VOB nedir - (İMKB 30 Endeks Kontrat İşlemi)

Bu yazımızda VOB İMKB 30 kontratlarında uygulamaya yönelik bir örnek eşliğinde işlemlerin nasıl gerçekleştirildiğini göreceğiz. VOB işlemlerinin daha iyi anlaşılabilmesi açısından öncelikle bu konuda yazılan diğer yazılarımı okumanızı öneririm.


Futures Piyasalar nedir ?
VOB nedir?
VOB İşlemleri – Döviz Futures İşlemleri
VOB nedir (USD kontrat işlemi)
VOB işlemleri - Endeks Futures İşlemleri

Günümüzde Vadeli İşlemler Opsiyon Borsaları küçük teminatlar karşılığında yüksek montanlı işlemlerin yapılabilmesine olanak sağlamaktadır. Kaldıraç etkisi nedeniyle büyük riskler taşıyan bu tür finansal enstrümanlarla oldukça ciddi getiriler elde etmek mümkündür.

İMKB 30 endeks kontratları değerini spottaki İMKB 30 endeksinden alır. Yatırılan teminat tutarı aracı kuruma göre değişiklik göstermekle beraber, spottaki İMKB 30 endeksine göre teminat oranı sürekli değişebilmektedir. Genelde bu oran 1/10 seviyesinde tutulmaya çalışılır. Bu nedenle İMKB 30 spotta 60000 seviyelerindeyken yatırılması gereken teminat tutarı 600-TL olurken, günümüzde spot 74000 seviyelerinde iken yatırılan teminat tutarı 800-TL civarındadır.



Yukarıdaki tabloda 1-16 Nisan tarihleri arasındaki Haziran vadeli İMKB 30 kontratına ait fiyat bilgileri verilmiştir.

Yatırımcı nisan ayı itibariyle yurtdışı piyasalarla birlikte İMKB 30 endeksinin de bir miktar yükseleceğini öngörerek bu piyasada kazanç elde etmek istiyor diyelim. Burada yatırımcı 1 Nisan tarihinde 1 adet haziran vadeli İMKB 30 kontratı satın alarak (uzun pozisyon) fiyat yükselişlerinden kazanç elde etmek istemektedir.


VOB ENDEKS TABLOSUNUN OKUNMASI

VOB piyasasında İMKB kontrat fiyatlamaları futures endeksin 1/1000 i oranında fiyatlanır. Yukarıdaki tabloda Haziran Vadeli İMKB 30 kontratının açılış fiyatı 70,75 olarak verilmiştir. Yani o anda Haziran Vadeli İMKB 30 endeksi 70750 olmasına rağmen 70,75 olarak tabloda görünmektedir.

Min. 800-TL teminat yatırılarak satın alınan Haziran Vadeli İMKB 30 kontrat o anda 7075-TL’lik bir değeri ifade etmektedir. (70,75 x 100)
VOB Endeks fiyatlamaları biraz karışık görünebilir ancak olay oldukça basittir. 1 Nisan tarihinde Haziran Vadeli İMKB 30 kontratı 70750’den işlem görmekte ve 800-TL teminat yatırılarak yapılan bu işlem sonucu satın alınan değer ise 7075-TL dir. Özetle, İMKB 30 da bir fırsat gördünüz ve 7075 liranız yok ise, siz bu işlemi VOB piyasasını kullanarak 800-TL karşılığında aynı pozisyonu açarak beklediğiniz kazancı elde edebilirsiniz.

1 Nisanda 70,750 den açılan pozisyonu, 16 Nisan tarihinde uzlaşma fiyatı 73,100 den kapatıldığını varsayarsak.

Satış – Alış Fiyatı >>> 73,100 – 70,750 = 2,350
Kazanç >>> 2,350 x 100 = 235-TL
* 800-TL teminat karşılığı yapılan bu işlemde 235-TL kar elde edilmiştir. (%29,37)


VOB İMKB kontrat işlemlerinde piyasadaki olası ters yönlü hareketler neticesinde açılan pozisyon, yatılan teminatın %75’ine gerileyene kadar işlem kapatılmadan devam eder. 1/10 kaldıraçlı bir işlem olmasından dolayı teminat bir anda eriyebilir ve margin call denilen teminat tamamlama çağrısı alma durumu ortaya çıkabilir. Bu gibi süprizlerle karşılaşmamak adına İMKB kontratlarını alırken yatırılan teminatın mininum seviyeden daha yüksek olması önerilmektedir. Read More!

