Paradigma nedir, Paradigma değişmesi nedir

Paradigma nedir ?
Paradigma ; Bir konu hakkindaki genel dusunce, anlasilma bicimi, genelde bir konunun nasil goruldugu , nasil anlasildigidir.Kafalarimizda bir konu hakkinda olusturmus oldugumiz belli fikir,dusunce ve kanilardir.Ornegin cin tibbi ile bati tibbi arasinda ki fark.Paradigma doga yasalari gibidir ama sinanmamisdir.
Paradigma degismesi ise bir tur kafalarin degismesidir.Kuhn a gore « doga », varolan paradigmanin tersini soyledigi zaman yada varolan paradigmanin bazi seyleri aciklamada yetersiz kaldigi an bilimde kesiflerin,buluslarin ortaya ciktigini soylemisdir.Yani var olan bilimsel kuram , kuramlar degisip yeni kuram ve kuramlar gelistirilmesidir.

Kuhn paradigmayi doga bilimleri yonunden aciklamistir ;
ornek newton in yuzyillarca tek aciklama olarak gorulen yercekimi ve hareket yasalari einsteinin gorelilik-relativite teorisi ile paradigma degismesi gecirmisdir.Einstein la birlikte newton un duz uzay gercegi egri uzay seklini almisdir.Bilimde paradigma degismelerinin ornekleri cokdur.Freud bir baska ornekdir.Degisik zamanlarda bir cok bilimsel teori genel kabul gormus ,hemen hemen herkes tarafindan kabul edilmis olsa bile yeni buluslar,ispatlar herzaman eski teorilerin yenileriyle degistirilmesini bunun sonucunda paradigma degismelerini ve ilgi duyulan konuya farkli acilardan ve gozlukden bakilmasini geregini gostermisdir.
Normalde paradigma dogal bilimler icin kullanilan bir terimken artik sosyal bilimlerde de siklikla kullanilan bir terimdir.
Politikada eski paradigmalara gore sol ve sag,muhafazakar ve liberal gibi ayrimlar varken,bugunlerde paradigmalar degiserek,sol ve sag,muhazakar ve liberal ayrimlar azalmistir. Bazilari son kuresel ekonomik krizde ekonomik politikalarda yeni paradigmalarin cikisini beklerken, yeni paradigmalar yaratilmadigi gibi eski keynesyen paradigmalar allanip pullanip onumuze sunulmaktadir.
Turkiye icin bazi politik analistler son zamanlarda Turkiyede paradigma degismesi yasandigini iddia ediyorlar. http://rubinreports.blogspot.com/2010/04/wake-up-and-smell-paradigm-shift.html

fasizm nedir? komunist nedir? kapitalizm nedir ve kapitalist nedir?
Son olarak kisaca mekanist paradigma ve kuantum paradigmasindan bahsedelim. Mekanist paradigma 19.yuzyil doneminde yaygindi ve tek dogruya inanir.Bir sey ya dogrudur yada yanlisdir; karsitlik uzerine kurulmusdur-bizden yada onlardan- tabiri mekanist paradigmaya uygun bir ornekdir.Toplumsal muhendislik fikride bu tur paradigmaya yakindir.Mekanist paradigmanin urunu,mekanist anlayis, zitliklari one cikartarak,zitliklardan beslenir ;faşist-komunist,katolik-protestan gibi benzeri ayristirmalari kullanarak kendisinin tek dogru oldugu inanci cevresinde digerini yoketmeyi hakli gosterir.

Kuantum paradigmasi ise mekanik paradigmanin tersine tek bir gercek,tek bir dogru yerine gercege bir cok yonden,bir cok farkli yollarda ulasilabilecegini,gercegin cok boyutlulugundan bahseder.

Dunya degisiyor aslinda paradigmalar degisiyor.Paradigmalar degistikce dunyada onunla birlikde degisiyor.Kisaca,inanclar,gorusler,dusunce sistemimiz de degisiyor.

Paradigma konusunda daha detayli bilgi edinmek isteyen Thomas Kuhn i okuyarak baslayabilir.
kapitalizm nedir ve kapitalist nedir?
komunizm nedir?
varyans nedir?standart sapma nasil hesaplanir?
istatistik nedir?
Dezenflasyon nedir?
vergi nedir? Read More!

istatistik nedir,örnekler

Yazimizda istatistik nedir sorusuna cevap verip ornekler vererek aciklamaya calisacagiz.
Zamaninda ingiliz basbakani benjamin israel « yalanlar,kahrolasi yalanlar ve istatistik » deyip istatistigin yalanlari dogru gibi sunmasi seklinde kullanilmasindan yakinmis olsada , Frederick moler daha gercekci bir sekilde « hernekadar istatistiklerle yalan soylemek kolay olsada ,istatiksiz yalan soylemek cok daha kolaydir »diyerek bu soylemin yanlisiligina dikkat cekmisdir.

Her gun tv,gazetelerde abuk sapuk hastaliklar uzerine, kuresel isinma v.s uzerine istatistikler duyuyoruz. Gunumuzde istatistigin gunluk hayatimizda girmedigi yer kalmadi,modern TIP istatistik uzerine kurulu;tesadufi kontrol gruplari uzerine yapilan deneyler,arastirmalar devrimsel bir yontem oldu.hukumetler butun kararlarinda istatistigi kullaniyor.Butun ekonomi ve finansal kararlarda istatik kullaniliyor.ciftcilikden tutun,meteorolijiye kadar hayatimizda her alanda kullaniliyor. Bu yuzden istatistik nedire cevap vermeye calisacagiz ve kisaca bazi ilgili islemlerden bahsedecegiz,ayrintiya girmeyecegiz(istatistigin ozellikle olalisik teorisinin nasil yaniltici kullanilabilecegini ise olasilik nedir ve olasilik sorulari ve cozumleri yazilarimizda gorebilirsiniz !).
istatistik nedir ?Bazisi istatistigi veriden anlam cikarma sureci olarak,bazisida eldeki verilerle belirsizlik,kesin olmayan,bilinmeyen yada gelecek hakkinda tahminde bulunma islemi olarak tanimlayabilirler.,Daha formel bir tanimlar ise ;
istatistik, geçmiş ve şimdiki durumla ilgili toplanmış verileri bazı tekniklerle analiz ederek gelecek hakkında karar vermemizi kolaylaştıran bir bilim dalıdır.Istatistik belirli olay ve olaylara iliskin derlenmis sayisal bilgilerdir1(A.Fuat Yuzer).

istatistik belirli bir olayın gözlemlenmesi sonucu, onun büyüklüğü, kıymeti, dağılımı, vb. özellikleri hakkında elde edilen rakamlardır.

Gunumuzde istatistik belli bir amac icin gozlemlenen olaylardan elde edilen sayisal verilerin, islenip,bilimsel olarak incelenmesinde yararlanilan yontemler bilimidir. Bugun istatistik verilerin toplanmasi analiz edilmesi sunulmasi ve yorumlanmasi islemidir.

