.5 million b/d'e düsüsü yatiyor. Opec o
zamandan beri de bir daha toparlayamadi bunu. Opec'in spare
capacity'sinin cok büyük kismi Suudilerin elinde zaten. Onlarin da
SC'si Mart 2007'de peak yapti, o zamandan beri sürekli düstü.
Arada birkac ay toparladilar, o aylarda fiyatlar da yumusadi, fakat genel
olarak Mart 2007'de toplam üretimin %26.2'si kadarken Temmuz
ayinda 16.1%'e düstü. Önümüzdeki aylarda 500,000 b/d'lik bir
saha geliyor (Khursaniyah), o biraz rahatlatacak diye düsünüyorum. Dedigim
gibi, bence bilhassa 2004'te Cin'in talep patlamasi ve akabinde
2005'ten beri petrol fiyatlarini etkileyen ana faktör
'scarcity'. Bu durum arada opec'in üretim arttiriminin
neden fiyatlara yansimadigini da acikliyor, üretim arttirimi degil cünkü
önemli olan, olasi talep krizi aninda potansiyel arttirim imkani.

Buna ek olarak non-opec'in acikcasi bayagi kötü bir durumda olmasini
(Rusya'nin üretimi ilk defa yil temelinde azalacak bu yil herhalde,
her yerde resource nationalism var vs.) ekleyebiliriz. Son olarak üretilen
petrolün büyük kisminin da kötü kalite petrol oldugu,
'light-sweet' petrolün oraninin azaldigini, hatta ham petrolün
toplam üretim (NGL, biofuels etc,) icindeki payinin da mütemadiyen
azaldigini vurgulayabiliriz.

Son olarak fundamentallarda talep tarafina bakacak olursak fazla anlatacak
bir sey yok. OECD'de talep cok hizli bir sekilde azaliyor. EIA bu
hafta Amerika'nin H108 talebinin 800,000 b/d düstügünü acikladi, ki bu
son 26 yildaki en önemli düsüs. Gene bu hafta Cin'in Temmuz ham petrol
ithali düstü, önümüzdeki iki ceyrekte (Q3-Q4) Asya'daki rafineriler
maintenance season'a giriyorlar, toplam OECD inventoryleri örnegin yil
bazinda %3 düsük ama talep düstügü icin forward cover ortalamanin üstünde
vs.vs. Elbette Cin ve Hindistan'da önümüzdeki aylarda acaip rafineri
kapasitesi geliyor, dogal olarak Temmuz ayindaki Cin'in ham petrol
ithalini cok da önemsememek gerekir.

Bundan sonra ne olur? Ben acikcasi Cin ve Hindistan gibi ülkelerdeki talep
de negatife dönmedikce 100 dolarin altini görecegimizi sanmiyorum.
Opec'in hicbir zaman aciklanmayan bir price floor'u vardir, bunu
kendileri de sürekli inkar ederler ama bu vardir. Ben bu floor'u 100
dolara cektiklerini düsünüyorum. Eylül'de bir sonraki toplantilari
var, eger fiyat o döneme dogru inise devam eder ve 100 dolar veya altina
düserse üretimi kisacaklar diye düsünüyorum.

Bu tarz beyin firtinasi bana da yariyor.

Ben ise döneyim, size de kolay gelsin."

Bence guzel bir yazi oldu. Amerika'daki bir cok fon yoneticisinin yapamadigi analizleri burada yapiyoruz ya bize helal olsun.

Borsa Yorumları
Altın Yorumları
Borsa nedir?
Borsa nasıl oynanır
Hisse Yorumları
Ekonomi nedir
Read More!

Findik, Petrol, Coca-Cola Fiyatlari

Ulkemizin bir numarali sorunu malumunuz oldugu uzere findik ureticileri. Devlet memurlarina verdigimiz yuksek maaslar yetmiyormus gibi simdi de her sene yol kesip harac alan dandik findik ureticilerini beslememiz gerekiyor. Adamlar dusuk randimanli yani ici bos findik uretmisler, TMO da "ici bos findik almam kardesim, zaten dunyanin parasini veriyoruz depoda curuyecek olan findiga" diyerek ureticileri geri cevirip magduriyet yaratiyormus.

Borsa Nasıl Oynanır  inovasyon nedir    Borsa Yorumları    Petrol Fiyatları    Standart Sapma

Ornegin, urününün randımanının 39 geldiğini belirten findik ureticisi Hasan Bayrak, “TMO 1 randıman eksik olduğu için fındığımı almadı. Tüccara gidip fındığı 1.20 YTL’den satacağız. Maliyeti bile kurtarmıyor. Bizi tüccara mahkum ettiler. Derdimizi kime anlatacağız” dedi. Üretici Osman Birinci de, “Fındık 4.0 YTL ama kimse TMO’ya fındık veremiyor. Randıman düşük diye gelen geri dönüyor. Tüccar da 4 liralık fındığı 1.50 YTL’ye alıyor. Bizi tüccara ezdiriyorlar. Emekliyim. Devlet bana yüzde 2 zam veriyor, fındığımızı da almıyor. Ben ne yiyeceğim” diye yakındı.