VOB nedir?

Bu yazida VOB nedir? sorusuna cevap verip tanimlayacagiz ve islem goren kontratlardan bahsedecegiz. Tam adı; Vadeli İşlemler Opsiyon Borsasıdır. Emin olun bu sorunun cevabını bilmeyen o kadar insan var ki, hatta Türkiye'nin en büyük bankasının VOB işlemlerine yetkili şubesinde bile bu borsada nasıl işlem yapıldığını tam anlamıyla bilen birileri yoktur. Bu durumu bizzat yaşayınca sadece amme hizmeti olsun diye bildiklerimi özellikle o bankada çalışan kişiler olmak üzere Vadeli İşlemler Opsiyon Borsası'yla ilgilenen tüm blog takipçilerine bir yazı dizisiyle anlatmak istiyorum.

Vadeli işlem ve Opsiyon Borsası ki yazı dizisinin bundan sonraki tüm bölümlerinde VOB olarak geçecektir, VOB 4 Temmuz 2002 tarihinde kurulmuş ve 4 Şubat 2005 tarihinde faaliyete geçmiştir. Türkiye'nin önde gelen kurumlarının 11'i VOB'un hissedarlarını oluşturmaktadır.

ORTAKLIK YAPISI

%25 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)
%18 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB)
%17 İzmir Ticaret Borsası (İTB)
% 6 Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.
% 6 Akbank T.A.Ş.
% 6 Vakıf Yatırım Menkul Değerler A.Ş.
% 6 Türkiye Garanti Bankası A.Ş.
% 6 İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş.
% 6 Türkiye Sermaye Piyasaları Aracı Kuruluşlar Birliği
% 3 İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş.
% 1 Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş.

Geçtiğimiz aylarda TV’lerde dönmeye başlayan Sertap ERENER’li VOB reklamlarını görmüşsünüzdür muhtemelen, yöneticileri kusura bakmasın ama ben ömrü hayatım boyunca bu kadar gereksiz ve anlamsız bir reklam görmedim. Ne olduğundan çok nasıl merak ettiririz düşüncesine yönelmişler ve tam anlamıyla batırmışlar. Reklam ajansına verdikleri parayı bana verseler iddia ediyorum sokaktaki ilkokul yaşındaki çocuğa bile kolayca öğretirdim, bu arada aldığım o parayı da VOB da çoktan katlamış olurdum:) Klasik Türk zihniyeti gibi parayı bulunca eve arabaya yatırmazdım neyse bu konuyu saptırmadan VOB eğitimine devam edelim...

VOB’un işlem hacmi gün geçtikçe daha da artmaktadır hatta böyle giderse yakın zamanda İMKB’yi geçeceğini düşünüyorum. Özellikle İMKB’de işlem gören hisselerin futures sözleşmelerinin piyasada işlem görmesiyle ilgili çalışmaların olması bu düşüncemi daha artırmaktadır.

09/03/2010 tarihinde;
İMKB İşlem Hacmi :2.191.667.718 TL
VOB İşlem Hacmi :1.397.492.658 TL

* VOB işleminin, %97,55 i Nisan Vadeli İMKB 30 kontratıyla oluşmaktadır.

Dünyadaki benzerlerine göre oldukça düşük hacime sahip VOB, ürün çeşitliliği bakımından da emsallerinin gerisinde kalmaktadır. Örneğin emtia olarak sadece ALTIN işlem görmektedir, işlem hacmi ise yok denecek kadar azdır. Buğday ve Pamuk ürünleri de işlem yapılabilir kontratlar arasında gösterilmektedir ancak alım ve satımda herhangibir talep olmadığından işlem görememektedir. Kakao ve Soya emtialarının VOB'ta kontratı bulunmamakta ancak dünyadaki örneklerinde oldukça talep görmektedirler. Bir diğer ürün ise, faiz kontratıdır. Dayanak varlığı ise, Nisan 2010 vadeli DİBS'tir. Talep olmadığından işlem görmemektedir.