İstatistiksel yöntemler, toplanmış verilerin özetlenmesi veya açıklanması amacıyla kullanılır. Bu tür bir yaklaşım betimsel istatistik adını alır. Buna ek olarak verilerdeki örtüşmelerin (kalıplar), gözlemlerdeki rassallığı ve belirsizliği göze alacak şekilde, üzerinde çalışılan anakütle veya süreç hakkında sonuç çıkarma amacıyla modellenmesi, çıkarımsal istatistik(yorumsal) adını alır2. Hem betimsel istatistik hem de tahminsel istatistik, uygulamalı istatistiğin parçaları olarak sayılabilir. Matematiksel istatistik adı verilen disiplin ise konunun teorik matematiksel altyapısını inceleyen disiplindir.
Betimsel istatistikle cikarimsal istatistik arasindaki farki soyle aciklayabiliriz.Ornegin farkli bir civciv yeminin civcivler uzerine etkisi uzerine arastirma yapan bir veteriner 50 ornekden olusan civcive verdigi bu ozel yemin kazandirgi kilo ile normal siradan,stantard yemle beslenmis civcivlerin kilosunu sunmasi,gostermesi betimsel istatistige ornekdir.Cikarimsal istatistik ise sonuclara bakarak ,bu civciv yeminin butun civcivleri daha hizli buyutecegini onermesidir. Burada genelleme yapilir.Bu genellemelerinde ne kadar guvenli,dogru oldugu hata olasiligiyla alakalidir.Bu genellemelerin dogrulugu en cok ornegin nekadar ana kutleyi yansitiyor olmasiyla ilgilidir.ornek gercekden ana kutle-populasyonu iyi temsil ediyormu ?

Ornegin populasyon-anakutleyi temsil etmesiyle ilgili bir ornegi soyle verebiliriz;2.dunya savasi sirasinda R.A.F(birlesik krallik hava kuvvetleri) bomba ucaklarinda bulunan makineli tufekcilere sorulan « en cok nerden,hangi yonden saldirildigi »sorusuna verilen cevaplar « yukardan ve arkadan » olmusdur.Bu ornek populasyonu nekadar temsil ediyor olabilir ?Burada dogru bir genelleme yapmak kolaymi ?degil,cunku arastirmaci sadece saldirilardan kurtulan ,geri donen ucaklardakilerle mulakat yapabilme olanagina sahipti.Belkide asagidan yapilan saldirilarin sIklIgIda aynen yukardan ve arkadanla ayniydi ama bunu ogrenme olanagi yokdu.Boyle bir durumda guvenli bir ornekleme elde etmek zor.Aslinda bunun ismi ornekleme paradoksudur.Cunku ana kutleyi-populasyonu bilmeden nasil ornegin-orneklemenin yaniltici,guvenli olmadigini bilebiliriz ?Bunun tam bir cozumu yok.o yuzden kesin genellemelerden kacinilinir.Bu sorunu halletmek icin kullanilan yontemlerden biri anakutle-populasyondan random-rastgele ornek secimidir.Populasyonda her bir birey-birim esit secilme sansina sahip olmali.Ama tabiki buda kolay degildir ;ornegin insanlarin hangi partiye oy verecegine dair bir politik anket yaparken ,bazi insanlar kolayca ankete katilirken bazi insanlar politik goruslerini aciklamak istemeyebilirler.Yani bu durumda orneginiz bias(bir tarafa dair egilimli,onyargili) olabilir
Ornekleme ile anakutle parametreleri hakkinda yorumlama yapabiliriz,buna istatiksel tahminleme denir.Nokta ve aralik tahminlemesi olarak 2 sekilde incelenebilinir.
Ornekleme ile anakutle parametrelerine iliskin yaptigimiz tahminleri istatiksel hipotez testleri ile sinariz.hipotez testleri cikarimsal istatistigin en onemli parcasidir.Hipotez testi ile Anakutleden alinan orneklemenin urettigi istatiksel deger ile anakutle parametresi hakkindaki yorumlarin test edilmesir.Orneklemenin istatistik degeri ile onceden belirlenmis parametri degeri arasindaki farklilik test edilir.Bu farklilik istatiksel olarak anlamli ise ve hipotezimiz ornegin H :0 ise sifir hipotezi reddedilir. Hipotez testi isleminde karar verebilmek icin ornekleme bilgilerinin olasilik a dayanarak genellestirilmesi gerekir.O zamanda arastirma konusu olan parametre degeri hakkinda bize yardimci olan istatistigin ornekleme dagilimini bilmemiz gerekir. Olasilik ve ornekleme dagilimlari bu yuzden onemli konulardandir.
Ana kutle-kitle(population) nedir ;Gozleme konu olan olaydaki butun birimlerin-bireylerin tumune verilen addir..
Ornekleme ise ; Genelleme yapilmak istenen bir ana kutleden belirli tekniklerle sinirli sayida birimin cekilmesi ve bu ornekleme uzerinde yapilan istatiksel hesaplarla ana kutle hakkinda genellemelerde bulunulmasi islemidir.


istatistik nedir sorusuna cevap vermeye calisip istatistigin kisaca ne oldugunu aciklamaya calisdik.Matematiksel istatistik,dolayisiyla olasilik,regresyon,varyans analizi gibi ayrintili bilgi gerektiren konulara girmedik.
diger iliskili yazilar ise
ekonometri nedir?
olasilik nedir?
Olasılık soruları ve çözümleri
olum istatistikleri
Normal Dağılım ve Standart Sapma


REKLAM:Ekonomi Turk 2 bloguna üye olun. Read More!

Vergi nedir?

Vergi direk devletin yada devletin yetkili kildigi kuruluslarin kamu harcamalarinin finansmani için birey ve firmalardan almis oldugu (zorunlu) odemelerdir(vergilendirme yetkisi TBMM sine aittir).
Vergilemenin bir diger nedenide;devletin bazen lüks ve sagliga zararli olarak gorulen mallara yüksek vergiler koyarak ek kaynak sağlamasinin yaninda vatandasin tuketim tercihlerini degistirmek istemeside olabilir. Örneğin, bazı ülkeler alkollü içkilerden ve sigaradan yüksek vergi alır. Sigara ve alkollü içki fiyatıni yükselten bu vergiler, aynı zamanda, insanların sağlığa zararlı bu malları daha az tuketmesinide sağlar. Ama bu tip vergilerden, alım gücü yüksek olan varlıklı kişilerden çok yoksullar etkilenir. Vergi bazende yeşil vergi,ekolojik vergi adi altinda devlete kaynak elde etmenin yaninda ekolojiyi koruma amaci guden sebeblerlede konulabilinir.
Yine bazende vergi, hükümetler tarafindan ulusal gelirin bireyler arasında bölüşümü yani gelir dağılımı amaci icin kullanilir. Vergileme ile elde edilen gelir, bir grup insandan (genellikle, varlıklılardan) bir başka gruba ( geliri az olanlara) gelir aktarımında kullanılır,yani devlet bir tur robin hood gorevi ustlenir.
Vergiden bahsederken bir diger onemli vurgu ise;
Normalde,vergiler ödenirken, vergi ödeyen vatandaslarin, kamu hizmetlerinden yararlanma düzeyi göz önünde bulundurulmaz, kişilerin ödeme gücüyle iliskili bir durum sozkonusudur. Yani, Ayse teyze ile osman amcanin devletten yararlandığı hizmetler dikkate alinmaz. Vergiler icin, sadece vatandaşların gelir düzeyine bakilir ve kişilerin ödeme gücüne bağlı olarak bir ödeme sistemi geliştirilir. O yuzden fazla kazanan fazla vergi odeyecekdir.