Osman Bey'in kafasi fazla calismiyor galiba, findik ye kardesim findik ye. Osman'i Hasan'i bir tarafa birakalim da Fatih Kansoy'un blogunda cavaplamaya calistigi petrol mu daha pahali yoksa kola mi sorusuna yorum yapalim.

Oncelikle blogda yapilan analiz biraz hafif kacmis, okuyucularimizdan yazidaki hatalari bulmalarini isteyecegiz. Ama yazinin anafikri dogru. Onemli olan petrole sahip olmak degil, onu gececek degerler yaratabilmektir. Elin oglu karbonatli icecek yapmis, butun dunyayi da muptela etmis. Bence biz de ulke olarak bu yolda ilerliyoruz. Hatta findiktan biyodizel yapmanin ilk adimlarini atiyoruz. Tek problem findigin litresinin 5 YTL, petrolun litresinin ise 1 YTL olmasi!!

Boyle dusunurken birden aklima baska bir fikir daha geldi. Amerikalilar simdi ottan biyoyakit yapmaya calisiyor. Bununla ugrasacagimiza ottan sut yapip, sonra sutu satip petrol almak daha hesapli. Ben organik sutun litresine $1.5 oduyorum burada, benzinin litresi $1.

Darmadagin bir yazi oldu kusura bakmayin, bugun findik yemedim ondandir. Bu arada Izlenimler de guzel yazilar dokturuyor, "birakiniz yapsinlar, birakiniz gecsinler" felsefesini benimseyen liberallerin aksine daha etkili olan (benim sevdigim) "birakmayin yapmasinlar, calip cirpmasinlar, vergi veren vatandasi somurmesinler" ekolunden bir yaziyi da findikcilar hakkinda yazmis. Yazar adaylarimizdan Junior da olaya arbitraj penceresinden bakmis, bir de Turkiye'deki matematik ozurlu findik ureticisi penceresinden baksaymis tam super olacakmis! Baksaniza adamlar TMO'nun kapisina dayanmislar 4 YTL'den satmaya dunden razilar, Allahtan findiklarin ici bos cikmis.
Read More!

Petrol & Eşek: temel ve basit gerçekler

Gozume carpan bir yazıdan ortaya cıkanlar …

1.)Petrol fiyatı artmış ve eşek fiyatları ikiye katlanmış :) Alman Süddeutsche Zeitung Gazetesi, benzin fiyatlarındaki artışın günlük hayata nasıl yansıdığı araştırılan bir haberinde, fiyat artışının Batı Avrupa ülkelerinde bisiklet, Türkiye’de ise eşek satışında patlamaya yol açtığını yazmış. Gazete, Fransa’da bu yıl 26 milyon kişinin bisiklet kiraladığını, Çin’de benzin fiyatları nedeniyle sürücü okullarının krize girdiğini, Hindistan’da uçak biletlerine gelen zamların ardından trene rağbetin arttığını belirtmiş. Alman gazetesinin, "benzin fiyatlarındaki artış Türkiye’de eşek satışında patlamaya yol açtı" şeklindeki yorumuna Konya’daki yük hayvanı tüccarları da katılmış. Hadimli eşek ve katır tüccarı Sadıç, "geçtiğimiz yıl eşek fiyatı 700-800 YTL iken bu yıl 1000-1500 YTL’ye yükseldi demiş ve bunda en büyük etkenin, benzin ve mazota gelen zamlar olduğunu belirtmiş.

Borsa Nasıl Oynanır  inovasyon nedir    Borsa Yorumları    Petrol Fiyatları    Standart Sapma

Yazıya göre petrol ve eşek; a) tamamlayıcı maldır b)ikame maldır c) Darwinci yaklaşımdır d) ABD’nin Türkiye’yi geri bırakmak için kurduğu bir komplodur

2.) Türkiye’de eşek sayısının azalması nedeniyle, Kıbrıs adasında başı boş dolaşan eşekleri Türkiye’ye getirmek için 2002 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne giderek girişimlerde bulunduğu anlatan Sadıç, "Önce eşekleri Türkiye’ye getirmemize izin vereceklerini söylediler, 3 yıl bu eşekleri Türkiye’ye getirmek için uğraştım. Ancak en sonunda gerekçe gösterilmeden buna izin verilmedi" dedi.