İşlem hacmi zayıf olmasına rağmen döviz kontratları oldukça caziptir. En azından spekülasyondan çok, kullanılabilirliği bakımından benim en çok tercih ettiğim kontratlardır. Neden böyle düşündüğümü yazı dizisinin ilerleyen bölümlerinde daha da iyi anlayacaksınız. (bkz. Hedge nedir?) VOB'un toplam işlem hacmi içindeki yeri çok çok düşük olmasına rağmen işlevleri bakımından en faydalı kontrat türü döviz kontratlarıdır. Şimdilik euro ve dolar olarak işlem görmektedirler.

VOB nedir? sorusuna kısa bir cevap vermek istiyorum; bugün için işlem hacmine baktığımızda VOB = İMKB 30 kontratları'dır. En azından şimdilik. Read More!

Neden Hala Petrol Almiyorum?

Benim hala neden petrol almadigimi Turkishtime'daki su yazi cok guzel aciklamis:

" Bugünkü petrol fiyatlarının gelecekteki petrol fiyatlarından daha düşük olması durumuna ‘contango’ deniyor. Mesela; 10 Ocak 2009 tarihinde Şubat teslimatlı petrolün fiyatı 40,83 dolar iken, Mart teslimatlı petrolün fiyatı 46,07 dolar, Temmuz teslimatlı petrolün fiyatı 54,13 dolar, Şubat 2010 teslimatlı petrolün fiyatı 60,25 dolar, Şubat 2011 teslimatlı petrolün fiyatı 66,64 dolar, Nisan 2012 teslimatlı petrolün fiyatı 70,06 dolar, ve Ekim 2014 teslimatlı petrolün fiyatı ise 75,11 dolar imiş. Bu fiyatlar piyasanın; petrol fiyatlarındaki düşüşün geçici olduğunu, önümüzdeki yıllarda yükseleceğini düşündüğünü gösteriyor. Bunun gösterdiği diğer bir durum ise piyasadaki oyuncuların ellerinde yeterince stok kapasitesi olmadığıdır. Olsaydı 1 aylık depolama kapasitesinin getirisi varil başına 6,5 dolar, aylık depolama kapasitesinin getirisi varil başına 13 dolar olmazdı. Petrol alıp satan kişiler şu günlerde bu durumdan istifade etmek için 2 milyon varil taşıyabilen süpertankerleri taşıma amaçlı değil depolama amaçlı kiralamaya çalışıyorlar. Şimdiye kadar bunlardan 25 adet kiralanmış bile. Söylendiğine göre bu tankerlerin kiralama fiyatı aylık varil başına 0,9 dolar civarında imiş. Finansman, nakliye ve sigorta masrafları düşüldükten sonra bile bu fiyatlar petrol traderları için oldukça makul fiyatlar. O yüzden de traderler daha fazla sayıda tanker kiralamanın yollarını arıyorlarmış."

Nükleer Nedir    Yatırım Fonları    Taksi Şöförü   VOB nedir?  IMF Nedir   Borsa Tüyoları  Borsa Nedir  Zaman Nedir  Pi Sayısı Nedir

Petrol almayi istiyorum ama depolayacak yerim yok. Daha once bahsettigim borsada islem gore USO'nin fiyati ise her ay bir kontrattan digerine gecildikce dusuyor. Yani bugun USO alip 2 sene elimde tutmayi planliyorsam, bu benim petrolu simdiki $40'dan degil $62'dan aldigim anlamina gelir. Tabii $62'dan petrol almak $40'dan petrol almak kadar cazip degil. Ben de piyasadaki beklentiler iyice bozulana kadar beklemeyi dusunuyorum.

Not: Bu yazida soylenilenleri anlamadiysaniz fazla uzerinde durmayin. Vadeli islemler piyasasi ile ilgili bilgilerinizin eksik oldugu anlamina geliyor. Cok muhim degil, Turkiye kisa vadeye odaklanan bir ulke oldugu icin bunlari bilmenize pek gerek yok! Read More!