Vergi neyin üzerinden alınıyorsa konusu odur. Emlak uzerinden aliniyorsa emlak vergisi,gelir uzerinden aliniyorsa gelir vergisi v.b.Vergiler çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulabilmektedir.
Vergilerin sınıflandırmaların belli başlıları şunlardır: Aynî(yükümlülerin kişisel durumlarını gözönünde bulundurmayarak, doğrudan doğruya mal-hizmet üzerinden alınan vergilerdir).Nakdî vergiler(verginin para seklinde odenmesi durumudur), şahıs ve mal vergileri, objektif ve subjektif vergiler, değer ve miktar vergileri, gelir,servet ve gider vergileri, dolaylı ve dolaysız vergiler sınıflandırmasıdır. Yazimizda Vergi cesitlerini asagidaki sekilde aciklayacagiz.

ARTAN ORANLI VERGİLER(progressive vergiler)
Matrahın büyümesi ile oranı da artan vergilerdir.yani,vergilendirmeye tabi tutar arttıkça oranı artan vergi.Turkiyede gelir vergisi artan oranli-progressive bir vergidir.
AZALAN ORANLI VERGİLER(regressive vergiler)
Gelir arttikca odediginiz vergi oranin azaldigi bir vergi turudur.Yani eger gelir matrah ise,Yuksek gelirlinin daha az oranda vergilendirilmesi demekdir;Adil olmadigi dusunulur
SABIT ORANLI:Düz oranlı vergi-esit oran (Flat Vergiler), vergi matrahı farklida olsa tek bir vergi oranının uygulanmasını içeren vergidir. Düz oranlı vergilere “sabit oranlı vergiler” veya “tek oranlı vergiler” de denilir.

Yukarida matrah dan bahsetmisken,ne oldugunuda belirtelim.Matrah nedir? Odenecek verginin miktarini belirlemek icin temel alinan kisimdir. Vergi miktari bu kisim(matrah) uzerinden hesaplanir. Gelir vergisiyle alakali olarakda ; Stopaj nedir e cevap verelim;kisaca kaynakda kesme yontemi olarak bilinir . ornegin stopaj usulune gore bir isletmede calisanlarin maas ve ucretlerinden alinan vergi kesintileri patronlarindan(vergi sorumlusu olarak)talep edilir.Bu kesintileri Muhtasar beyanname ile maliyeye oder.
Verginin Tarhı verginin hesaplanma bicimidir. Vergi tahakkuku ise Verginin odenecek asamaya gelmesidir.Vergini mukellefden alinmasida tahsil islemini olusturur.
Vergileri ayrica asagidaki gibide siniflandirabiliriz;

1- Gelir üzerinden alınan vergi ; Kişilerin gelirlerinden alinan vergilerdir. Gelir arttıkça vergi miktarı da artar(artan oranli).
2 – Servet üzerinden alınan vergi ; Menkul ve gayrı menkul serveti oluşturan mallardan alınan vergilerdir.Emlak,Veraset, intikal, Motorlu taşıt vergisi gibi.
3 – Gider (harcamalar ) üzerinden alınan vergi ; Bir kişinin gelir ve servetinin harcadığı kısımlarından alınan vergidir.Bu verginin amacı kişilerin harcamalarını vergilendirmektir.Örnek ; ozel tuketim,kdv vb,vergilerdir.

Vergi siniflandirmasinda en onemli olan siniflandirmalardan biri dolayli yada dolaysiz olmasidir.

Dolaylı vergilerin vergi adaleti konusunda tartisilmasina sikca rastlariz.Dolayli vergide gelir duzeyiniz ne olursa olsun ayni vergiyi odersiniz.Örneğin benzin satın alırken düşük gelirli bir kişi ile yüksek gelirli bir kişi aynı oranda vergi öder.Dolayli vergi bir malin veya hizmetin kullaniminin uzerinden alinan vergileridir. Vergi bir kisinin yada bir firmanin direk uzerinde degildir,ve vergi yuku son kullaniciya yansitilabilinir.ornegin bir dolayli vergi olan KDV en son tuketici tarafindan odenir ,yuku onun uzerindedir.yani dolayli vergiler yansitilabilinir vergilerdir.
Dolaysiz vergiler ise genellikle gelir ve sermaye uzerinden alinan,yansitilamayan,yani verginin yasal yukumlusu ile fiili yukumlusunun ayni oldugu kisilerdir. Gelir vergisi,emlak vergisi v.b.Daha adil bir vergi turu oldugu dusunulur.

Asagida 2010 yili vergi tarifesini bulabilirsiniz,ayrica vergi karsilastirmalari icinde linkler konuldu.

2010 (GELİR VERGISI TARIFESI)
8.800 Türk Lirasına kadar % 15
22.000 Türk Lirasının 8.800 lirası için 1.320 TL, fazlası % 20
50.000 Türk Lirasının 22.000 lirası için 3.960 TL, fazlası % 27
50.000 Türk Lirasından fazlasının 50.000 lirası için 11.520 TL, fazlası % 35

Uluslararasi vergi karsilastirmalari icin bazi linkler:
Dunya uzerindeki ulkelerin vergi oranlarini karsilastirmak isterseniz link.
OECD ulkelerini kapsayan petrol fiyatlari ve petrol uzerindeki vergi yukunu gormek icin link
Vergi ve transfer odemelerinin emek maliyeti icindeki orani icin link
Oecd nin vergilerle ilgili istatistikleri icin link

Yazimizi Benjamin franklinden bir alintiyla bitirelim,kendisi olum ve vergiler disinda herseyin belirsiz oldugunu soyleyerek vergilerin, hayatimizda kacinilmaz oldugunu vurgulamisdir.( "'In this world nothing can be said to be certain, except death and taxes." Benjamin Franklin (1706-90) ).
Vergi nedir?sorusuna cevap vermeye calistik.
Diger ilgili yazilar ise asagidadir.

Türkiye’de ödenen vergiler ve vergi türleri (çeşitleri)
Vergi artışı ne zaman olacak
vergilerin milli gelire oranını
Bütçe Nedir? Kamu Harcamaları Ne Kadardır? Read More!