Yazıya göre serbest ticaret; a) sacmalıktır b) yabancının eşeği alınmaz kendi eşeğimizi doğurturuz biz c) tum veterinerler eşek sayısını çoğaltmaya kendilerini adamalıdırlar d) akıllı bir iştir

3) Eşek sayısının azalmasıyla bu işin ticaretinin de bitme noktasına geldiğini, bu nedenle kendisinin Hadim Belediyesinde geçici işçi olarak şoförlük yaptığını anlatan Sadıç, şunları kaydetti: "Ancak yük hayvanı tüccarlığı işini hiç bırakmadım. Şu an da, denk geldiğinde eşek ve katır ticareti yapmaya devam ediyorum. Eskiden Bolu, Kütahya, Isparta’dan eşek getirir burada satardık. Uzun zamandır fazla talep olmadığı ve gelir getirmediği için bu kentlerde de artık eşek beslenmiyor. Piyasayı çok iyi biliyorum, Türkiye’nin her yerinde durum aynı... Ancak geçtiğimiz yıl eşek fiyatı 700-800 YTL iken bu yıl 1000-1500 YTL’ye yükseldi. Genç katırların fiyatı ise 3-4 bin YTL civarında... Bunda en büyük etken bana göre benzin ve mazota gelen zamlar. Vatandaş eskiden, az bir ücret ödeyerek bir traktör sahibine tarladaki hasadını, ormandan kestiği odununu taşıtıyordu. Mazot fiyatının artmasıyla nakliye ücreti ağır gelen köylü tekrar eşeğe yöneldi."

Yazıya göre Girişimcilik; a) eşekliktir b) bilgi, çalışma ve risk içerir, bu yuzden zengin de odur aptal da c) şoförlük, risksiz bir iştir, ama eşekten arabaya binen bir daha eşeğe binmez
d) c şıkkı sacmadır, girişimci hayvani içgüdüsüyle (animal spirit) hareket eder. Onun ne yapacagi belli olmaz.

Yazıya göre devlet; a) köylünün mazot parasını vermelidir b) traktor sahibinin parasını vermelidir c) herkese bir eşek almalıdır d) taşıma işlemi olmadan odunun parasını vermelidir e) Sadıç beyin dış ticaret yapmasına izin vermelidir
Read More!

Petrol Fiyatlari ve Amerika'da Benzin Tuketimi

Turkishtime'dan Inan Dogan bence en iyi yazilarindan birisini yazmis. Bir yandan anketlere ve onlarin yanlis sonuclarina isaret ederken diger yandan dunyanin en buyuk petrol tuketicisindeki gelismelerin fiyatlari nasil etkileyeceginden bahsediyor.

"...Ankete katılan tüketicilerin yüzde 94'ü yüksek benzin fiyatlarından ötürü yaşam tarzlarını değiştirdiklerini, yüzde 82'si daha az araba kullanmaya çaba gösterdiklerini, yüzde 31'i benzin depolarını yarım doldurduklarını, yüzde 24'ü daha fazla yürümeye başladıklarını, yüzde 37'si daha yakın mesafedeki yerlere tatile gittiklerini, yüzde 34'ü ise tatillerini tamamen iptal ettiklerini söylemiş.

Ben de kendi çapımda ufak bir anket yaptım. Yukarıda size verdiğim anket sonuçlarını sıraladıktan sonra insanlara benzin tüketiminin haziran ayında bir önceki yıla kıyasla yüzde kaç azaldığını sordum. İsterseniz siz de tahmin etmeye çalışın. Benim aldığım ortalama cevap yüzde 30 idi.

Sonra gittim ve gerçek rakamlara baktım. Haziran ayında benzin tüketimi bir sene önceye kıyasla sadece yüzde 1,7 azalma göstermiş. Amerikalı tüketiciler de Türkiye'dekiler kadar şikayet etmesini ve abartmasını çok seviyor. Rakamlardan anlaşılan, insanların çoğunun sadece lafta benzin tasarrufu yaptığı."


Yazinin sonunda da onumuzdeki yillarla ilgili su tahminde bulunuyor:

"Yine de verilerin işaret ettiği iki önemli nokta var. Birincisi, yıllar süren artışlardan sonra benzin tüketiminde az da olsa bir kırılma gözlemledik, ikincisi küçük otomobillerin yeni satılan araçlar içerisindeki ağırlığının artması gelecekteki tüketim azalması konusunda bize umut veriyor. Bu yüzden önümüzdeki 2-3 yıllık sürede petrol fiyatlarının “geçici” olarak 100 doların altına düşeceğini bekliyorum. Daha sonra ise Çindistan kaynaklı talep artışı tekrardan bizi sıkıştıracak ve petrol fiyatlarının 200 doları geçmesine neden olacaktır."

Sizce petrol fiyatlari nasil bir seyir izleyecek?
Read More!

Gelecek Yil Faiz Ne Olur?

Okuyucularimiz email atarak bize piyasalarda neler olacagini bu yil veya gelecek yil faiz ne olur seklinde sorularla soruyorlar. Oncelikle sunu soyleyelim ki piyasalar uzerine isabetli tahmin yapmak oyle sanildigi kadar kolay degil, o yuzden de bir cok ekonomist tahmin yapmak yerine tarafli yorum yapmayi tercih ediyor. Kendine ekonomist diyenlerin buyuk cogunlugu senelerdir karamsar yorumlar yapiyorlar, biz bunlarin ipligini burada pazara cok cikardik. Deniz Gokce gibi 1-2 tane ekonomist de surekli iyimser yorumlarda bulunuyorlar.