Japon Yeni

Bir okuyucumuz bundna 3 hafta once yardim talebinde bulunmustu, ancak simdi el atabiliyorum. Talebi su sekilde:

JPY borçlanmayı planlıyorum ancak JPY'de forward kur ya da opsiyon alarak ters pozisyon almak hususnda tükriye de enstrüman bulamadım. dış dünyadan nasıl enstrüman satın alabilirim. yıllık sözleşme büyüklüğü yaklaşık 15000JPY. teşekkürler.....

Bilenler arkadasa cevap yazsinlar. Benim gozume takilan sozlesme buyuklugunu 15000 Japon Yeni olmasi. Bu asagi yukari 150 YTL gibi bir rakama karsilik geliyor, bence yorulduguna degmez. Kaldi ki islem masraflari da kazanmayi umdugu spekulatif getirinin cogunu yiyecektir.
Read More!

"İşadamları döviz kurundan elde ettiği kârı bırakmak niyetinde değil"

15 Ekim 2007 tarihli Radikal gazetesinden bir haber:

Reel kesimin faaliyet dışı elde ettiği kârları bırakmak istemediğini bu yüzden VOB'da kurumsal yatırımcılardan çok spekülasyon yapanların bulunduğunu söyleyen Gedik Yatırım Vadeli İşlemler Pazarlama Müdürü Nuri Sevgen, "Reel kesim faaliyet dışı kârlarını bırakma niyetinde değil. İhracatçıya 'Vadeli mal aldınız, doların düşüşüne karşı kendinizi koruyabilirsiniz' diyoruz. Cevap 'ya bu dönem dolar yükselirse' oluyor. Şirketler yıllardır faaliyet dışı o kadar yüksek kârlar ediyor ki bırakmak istemiyor" dedi.

Yaklaşık iki yıl önce İzmir'de faaliyete geçen Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nd(VOB) halen işlem yapan 21 bin 767 yatırımcının ağırlığı al-sattan para kazanmak isteyen spekülatörlerde. Piyasanın eksiği ise kurumsal yatırımcı denen kur veya faiz riskinden korunmak için (hedge yapmak) işlem yapan kesim. Yabancıların toplam işlem hacmindeki payı ise yüzde 35'lerde. Bugün yapılan işlemlerin yüzde 87,5'i endeks özellikle İMKB 30 sözleşmesi, yüzde 11,3'ü ise ağırlığı dolar olmak üzere döviz sözleşmelerinden oluşuyor. Altın, faiz, buğday, pamuk ise hiç işlem görmüyor.

...

Eylül sonu itibarıyla VOB'da işlem yapan yatırımcı sayısının 21 bin 767 olduğunu belirten Nuri Sevgen piyasa kurulduğunda dolar ağırlıklı işlem yapan yatırımcıların zamanla doların hızlı değer kaybı nedeniyle endeks işlemlerine yöneldiğini söyledi. Sevgen, piyasadaki değişen talebi ise rakamlara dökerek şu bilgiyi verdi:

"2005'te işlemler ilk başladığında dolar sözleşmeleri hacim içinde en yoğun işlem olurken, günümüzde doların değer kaybetmesi ve kurumsal yatırımcıların koruma amaçlı işlemleri yeterince yapmaması nedeniyle toplam hacmin önemli bölümünü endeks 30 sözleşmeleri oluşturuyor. Sayısal olarak örneklemek gerekirse 2005 yılında işlem hacminin yüzde 21.7'si endeks, yüzde 73.9'u döviz sözleşmelerinde, 2007'nin son çeyrek beklentisi ile birlikte işlem hacminin yüzde 87.5'i endeks, yüzde 11.3'ü dövizde gerçekleşti. 2008 için beklentimiz ise tek hisseye bağlı sözleşmeler ve opsiyonlar devreye girmezse hacmin yüzde 91.7'sinin endeks, yüzde 8.2'sinin döviz sözleşmelerinde gerçekleşmesidir. Read More!