Yabancı güçler ,Komplo ve IMF

Erdogan Alkin Hurriyetdailynews de Yabancı güçler ,Komplo ve IMF uzerine ilginc bir yazi yazmis. Basarisiz ekonomik politikalarin bilerek imf ve dunya bankasi tarafindan zorla ulkelere kabul ettirildigine dair kanilarin bircok yerde hukum surdugunden,gelismekde olan ulkelerde olan sorunlarin dis gucler tarafindan yaratildigina dair olan inanislarin devamindan bahsetmis.

Kendisi baskalarini suclamanin mantiksizligi ve bu fikirlerin tutarsizligi hakkinda yazmis;Alkine gore, dis gucler tarafindan kontrol edilen bu kurumlarin asil amaclari borc verdikleri parayi bir an once almaksa neden daha fazla borc verme riskine giriyorlar ?2.si eger borc verdikleri ulkeyi borc batagina sokup kontrol etmek istiyorlarsa neden ayni zamanda borclarinin hizlica odenmesini istiyorlar ?son olarak sorumsuzca borclanmanin sorumlusu kim ?yabanci kurumlarmi ?yoksa kendi ic,yerel kurum ve hukumetlermi ?
Sonrada Turkiye orneginden devam ediyor,Turkiyenin zamaninda yuksek faiz-kisa donem iliskisi ile yabanci para cekip buyume stratejisini surdurememesi,borclarini artik cevirememesi sonucu imf i yardima cagirmasindan ve hem imf hemde Turk uzmanlarin ve Turkiyenin istekliligi( ve imf de gelen para yardimlariyla) yeniden yapilandirilan ekonomi ile borclarin odenmesi ve cevrilmesinin mumkun olmasina deginmis.

Alkin in dikkat cektigi bir diger nokta ise,sadece turkiyede degil butun dunyada, ulkeler imf i yardima cagiriyor ama sonra parayi veren, imf, gunah kecisi oluyor.Ulke politikacilari maaslar azaltilirken imfi sucluyor,ciftcilere subvansiyonlar kesilirken imf i sucluyor,siki para,maliye politikalari sonucu zor durumda olan isletmelere imf i suclu olarak gosteriyorlar. Hukumetler,kendileri cozmesi gerekirken( Imf in ulke ekonomisini duzeltmek icin onerdigi ekonomik politikalari sonucu olusan )sosyal problemlerin adresi olarakda suclu imf i gosteriyorlar.
Turkiyede orneginde ise sadece ekonomik olarak degil politik olarakda kucukten buyuge butun dunya ulkelerinin Turkiyeye tuzaklar kurdugundan,ulkemizin istikrarini bozmaya calismasindan bahsetmis.Gerci son olarak ulkeyi kurtarmaya calisan sayisi az olan gecek vatanseverlerede tesekkuru borc biliyor.

Yazi biraz ekonomi-politik, paylasmamim sebebi gercekden bazen hepimize komplo teorileri cok cazip geliyor.Biraz dusununce dunyadaki butun kurum ve devletlerin Turkiyeye tuzaklar kurdugunu dusunmek sacma geliyor.Yinede komplo teorilerinin dayanilmaz bir cekiciligi var.

Alkinin yazisinin butununu tavsiye ederim.
Yiğit Bulut Neden Ülkesini Sevmiyor
IMF'nin Uyguladığı Faiz Oranları Ne Kadardır?
Eti Bank Komplo teorisi Read More!

Baz puan nedir? Faiz oranlari iliskisi

Baz puan(basis point) Merkez bankasi terimler sozlugune gore, Faiz oranlarındaki değişimi ifade eden bir ölçüm birimidir.Faizlerdeki degisim ve farkliliklari ifade etmek icin finansda siklikla kullanilan bir terimdir. %1 in %1 dir.Yani 0.0001 dir=%0.01

1 Baz puan 0.0001(%0.01) e denk gelirken,10 Baz puan %0.1 e,100 Baz Puan %1 e denk gelir(yani faiz % 6 dan % 7 ye cikarsa 100 baz puan artmis olur).

Ornegin Merkez bankasinin 19 kasim 2009 da gecelik borclanma faizini %6.75 den % 6.50 ye indirmesi 25 baz puanlik bir azalisa denk gelir ( 25 * 0.0001 =0,0025 ).

Baz puan nedir sorusuna cevap verdik.Diger ilgili yazilarimizi asagidaki bulabilirsiniz.

Fed faiz indirimi
Biraz gulelim,merkez bankasi ve enflasyon
Bilesik faiz nedir?hesaplama formulu
Ülke Riski Nedir? CDS Ne Demektir? Read More!

Türkiye 16. büyük ekonomi

Türkiye 16. büyük ekonomi
Satın alma gücüne göre yapılan sıralamada 2009'da ilk sırayı ABD alırken, Endonezya Türkiye'yi geride bırakarak 15. sıraya yükseldi.
devami....

Turkiye siralamada hep bir asagi bir yukari gidip geliyor.
Turkiye 1997 yilindada 16'ıncı büyük ekonomiydi.

iliskili yazilar
2010 Gayri Safi Milli Hasıla Buyume Beklentileri
2009 Dördüncü Çeyrek Büyüme Hızı Rakamları Read More!

Döviz nedir ?

Döviz nedir ? sorusunu cevaplayacagiz.

Döviz fransizca bir kelime olup devise kelimesinden dilimize gecmisdir.Turkiyede dugunlerde ucusan dolarlar,zamaninda vatandasdan euro uzerinden istenen ev kiralari dovize ornekdir.

Döviz tanim olarak, yabanci ulkelerin (yaygin kullanimda olan) paralarini ifade eder.Turkiyede 1980 li yilllara kadar doviz bulundurmak yasak ve suc teskil ediyordu ama gunumuzde ise doviz bulundurmak ve dovizle islem yapmak serbesttir.
Döviz kuru ise ;Bir ulkenin para biriminin diger bir ulke para birimi degerinden ifade edilmesidir.Kisaca yabanci paranin fiyatidir ;
Ornegin ABD dolarinin alisi 1,4685 satisi 1,4756 son olarak bu fiyatlardan gerceklesmisdir.Bu Kurun bu sekile gosterilmesi dolaysiz kotasyon olarak adlandirilir. 1 Turk lirasinin yabanci para degerinden ifade edlmesi dolayli kotasyundur.Yani 1/1.4685
Bir Turk lirasi 0.68 ABD Dolaridir. Hemen gazetelerde yazan efektif doviz alis satis kavraminida aciklayalim.Kisaca efektif doviz, nakit dovizi,kisilerin ellerinde bulunan banknot,madeni para cinsinden dovizi ifade eder.Efektif doviz kurunda alim satim arasindaki marjlar; islem masraflari,bankada nakit olarak tutulma,guvenlik gibi nedenlerden oturu daha fazladir.
Çapraz Kur ise bir yabanci paranin diger bir yabanci para cinsinden ifade edilmesidir;Genellikle dollar cinsinden ifade edilirler.