Demokrasi Nedir   Küresel ısınma Nedir  Özel Üniversiteler    Bilgisayar Nedir    Teknoloji Nedir

Benim buradaki ekonomi yorumlarinin amaci yaptigim yatirimlara yon verebilmektir. O yuzden de tarafli yorum yapmak isime gelmez. Piyasalarin ne yone gidecegini dogru bilmem gerekir, ayrica sectigim yatirim araclarinin da dogru hareket etmesi gerekir. Tahminlerimin cogunlugu tutarsa piyasanin uzerinde bir getiri kazanabilirim ve uzun vadede servet sahibi olabilirim. Arada sirada yaptigimiz yorumlarda art niyet arayan okuyucularimiz cikiyor ama gecen 2.5 senede yazmis oldugumuz yazilar ve aldigimiz pozisyonlar yukarida soylediklerimi destekler nitelikte. Inanmiyorsaniz arsivleri karistirin.

Bundan 6 ay once 2007'nin degerlendirmesini yapmis ve 2008'e yonelik tahminlerimizi ortaya koymustuk. Piyasalardaki gelismeler konusunda merakli okuyucularin sorularina yanit verebilmek icin yil ortasinda da bir guncelleme yapma karari aldim. Zaten fazla yazacak vaktim yok, bari yazdigimiz bir kac yazi da dise dokunur olsun. Bakin 6 ay once ben neler demisim ve okuyucular ne yorumlar yapmis:

"Buyume tahminimiz %5. Merkez bankasi "Ver gazi evladim ver gazi" diyerek buyumeye destek cikacaktir.

Kisa vadeli faizlerin %15'e dusmesini bekliyorum ama sonrasinda ne olur bilemiyorum. Orta vadeli faizler %16'nin pek altina dusmes, hatta %20'leri gorur diye dusunuyorum.

Enflasyon oraninin Merkez Bankasinin hedefi olan %4 ile uzaktan yakinda ilgisi olmayacagini dusunuyorum, tahminimce sene sonunda enflasyon en iyi ihtimalle %7 olur, %10'lari tekrar gormemiz de hic ama hic surpriz olmaz.

Dolar bu sene euroya karsi biraz deger kaybeder ve 1.5 civarinda kapanir. YTL karsisinda ise sene icerisinde 1.5 degerlerini goruruz, sene sonunda ise reel olarak sabit kalir ve 1.3 YTL'den kapatir.

Borsa icin tahmin araligim 45000-65000. Kisa vadeli dusunenlere bu sene borsayi tavsiye etmem, en azindan bu seviyelerden alim yapmam. Ben borsadaki agirligimi azalttim ve azaltmaya da devam ediyorum, %35'e kadar dusurmeyi hedefliyorum. Dustukten sonra agirligini arttirabilirim ama bu sonra dusunecegim bir konu. Goreceginiz uzere bu sene bir kriz cikmasini bekliyorum. Olur mu olmaz mi bilmem, olasiligi bayagi yukseldi. Hukumetin yanlistan donup dogruyu bulacagini dusunmuyorum. Bulsalar bile bu etkisini hemen gostermez, gec kaldilar anlayacaginiz. Neticede ben portfoyumu bu ihtimallere gore hazirliyorum. (Kesin cikacagini bilseydim portfoyu bosaltirdim mesela, anlayan anladi.)

Altin almam. Sene sonunda $900'i gecmez diye tahmin ediyorum.

Petrol de almam artik. Bence petrol fiyatlari $130 sinirini gecemez. Bu seviyeye ulasirsa alternatif enerji fiyatlari petrol fiyatlarinin altina dusmeye baslar cunku. Gunes enerjisinin donusumunu saglayan sirketler veya bu konuda teknoloji gelistiren sirketler prim yapar.

Gayrimenkul fiyatlari da cok oynamaz 2008'de. Hatta krizle birlikte fiyatlar bir miktar dusebilir bile.

2008 icin en iyi yatirim stratejisi gecelik faiz veya uzun vadeli enflasyona endeksli bono gibi gorunuyor. Neticede %10 reel getiri elde ediyorsunuz. Bu her ne kadar goreceli olarak dusuk olsa da normalde opup basiniza koymaniz gereken bir getiri. Krizden sonra fiyatlari cok dusen kagitlara girerek getirini arttirmaniz da mumkun.

...Ben de cok riskli bir tahmin yapmis oldum boylece, insallah kaybeden ben olurum demekten de kendimi alamiyorum ama."