Doviz kuru tahminleri Döviz Yorumları: Kesin Dogru Cikar

Döviz piyasalarinin en buyuk oyunculari bankalardir .Bunlarin disinda kisi ve kurumlarda bu alanda faaliyet gosterebilirler. Gunumuzde doviz piyasalari elektronik ortama tasinmistir ve piyasa oyunculari alim- satimlari daha cok elektronik ortamda yapmaktadirlar. Doviz piyasalarinda hemen-spot islemin disinda birde vadeli- forward islemler (gelecekde belirlenen bir tarihde simdiden karar verilen bir kur uzerinden islemin gerceklesmesidir).Doviz piyasalarinda ki bir diger onemli kavram ise arbitraj dir. Piyasalardaki fiyat farkliliklarini kullanarak kar elde etmek icin bir dövizin alinip satilmasi islemine "arbitraj" adi verilmektedir.
Döviz kurlari belirsizlik oldugunda spekülasyona acik piyasalardir. Spekülasyon nedir ?Belirsizlik ortaminda ileride meydana gelebilecek fiyatlari simdiden tahmin edip,firsatlari kullanmak ,duruma gore alis yada satis yaparak kar yapmakdir. Ornegin bugun biri ileride Turk lirasinin diger para birimlerine gore deger kazanacagini(appreciation) dusundugunde satin almasi ve deger kaybedecegini dusundugunde(devaluation) satmasi biciminde gerceklesir.Turk lirasi ilerde deger kazandiginda bugun ucuza aldigi TL yi satarak kar yapmasidir. Spekülatörler ulkelerin ekonomik durumlarina(dis ticaret dengesi,ihracat,ithalat,tarif,kota,faizler,enflasyon beklentileri,dis borclar, v.b gibi döviz degerini etkileyen diger etmenler) ve siyasal istikrarina bakarak doviz kurlari hakkinda beklentiler olustururlar.

Döviz kurunun olusmasinda etkili olan etmenlerden biride ulkenin hangi doviz kuru sistemini takip ettigidir.Bu konu cok detayli oldugundan yuzeysel gecicegiz .Serbest kur,kurun Serbest dalgalanmasina izin verilmesi yani doviz fiyatina piyasalarin karar vermesi durumudur(piyasalara arada bir yapay,gereksiz dalgalanmalari onlemek icin mudahele edilinilebilinir,gercekde hemen hemen hic bir ulke tam olatak bu sistemi uygulamaz).Kirli dalgalanmada ise merkez bankasi parite hedefi gozetmeksizin bir takim ekonomik gostergelerin isiginda yaptigi mudahalelerdir(cogu gelismis ulke bu yolu kullanir).Sabit kur sisteminde ise doviz kuru onceden tesbit edilir,piyasadaki arz ve talep dengesine gore belirlenmez.Turkiye 2000 yilinda dovizin belli bir band dahilinde dalgalanmasina izin verdigi crawling peg-surunen kur rejimini uygulamaya calismisdir. Diger politikalarla uyumlu olmadigi icin Tl nin asiri degerlenmesine yol acip,ciddi bir kriz yaratip, birakilmisdir. Diger doviz kur sistemlerinden simdilik bahsetmeyecegiz.Doviz ve iliskili konular cok genis oldugu icin degisik basliklar altinda incelenmeli.

Döviz nedir sorusuna cevap verdik.

Diger iliskili konular ise sunlardir.
VOB İşlemleri – Döviz Futures İşlemleri
spekulatif forex piyasalari
Reel Kur ve Ihracat: Cin
doviz kuru tahminleri Read More!

Banka nedir?

Banka kisaca; en onemli islevi mevduat alan ve kredi verme olan bir finansal kurumdur. Banka kredileri bireyler,sirketler,hukumetler icin onemli kaynaklardandir.
Finansal piyasalardaki en onemli araci kurumlardandir.Bir tur, borc verenler ve borc alanlar arasinda aracilik yaptiklari icin indirek(direkt olmayan) finansman yaparlar(daha az risk teskil eder). Bankacılık sektorunun onemli bir bolumunu olusturan ticari bankalar arasinda yer alan Mevduat bankalari Musterilerinden daha dusuk faizle mevduat alip biraz daha yuksek faizle kredi almak isteyenlere vererek kar yapar.Bazisi yeni araba alirken,ev alirken bu kredileri bazisida sirket olarak yeni makine,techizat alimi yaparken bu kredileri bankadan alma ihtiyaci duyabilir.Bankalar bunun disinda sermaye piyasalarindaki islemler icin aracilik yaparak,uluslarasi ticareti finanse edilmesinde ve aracilik edilmesi islemlerinde de faaliyet gosterek gelir kazanirlar.Gunumuzde artik bir cok, banka ayrica sigorta sektorundede faaliyet gostermektedir.

Gunumuzde bankalar ve Bankacılık sistemi ticaretin islemesi icin vazgecilmez olmuslardir.Bireyler ve sirketler banka hesaplari sayesinde ticari islemleri gerceklestirmektedir.Yeri geldiginde nakit,yeri geldiginde hesaplararasi havale yada cek v.b methodlari bankalari araciligiyla kullanarak ticari islemlerini gerceklestirmekdirler.Bankalarin musterilerine ihtiyac duydugunda paralarini saglayamama durumu buyuk sorunlara yol acar,en basta musteri guvenini kaybeder ve buda herkesin birden bankalardan parasini cekmeye yoneltir.Bunu onlemek icin Bankacilik sistemini gozetleyen ve denetleyen kurumlar olusturulmusdur.Turkiyede Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bu gorevi yapmaktadir.Ayrica,eger bankalar tehlikedeysede genellikle bankalarin bankasi olarak gorulen merkez bankalari yardimcilik gorevini ustlenmisdir.Merkez bankalari bunun disinda parasal politikalar ve parasal sistemin makroekonomik yonetimiyle gorevlendirilmisdir.

Ayrica uluslararasi bankalardan da sozedebiliriz(Hsbc gibi bankalar degil) ;Dunya bankasi(The World Bank) yada Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (International Bank for Reconstruction and Development( IBRD dunya bankasinin parcasi olan 5 kurumdan biridir).Uluslararasi para fonu(International monetary fond,IMF) ise bir uluslarasi merkez bankasi gibidir.
Banka genellikle cesitlerine gore kisaca, Ticari bankalar(Mevduat ve Katılım Bankaları-faizsiz bankacilik) ,yatirim ve kalkinma bankalari (mevduat toplama yetkileri yok,yatirim ihtiyaci ve finasmana ihtiyac duyan firmalara kaynak saglayan bankalar )olarak islenmektedir.Turkiye bankalar birligi Turkiyedeki bankaLari mevduat ve yatirim,kalkinma bankalari altinda yerli ve yabanci sermaye altinda ayirarak gostermisdir(ilgilenenler icin link).

Banka nedir ve Bankacılık konusunda bilgi vermeye calisdik.

Diger ilgili yazilarimiz ise,
Denetim ve Bankacilik
Bankacılık sektöründeki toplam mevduatın vadelere göre dağılımı
Foreks Spekülatörleri ve Etkin Piyasalar
IMF Nedir? IMF Anlaşması Neye Yarar?
Adverse selection veya ters secim nedir? Read More!

Mali kural nedir, onemi ve IMF?

Mali Kural nedir?
Mali kural,basitce,Imf in normalde anlasma yaptigi ulkelere surdugu sartlarin,imf siz yerel hukumetlerin kendisi yapmasidir.Mali kural,kamu harcama ve borclanmasina sinirlar konmasi,kurallara baglanmasi ve bunun yasalarla cizilmesidir.Mali kural;mali disiplin saglayarak harcamalara, gelirlere, bütçe açığı, faiz dışı denge gibi ekonomik büyüklüklere belirli hedefler,kurallar, sınırlamalar koyarak surdurulebilinir "maliye politikasi" koyan yasalardir.

Bu konuya deginmemizin sebebi babacanin aciklamalari. Babacan aciklamasinda belediyelerin de mali kural icine alinacagini soyluyor.Genellikle mali kurallar kriz doneminde artan butce harcamalarini,borc artisini kontrol altina almak,Kriz sonrasi otomatik stabilazatorlere yardimci olmak icin yapilir(ekonominin dongusel isleyisi icinde) .

Turkiye delikanlilik yapip Imf den gelecek ucuz krediyi reddetti ama imf in bize sunmus olacagi ayni benzer kurallari uygulayacagini soyluyor.Buyuk ihtimalle piyasalara gelecek icin dengeli bir butce harcama politikasi izlenecegini,rotanin belli oldugunu soylemeye calisiyor,kredi notunu dahada artirmak ,ve piyasadan ucuza borclanmak istiyor .

Merkez bankasina bile ikide bir karisilmak istenen ,politik ortamin hala dengesiz oldugu,ve erken secim durumunun surekli tartisildigi bir durumda bu mali kural ne kadar isler ayri mesele.
Mali kural in ne oldugunu kisaca anlatmaya calisdik.
Diger ilgili yazilar.


Yiğit Bulut Neden Ülkesini Sevmiyor
Oguz demir kimdir?
Turkiye'nin Kredi Notu Read More!

Varyans,Standart sapma ve Portföy ornegi

Bir onceki varyans,standart sapma nedir yazisina Finansdan bir ornekle(teorik) devam edelim(copeland/weston) .
X ve Y hissesine ait getiriler ve olma olasiliklari asagidaki gibidir(basit olsun diye hepsine 0.2 verdik, ikincisi Olasiliklari sizler tayin ediceksiniz,genel ekonomik durum,sirket ongoruleri,beklentiler,ekonomi,gazete ve dergilerinde yazilip cizilenler tahminlerinizde yardimci olacak etmenler olabilir) .


Olasilik................Xi........Yi
0.2......................11%.......-3%
0.2.......................9........15
0.2......................25.........2
0.2.......................7........20
0.2......................-2.........6

X in beklenen degeri(ortalama) %10 ve Y in %8.
Var=(X)=E[(X – Xort)]^2
Varyans(X) =0.2(0.11-0.10)^2+.......0.2(-0.02-0.1)^2  =0.0076
Varyans(Y) = 0.2(-0.03-0.08)^2+.....0.2(0.06-0.08)^2  =0.00708

Iki hisse senedi arasindaki kovaryansa gecmeden kovaryansi aciklayalim.
Kovaryans iki degisken arasindaki iliskiyi olcmede kullanilir,iki degiskenin beraber degisimlerini gosteren bir olcudur.Cov(X, Y)=E(XY)-E(X)E(Y)
Eger kovaryans pozitifse X ve Y arasinda pozitif linear iliskivar. Sifirsa bagimsizdirlar.Negativse X ve Y birbirlerinden ters yonde hareket ediyorlar.

Cov(x,y) = E{[ x - E(x) ][ y - E(y) ]}
= 0.2(0.11-0.1)(-0.03-0.08)+....0.2(-0.2-0.1) (0.06-0.08)  -0.0024
Eksi kovaryans X ve Y hisselerine ait getirilerin ters yonde hareket ettigini gosteriyor.
Eger bu iki senede ayni anda yatirim yaparsak(portfolyo) ikisinden birini elde tutmakla alacagimiz riski azaltmis oluruz,Ornegin X duserken Y den kazaniriz,yani birazcik hedge yapmis oluruz.

Simdi %50 X e % 50 Y hissesine yatirim yapmis olalim.
Portföyümuzun getirisi : E(Rp)= aE(X)+bE(Y)
=0.5*(0.1)+0.5(0.08)  =%9

Riski ise : Var(Rp)=>Var(aX+bY)=a^2Var(X)+2abCov(X, Y)+b^2Var(Y)
=(0.5)^ 2 (0.0076)+(0.5)^ 2 (0.00708)+2(0.5)(0.5)(-0.0024)
=0.0247 yada Standart sapma= %4.97

Ornegimiz portfoy-portfolyo cesitlendirmesinin yararini gosteriyor.Hisselerimizin yarisinin X yarisinin Y de olmasi beklenen getirinin X ve Y nin ortasinda %9 olmasina ama portfolio riskinin hem VAR(X) hemde VAR(Y) den cok daha dusuk olmasini sagladigi acikca goruluyor.

Finans ve borsa alaninda pratikde portföylerin nasil olusturuldugunu,hisse secimi ve riskin nasil uygulandigini ayrintilariyla ogrenmek isteyenler Ekonomiturk2 bloguna uye olabilirler ve Finans ve ekonomi uzmani editorumuz tarafindan daha detayli bilgilendirilebilirler.

Ilgili yazilar
Varyans,standart sapma nedir ?
Portföy nedir ? portföy yönetiminin nasıl yapılir?
Olasilik nedir?
Olasilik sorulari ve cozumleri? Read More!

Varyans Nedir, Standart Sapma Nasil Hesaplanir?

Yazimizda Standart sapma ve dolayisiyla varyans kavramlarindan bahsedecegiz. Matematiksel ayrintilarina girmeden ornekle aciklamaya calisacagiz.

Varyans dagilim olcudur,Elimizdeki veri setindeki degerlerin ortamalaya gore dagilimini(ve degisimi) gosterir.