Molgu rumuzlu okuyucumuz soyle bir yorumda bulunmus:

"tahminlerinizi önemsiyorum, ama gecen yazıya göre (kriz beklediğiniz yazıya göre) oldukça temkinli olmuşsunuz. yani kriz beklentisinde olan birine göre cok ciddi bir değişim görünmüyor.

gecelik faiz ve bono dısında yatırım yapmayın, oturun evinizde krizi bekleyin diyorsunuz.

ama tahminlerinize göre cıkacak kriz de büyük bir kriz olmayacak herhalde anladığım kadarıyla, cunku verdiğiniz değerlerde ciddi sıcramalar görünmüyor. biz büyük değişimlerin olduğu krizlere alıstık doların 1.30 civarında seyredecegini, faizlerin yuzde 15 civarında oldugu, enflasyon %7'lerde oldugu bir durumu artık krizden saymıyoruz
."

Ben de kendisine: "Sayin molgu, enflasyonun %10'a yaklasacagi bir yilda borsanin 45000'e dusmesi reel olarak %30'luk bir kayba denk geliyor. Buna kriz demeyecegiz de ne diyecegiz?" diye cevap vermisim.

Ozcakir rumuzlu okuyucumuz ise soyle demis:
"Ben bu seneki eur/usd tahminine de katilmiyorum. Bence sene boyunca eur/usd su anda bulundugu 1.47seviyelerinin ustune cikmayacak hatta 1.40 seviyelerine dusecek.

Yatirim olarak enflasyon + 9.95% lik 15-02-2012 kagidi bence de cok iyi bir secim. Ben de enflasyonun dusmeyecegine hatta bir miktar yukselebilecegini dusundugum icin enflasyon + 9.95 % yillik bazda su andaki yillik sabit faizli tahvillerden daha iyi getiri getireceklerdir diye dusunuyorum."


Ozcakir eur/usd tahmininde yanliz degildi aslinda. Sene basinda ekonomistlerin cogunlugu paritenin 1.40 seviyelerine dusecegini dusunuyordu. Oysa simdi parite 1.57; benim 1.50'lik tahminim bile sonuk kaliyor!! Enflasyona endeksli bono konusunda bize katilarak dogru bir tahmin yapmis.

Amarat rumuzlu okuyucumuz da "tegv e 20 ytl şimdiki bağış yerine siz tüyonuzu verseniz biz kazansak daha sonra 20 yerine 40 yatırsak hem enflasyona göre bu 40 20 nin iki katı olmasa dahi epeyce yükseğinde olacak karlı bir yöntem değil mi ?" demis.

Ben de kendisine "Gecen sene bu onerinizi kabul ederdim ama bu sene olmaz. Bir sene sonunda borsanin %20 dustugunu dusunun. Benim soyleyecegim kagitlarin endeksin 5-10 puan uzerinde getiri getirmesi demek sizin %10-15 kaybetmeniz anlamina gelir. Vadeli Islemler borsasini kullanip market neutral yatirim yapacaksaniz o baska. Yine de %10 reel faize sahip bonolarin getirisi kadar kazanamayabilirsiniz." demisim. Aradan gecen 6 ay yine beni hakli cikardi.

Okuyucu yorumlarini bir tarafa birakip degerlendirmemize gecelim.

Birincisi 2008'de cikacagini tahmin ettigim krizin hemen 2008'in baslamasiyla baslayacagini beklemiyordum. O yuzden 2008 icin yuksek bir buyume tahmini olan %5'lik bir buyume bekledigimi soylemisim. Her ne kadar ilk ceyrek buyumesi %6.6 olduysa da 2008'in genelinde buyume rakamimizin %4'un altinda kalacagini bekliyorum simdi. (Deniz Gokce %4.5 bekliyor ama bence iyimser bir tahmin)

Merkez Bankasinin kisa vadeli faizleri %15'e indirecegini ama orta vadeli faizlerin %16'nin altina dusmeyecegini hatta %20'leri gorebilecegini soylemisiz. Gercekten de faizler bekledigimiz gibi yukselmeye basladi. Bugun %22.5 seviyesini gecti. enflasyona endeksli bonolarin faizi %11 civarinda seyrediyor, iki ay icerisinde enflasyon rakamimizin da %13'e dayanacagini tahmin ediyorum. Bu baglamda Eylul gibi faizler %24'e yukselirse sasirmayin derim.

Sene basinda enflasyon hedefi %4 iken biz en iyi ihtimalle %7 olur, %10'lari gormemiz surpriz olmaz demisiz. Dogru demisiz, simdiki %10.7'lik enflasyon benim icin hic surpriz olmadi. Merkez Bankasinin sene sonunda %9-10 civarinda bir enflasyon hedefledigini goz onune alirsak, sene sonunda enflasyonun %12-13 civarinda cikacagini soyleyebiliriz. (tahmin edebileceginiz gibi enflasyon konusunda Merkez Bankasi ne soylerse 3 fazlasini soyluyorum!!!)

Dolarin 1.5 YTL'yi gorecegini, sene sonunu da 1.3 YTL'den kapatacagini tahmin etmisiz. Bu konuda simdilik bir tahminde bulunmayacagim, ama kafasi calisan adamin dolar/YTL kurunda spekulasyona gitmemesini oneririm.