Istatistikde Dagilim nedir.Degiskenkenlerin(yada elimizdeki verilerin)- bir deger olarak gosterilmesi,odaklanmasi yerine- yayilmasini ifade eder.Genelliklede aritmetik ortalama yada medyan cevresindeki dagilimi,yayilmasidir.En yaygin olan dagilim olculerinden varyans, gozlem degerimiz ile ortalama arasindaki farka(sapmaya) dayanir. Sapma nedir ? Bir serinin(yada bir setteki) herhangi bir değişkeni(degeri) ile ortalaması arasındaki farktır.
Bir ornek icin (Xi –Xortalama),ana kutle icin(population) ise (Xi-μ)
Populasyon - ornek var(neden n-1 yerine n ile bolseydik yanli-biased bir sonuca ulasacakdik)






Ornek le devam edip varyans formulunu ve onun akabinde neden istatistikde cogu zaman varyans yerine standart sapmanin nin tercih edilmesini ve standart sapmanin ne oldugunu aciklayalim.
5 ogrencinin sinav sonuclari 70 64 50 96 ve 55 aritmetik ortalamalari 67.
Simdi ilk ogrencinin notu ile ortalama arasindaki farki,sapmayi bulalim. 70- 67=3
Gerisi de -3,-17,29, -12.Burada basitce aritmetik ortalamalarini alamayiz,cunku farklarin toplami sifir vericek,bu sorunu gidermek icin,her farkin karesini alir ve eksi degerden kurtuluruz.

Karesi alinmis sapmalar ; 9, 9, 289,841, 144 iste bu bu degerlerin artimetik ortalamasi bize VARYANS i verir. Varyans= (9+9+29+841+144)/5 =258.4
Varyansin bir sorunu var, ornegin bugday uretimiyle ilgili bir olcumde degerler ton uzerinden verilir,sapmalarin karesiyle olusmus degerler,kafa karistirici rakamlara yol acabilir,ama karekokunu alirsak original degerlere donerizki 16.07(ornegimizdeki)buda standart sapma olarak adlandirilir.





Sonuç olarak Standart Sapma; bir serideki değerlerin aritmetik ortalamadan sapmalarının kareli ortalaması olan varyansın kareköküdür. Standart Sapma, S (ornek icin) ile gösterilir.

Standart Sapma istatistiksel analizde büyük önemi olan bir dağılma ölçüsüdür. "Kareli Ortalama Sapma" adı da verilen bu ölçü ,kisaca, varyansın pozitif kareköküdür.

Standart sapmanın temelinde sapma kavramı yatmaktadır. Sapma, bir serinin herhangi bir "X" değişkeni ile ortalaması arasındaki farktır.

Yorumlanması

Genel olarak, standart sapmanın küçük olması; ortalamadan sapmaların ve riskin az olduğunun, büyük olması ise; ortalamadan sapmaların, riskin çok olduğunun ve oynaklığın(volatilite) göstergesidir.
Menkul kiymetler piyasasinda standart sapma; fiyatlardaki dalgalanmayı ölçen istatistiksel bir göstergedir. Fiyatlar durgun,olagan bir gorunum gosterirken standart sapma düşük çıkacak, fiyatlar dalgalanma gosterdiginde standart sapma büyüyecektir. Bir hissenin standart sapmasının yüksek olması o hisse senedinin, fiyatının ortalamadan fazla saptığını, volatil ve riskli olduğunu gösterir. Tam tersine standart sapması düşük ise; o hisse fiyatının standart sapması hesaplanan dönem içinde ortalamadan fazla uzaklaşmadığını, sakin,durgun bir seyir izlediğini ve riskinin az olduğunu gösterir.
Standart sapmanın yüksek veya düşük olduğuna fiyatlar veya ortalama ile kıyaslama yapılarak karar verilir(standart sapmanın büyük veya küçük olma kriteri yoktur).
Varyans ve Standart sapma kavramlarini aciklamaya calisdik,bir sonraki yazida finansdan basit bir ornekle devam edecegiz.
Diger ilgili yazilar
Aritmetik ortalama
Agirlikli ortalama
varyans,standart sapma ve portfoy ornegi Read More!

İbni Haldun, Laffer Eğrisi ve Modern ekonomi

İbn-i Haldun, Laffer Eğrisi ve Modern ekonomi

Ibni haldun batida en cok saygin goren islam bilginlerinden biridir. Islam uzerine egitiminin yanisira matematik,mantik ve felsefe egitimi almis.
Bilimin bir cok dali uzerine matematik,hukuk,biyoloji,
tarih,sosyoloji,ekonomi uzerine eserleri olmusdur.ozellikle sosyal catisma uzerine teorisi ve Mukaddime adli eseri meshurdur.
Read More!

Akreditifde gecen kelimeler :Jargon- terminoloji

Bu yazida akreditifde gecen kelimeleri ve sureci kisaca aciklamaya calisacagiz.
Amir banka / Açan banka (Issuing / Opening bank)
İthalatçının bankasıdır,Akreditifi açan bankadir.İhracatçı, akreditif vadesi içinde istenilen sartlari yerine getirirse ödeme yapmakla yükümlüdür.
İhbar bankası / Advising bank
Akreditifin açıldığını ihracatçıya iletir.Akreditifde, ihracatçıya karşı ödeme konusunda herhangi bir yükümlülüğü yoktur.
Bir anlamda postane gibidir.
Teyid bankası / Confirming bank
Amir banka dışındaki bir banka akreditife kendi yükümlülüğünü ekleyebilir.
Bu banka çoğunlukla ihbar bankasıdir.
Teyid, amir bankanın sorumluluklarini yerine getireceğine ilişkin olarak bir
diğer bankanın kesin taahhüdünü,garantisini ortaya koymasıdır.
Teyid eden bankanın birinci derecede sorumluluğu vardır.
Akreditif koşullan yerine getirilmişse, teyid bankası;
. İhracatçıya dönüş hakkı olmaksızın ödeme yapar
. Poliçeleri kabul eder.
. İhracatçıya dönüş olmaksızın poliçenin müzakere işlemini gerçekleştirir
(Devir ve ciro = poliçenin satın alınması).
Akreditif İşlemleri
1. Alıcı ile satıcı arasında ödemenin akreditifle olacagini belirten bir satış
anlasmasi yapılır.
2. İthalatçı bankasına ihracatçı (lehdar) icin akreditif açması için talimat verir.
3. Amir Banka satıcının bulunduğu ülkedeki bir bankayla akreditifı teyid etmesi için anlaşır.
4. Muhabir ya da teyid eden banka akreditifın açıldığını ihracatçıya bildirir.
5. Satıcı akreditifin açıldığını öğrenir öğrenmez, eğer belirtilen zaman içinde gerekli
şartları sağlıyabilecekse, malları sevketme durumundadır.
6. Satıcı sevkiyatı yaptığını kanıtlayan belgeleri kredinin açıldığı bankaya gönderir.
7. Muhabir Banka gönderilen belgeleri kredi koşullarıyla karşılaştırdıktan sonra,
gönderilen belgeler kredi şartlarına uygunsa, kredide belirtilen şartlara göre
ödemede bulunur veya müzakerede bulunarak devreder ya da ciro eder.
8. Muhabir ya da teyid eden banka belgeleri amir bankaya gönderir. (Eğer muhabir
banka, amir bankadan farklıysa)
9. Amir banka gönderilen belgelerin, kredi şartlannı karşılayıp karşılamadığını
kontrol eder. Eğer gönderilen belgeleri yeterli bulursa;
A. Satıcı tarafından belgeler direkt olarak ona gönderilmişse ödemeyi satıcıya ya
da onun için kullanılabilir fon tutan muhabir bankaya yapar.
B. Teyid eden bankaya ya da satıcıya ödemede bulunan veya poliçesini kabul
eden muhabir bankaya geri ödemede bulunur.
10. Amir banka tarafından belgelerin akreditife uygunluğu tespit edildikten sonıra
akreditif miktarının ödenmesi için belgeler ithalatçıya sunulur.
11. Alıcı, nakliyeye ait belgeleri urunlerin teslimatını yapacak olan taşıyıcıya yolar.