Borsa'nin bu sene %20 civarinda dusecegini tahmin ediyordum. Bir de yaptigim tahminlere karamsar diyorum. Borsa'daki kayip %40'i buldu ama bunun icerisinde bizim politikacilarin payi cok fazla. Sene basinda AKP'nin kapatilacagini, Erdogan'in bu kadar sacmalayacagini beklemiyordum. Neticede temkini elden birakmayip borsanin portfoyumdeki agirligini %35'e indirecegimi soyluyordum.

Altin $900'u gecmez diye bir tahmin yapmisim, yanlis cikti ama cok da kotu bir tahmin degil. Bugun de altin almam cunku daha iyi alternatifler var.

Petrol konusundaki tahminlerim de yanlis cikti, $130'i gectik, $140'i da gectik. Aslina bakarsaniz ortada Israil-Iran savasi tehlikesi olmasa bu aralar petrolu aciga satmayi bile dusunuyorum ama savas riski yuksek gorunuyor ve savas cikarsa birakin $150'i $250'i bile goruruz.

Gayrimenkul'u de onermemisim ama fiyatlar benim sene basinda bekledigimden cok daha fazla dusecek gibi gorunuyor.

2008'in basinda en mantikli yatirim aracinin kisa vadeli faiz veya enflasyona endeksli bonolar oldugunu soylemistim. Benim portfoyun cogu da kisa vadeli faizlerde duruyor zaten, 2-3 ay icerisinde vadeyi uzatma yoluna gidebilirim ama faizlerin oturmasini bekliyorum.

Borsa ne olacak peki? Aslina bakarsaniz borsadaki kagitlar cok deger kaybetti ama Erdogan yonetiminin renk degistirmesi, politik belirsizlik, emtia fiyatlarindaki artislar, kuresel dalgalanmalar gibi faktorler benim hala temkinli olmama neden olmakta. Eger direksiyonda guven veren bir kaptan olsaydi hic yerimde durmaz gozu kapali borsaya dalardim ama ama ama...

Sene basinda gecelik faiz ve enflasyona endeksli bono disinda yatirim yapmayin ve krizin gelmesini bekleyin diyordum. Simdi de faiz disinda yatirim yapmayin ve krizin durulmasini bekleyin diyorum.

Bu konu ile diger alakali bir yazi ise Borsa Nasıl Oynanır? En Sağlam Tüyolar baslikli yazimizdir.
Read More!

Petrol $250 Olacak

Turkishtime'dan Inan Dogan bu ay petrol fiyatlari uzerine bir haber yazisi, bir de kose yazisi yazmis. Yazi kendinizi hazirlayin diye basliyor. Gidin okuyun, kose yazisinin tamamini internete koymuslar. Ben de bu konuda bir iki satir karalayacagim.

Bundan iki yil once gunes enerjisiden uretilen elektrigin fiyatinin piyasada rekabet edebilmesi icin petrol fiyatlarinin $130 civarina cikmasi gerektigini soyleyen bir yazi okumustum. Statik analiz yapinca boyle dandik sonuclara sahip yazilar yazmak kacinilmaz oluyor.

Demokrasi Nedir   Küresel ısınma Nedir  Özel Üniversiteler    Bilgisayar Nedir    Teknoloji Nedir

Tahmin edebileceginiz gibi simdi de gunes enerjisinin rekabetci olabilmesi icin petrol fiyatlarinin $250'a cikmasi gerektigini soyluyorlar. Gunes enerjisinden elektrik ureten sistemlerde kullanilan yuksek kalite silikonun maliyeti $25'dan $400'a cikmis. Hic sasirmadim dogrusu. Petrol fiyatlarinin yukselmesine neden olan faktorler diger hammaddelerin fiyatlarini da asagi yukari benzer oranlarda etkiliyor.

O yuzden petrole olan talebi azaltacak alternatiflerin ekonomik olarak rekabetci seviyelere gelmesi cok da muhtemel gorunmuyor. Arz tarafli bir cozum bulunacagini zannetmiyorum.

Petrol fiyatlarindaki yukselisi durdurabilecek en mantikli sey talebin azalmasi olarak gorunuyor. Televizyon programlari, gazete ve dergiler bu konuyla ilgili bir suru haberle dolu. Insanlar aliskanliklarini nasil degistirdiklerinden, petrol fiyatlarinin kendilerini ne kadar olumsuz etkilediginden vs. sikayet ediyorlar.

Gercekten de oyle mi diye rakamlara bir baktim, sasirdim. Amerika'da petrol fiyatlari son bir sene icerisinde neredeyse 2 katina cikarken benzine olan talebe ne olmus dersiniz? Gecen seneye kiyasla benzine olan talep sadece ve sadece %0.3 azalmis. Demek ki insanlar sikayet ediyorlar falan filan ama sonra pasa pasa arabalarina binmeye devam ediyorlarmis. Bu kafayla giderseniz petrol $150 da olur, $200 de, $250 de.

Hemen bugun olur demiyorum ama onumuzdeki 5 yil icerisinde gercekten de petrol $250'i gorur diye dusunuyorum. O gunler geldigi zaman da biz "yahu petrol $100 iken ne kadar ucuzmus, o gunleri bir daha gorebilecek miyiz?" diye soylenecegiz. Nerden mi biliyorum? Bundan 3-4 sene once petrol fiyatlari $50 iken insanlar ne kadar pahali diye sikayet ediyorlardi. Simdi $50'a petrol bulsalar zil takip oynayacaklar.

Kendinizi hazirlayin.
Read More!

Geleneksel Sene Sonu Degerlendirmesi

Gecen sene yaptigimiz tahminlere bakmanin zamani geldi. Ilk izlenim olarak 2007'nin 2006 gibi cok karli gectigini belirtmeliyim. Ulke icin kayip bir yil oldu ama yatirimcilar kazandi. Demek ki daha onceki yillarda yapilanlarin ekmegini yemisiz. Neyse lafi fazla uzatmadan degerlendirmeye gecelim. Sonrasinda da 2008 yilina ait tahminlerimi yapacagim.

Borsa Nasıl Oynanır  inovasyon nedir    Borsa Yorumları    Petrol Fiyatları    Standart Sapma

Buyume:

2007 icin %4.5 buyume tahmininde bulunmusuz. Tahminimiz oldukca dogru cikacak gorunuyor. Gerci biz yilin ilk yarisinda dusuk sonrasinda yuksek buyume bekliyorduk ama Merkez Bankasinin secimlerden once degil sonra yalakalik yapmaya baslayacagini nereden bilebilirdim.

Faiz:

Merkez Bankasinin dusuk buyume rakamlarindan sonra faizi indermeye baslayacagi tahmininde bulunmusuz. Nitekim de oyle oldu. Biz ikinci ceyregin sonunda bunun gerceklesecegini dusunuyorduk, 3. ceyregin sonunda gerceklesti.

Enflasyon:

Enflasyona yonelik tahminlerimizi Subat ayinin basinda yapmistik. Merkez Bankasinin enflasyon hedefinin tutmayacagini, enflasyonun bizi hayal kirikligina ugratarak %6-7 arasinda gerceklesecegini tahmin etmistik. Whuuuhuuuuuu! Enflasyon %8'in de uzerinde cikarak Merkez Bankasinin ve hukumetin enflasyonla mucadelede ne kadar kararli! olduklarini gostermis oldu. Sene basinda da %4'luk enflasyon hedefine bakarak reel faiz hesaplayanlarin cehaletleri de boylece ortaya cikmis oldu. %18'lik nominal faizler %10'luk reel faize karsilik geliyormus, ve piyasalar bunu herkesten dogru fiyatlamislar.

Dolar:

Sene sonunda 1 dolar 1.5 YTL'den kapatir diye tahmin yapmisim. Buna bakarak "aaa ne kadar da yanlis cikmis bu tahmin" diyebilirsiniz. Ama her zaman dedigim gibi doviz tahmininde onemli olan yonunu tahmin etmektir, bunu becerebiliyorsam basariliyimdir. Ben YTL'nin dolara karsi reel olarak deger kazanacagi tahmininde bulunmustum. Eger dolar kuru 1.6'nin altinda bir degerde seneyi kapatiyor ise bu tahminim dogru cikmis olacakti. Benim tahminim YTL'nin dolara karsi reel olarak %6 degerlenecegi yonundeydi. Neticede YTL bunun cok cok uzerinde deger kazandi.

Ote yandan dolarin euro'ya karsi sabit kalacagi tahmininde bulunmustum, %9 civarinda deger kaybetti. Burada yanildik iste.

Borsa:

Borsanin sene icerisinde 60000'i gorecegini tahmin etmisiz. "Aaa 60000'i gormedi, demek ki tahmini tutmadi" diyorsaniz Allah size vicdan versin diyorum. Neticede borsa bu yil %42 deger kazandi, sene icerisinde de kazanci %50 sinirini gecti. Bizim bu seneyi karli kapatmamizin en onemli nedeni de borsanin yukselmesi idi. Benim icin surpriz olmadi.

Altin:

Altin almayin kazandirmaz tahmini yapmisim. Neticede dolar bazinda altin %30'un uzerinde artti. Bunun boyle olmasinda dolarin deger kaybinin katkisi buyuk tabii ki. Neticede TL cinsinden altin sadece %8 artti. Cok da kotu bir tahmin sayilmaz.

Petrol:

Petrol $50'i gorurse alin, en azindan $70'i gecer demisim. Ne guzel demisim ama. Gecen sene kisin cok ilik baslamsi uzerine petrol $50'in altina Ocak ayinin ortalarinda dustu. O zaman petrol alanlar bugun $95'lik fiyat karsisinda sevincten aglamak istiyorlardir herhalde. Bu tahminimiz de cok dogru cikmis gorunuyor.

Gayrimenkul:

Gayrimenkul fiyatlari tahminimizin aksine pek artmadi, kira artislari da yavasladi. Bunda Merkez Bankasinin faizleri gec indirmesinin ve enflasyonun kotu beklentilerimizin de uzerinde artmasi etkili oldu tabii ki. Bu tahminimiz tutmamis maalesef.

Futbol:
Fenerbahce'nin 10 puan farkla sampiyon olacagini tahmin etmisiz, 9 puan farkla sampiyon olmuslar. Parayi veren dudugu calar. Bu sene de Fenerbahce 6 puan farkla sampiyon olacaktir. Devreyi lider bitiren Sivasspor ise ligi ilk 4 icerisinde bitiremeyecektir (bence 7. falan bitirir ama o kadar detaya girmeyeyim).

2008 ile ilgili tahminlerimiz ise soyle:

Buyume tahminimiz %5. Merkez bankasi "Ver gazi evladim ver gazi" diyerek buyumeye destek cikacaktir.

Kisa vadeli faizlerin %15'e dusmesini bekliyorum ama sonrasinda ne olur bilemiyorum. Orta vadeli faizler %16'nin pek altina dusmes, hatta %20'leri gorur diye dusunuyorum.

Enflasyon oraninin Merkez Bankasinin hedefi olan %4 ile uzaktan yakinda ilgisi olmayacagini dusunuyorum, tahminimce sene sonunda enflasyon en iyi ihtimalle %7 olur, %10'lari tekrar gormemiz de hic ama hic surpriz olmaz.

Dolar bu sene euroya karsi biraz deger kaybeder ve 1.5 civarinda kapanir. YTL karsisinda ise sene icerisinde 1.5 degerlerini goruruz, sene sonunda ise reel olarak sabit kalir ve 1.3 YTL'den kapatir.

Borsa icin tahmin araligim 45000-65000. Kisa vadeli dusunenlere bu sene borsayi tavsiye etmem, en azindan bu seviyelerden alim yapmam. Ben borsadaki agirligimi azalttim ve azaltmaya da devam ediyorum, %35'e kadar dusurmeyi hedefliyorum. Dustukten sonra agirligini arttirabilirim ama bu sonra dusunecegim bir konu. Goreceginiz uzere bu sene bir kriz cikmasini bekliyorum. Olur mu olmaz mi bilmem, olasiligi bayagi yukseldi. Hukumetin yanlistan donup dogruyu bulacagini dusunmuyorum. Bulsalar bile bu etkisini hemen gostermez, gec kaldilar anlayacaginiz. Neticede ben portfoyumu bu ihtimallere gore hazirliyorum. (Kesin cikacagini bilseydim portfoyu bosaltirdim mesela, anlayan anladi.)

Altin almam. Sene sonunda $900'i gecmez diye tahmin ediyorum.

Petrol de almam artik. Bence petrol fiyatlari $130 sinirini gecemez. Bu seviyeye ulasirsa alternatif enerji fiyatlari petrol fiyatlarinin altina dusmeye baslar cunku. Gunes enerjisinin donusumunu saglayan sirketler veya bu konuda teknoloji gelistiren sirketler prim yapar.

Gayrimenkul fiyatlari da cok oynamaz 2008'de. Hatta krizle birlikte fiyatlar bir miktar dusebilir bile.

2008 icin en iyi yatirim stratejisi gecelik faiz veya uzun vadeli enflasyona endeksli bono gibi gorunuyor. Neticede %10 reel getiri elde ediyorsunuz. Bu her ne kadar goreceli olarak dusuk olsa da normalde opup basiniza koymaniz gereken bir getiri. Krizden sonra fiyatlari cok dusen kagitlara girerek getirini arttirmaniz da mumkun.

Ozetle 2007'nin cok karli gectigini soyleyebiliriz. Cikacak tahmini yaptigimiz ama cikmayan bir gayrimenkul var. Parasini "cikacak" dedigimiz enstrumanlara esit olarak yatiran birisi karsiligini fazlasiyla almistir. Uzun suredir surdurdugumuz iyimser tahminlerimize 2008'de ara veriyoruz. Yine de reel olarak bu iyi kazanc elde edemeyecegimiz anlamina gelmez. Turkiye ise 2008'i de kaybedecek ve AKP'nin toplum icerisindeki destegi azalacaktir. Issizlik orani hafifce yukari cikacaktir. Grevlerin sayisi ve siddeti ise artmaya devam edecektir.

Ben de cok riskli bir tahmin yapmis oldum boylece, insallah kaybeden ben olurum demekten de kendimi alamiyorum ama.

Neredeyse unutuyordum. TEGV'e 20 YTL bagis yapan okurlarimiza 2008'de IMKB-100 endeksinin uzerinde getiri saglayacak 3 sirket ismi verecegim. Gecen sene verdigim isimler ortalamada IMKB-100 endeksinin uzerinde getiri sagladilar (mesela GARAN %126 artti).
Read More!