Akreditifte Gerekli Belgeler
Akreditifte talep edilen belgeler ülkelere, firmalara ve urunun cinsine göre değişse de genellikle aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır.
Ticari fatura (Commercial invoice)
İhracatçı tarafından ithalatçıya verilmek üzere düzenlenen ve tasdik olunarak
üzerinde malın birim fiyatını, toplam fiyatını, miktarini, ağırlığın, özelliklerini, satıcının adı ve adresini, alıcının adı ve adresini,ödeme şeklini, satış kosullari ile yükleme ve boşaltma yerini gösteren belgedir. İhracatçının hazırlayacağı ticari fatura ithalatçı ülkenin mevzuatına uygun olmalıdır.
Poliçe (The bill of exchange)
Poliçe, ihracatçı tarafından hazırlanan ve imzalanan bir belge olup, ithalatçının belirli bir meblağı (ihracat tutarını) yine belirli bir süre sonunda ihracatçıya ödemesini öngören bir belgedir. Poliçe, ihracatçıya ödemenin yapılacağına dair bir güvence oluţturmamakla birlikte akreditife ek olarak düzenlenen bir belgedir.
Mense ţahadetnamesi (Certificate of origin)
İhracatçı ve onun temsilcisi tarafından hazırlanan ve kayitli oldugu Ticaret Odası
tarafından onaylanan malın menseini gösteren belgedir.
Konţimento (Bill of lading)
Konşimento, nakliye araçları yola çıkmadan önce ihracatçının vereceği yükleme
rotasına göre nakliyeci tarafından düzenlenen malların teslim alındığını ve
kararlaştırılan yere kadar taşınıp ithalatçıya teslim edileceğini gösteren belgedir.
Kalite kontrol belgesi (Certificate of inspection) İthalatçılar genelde aldıklan malların belli standartlará uygun olduğundan emin olmak için kalite kontrol belgesi isterler. İki taraf kalite kontrol işlemiyle kimin ilgileneceği ve masraflan kimin karşılayacağı hususunda önceden anlaşmaya varmalıdır.
Sigorta poliçesi (Insurance certificate)
İthalatçıya gönderilen malların yolculukda kaybolmasina veya hasara uğrama
tehlikesine karşı sigorta edildiğini gösterir.
ATR-l, ATR-3 ve EURO1 Dolaşım belgeleri
ATR belgesi, AB ulkelerine yapılan ihracatta istenmektedir. EFTA
ülkeleri ile Türkiye arasında yapılan Serbest Ticaret Anlaşması gereği, bu ülkelere
yapılan ihracatta EUROl Belgesi istenir.
Sağlık sertifikası
Sözkonusu malın cinsine göre sağlık ve hijyen sartlarina olup olmadığını gösteren
belgedir.
Çeki listesi
Bazen ithalatçı firma tarafından istenebilir. Çeki listesi, taşıtlara ne
kadar mal yüklendiğini, birim paket veya çuvalın ağırlığını gösterir.
ilgili yazilar
Akreditif nedir? Read More!

Akreditif Nedir?

Akreditif nedir? sorusuna cevap vermeye calisicagiz.Akreditif (Akreditif uluslararası işlemlerde kısaca L/C - Letter of Credit yada accréditif) olarak adlandirilir); yurtdisina satilan malların (ihrac)karsiliginin ödenmesi konusunda ongorulen sartlarin yerine getirilmesinden sonra ödemenin yapılacağına ilişkin bir tur teminattır.Akreditif, uluslararası ticarette çok geniş bir alanda bir ödeme ve garanti aracı olarak kullanilir.

Akreditif açılması

Akreditif isleminin temelinde , ithalatçı ve ihracatçının arasındaki para alışverişinde köprü görevi gören bankalar yatar. Bir bankanın yazılı olarak yükümlülüğe girerek ödemede aracılık etmesi gerekmektedir. Bu sekilde akreditif acilir.

Ödemenin yapılması için gereken sartlar:

İthalatçı ve ihracatçı arasında yapılan satış kontratinda yer alan sartlarin hepsi

ödemenin yapılabilmesi için gerekli koşulları oluşturmaktadır.

Bunlar çoğunlukla ticarete konu mallann kalitesiyle,teknik özellikleriyle, belli bir birim cinsinden miktarı,birim fiyatı, teslim şekli, paket ağırlığı, nakliyesi, ödeme şekli gibi hususları içermektedir. Bu hususların yerine getirildiğini doğrulayan fatura, kalite kontrol belgesi, konşimento, menşe şahadetnamesi gibi belgelerin ihracatçı tarafından bankaya sunulması gerekmektedir.

Akreditif hem ihracatçıyı, hem de ithalatçıyı koruyan bir işlemdir.

İhracatçı: Malları akreditif şartnamesine uygun olarak sevkettiğinde, mal bedelini tahsil

edeceğinden emin olacaktır.

İthalatçı: Sevkiyatın yerine getirilmis oldugunu ve akreditif kosullarina uygun urunlerin gönderildiğini gösteren dokumanlari ihracatçı bankaya sunmadan önce ödeme yapılmayacağından emin olacaktır.

Akreditif Çesitleri

Kabili rücu (Dönülebilir) akreditif

Bu cesit akreditifler, ithalatçı ,ya da bankası tarafından ihracatçıya önceden haber

vermeksizin her zaman değiştirilebilir veya iptal edilebilinilen akreditiflerdir.

Gayrı kabili rücu (Dönülemez) akreditif

İhracatçının akreditifde yer alan kosullari yerine getirmesi halinde,akreditifi

açan banka tarafından ;

Görüldüğünde ödenmesi kaydını taşıyorsa, ödemenin yapılacağı

Vadeli ödeme kaydını taşiyorsa, akreditifte belirtilen vadede ödemenin yapılacağı

Akreditife göre poliçe kabul edilecekse, akreditifin vadesi dahilinde üzerine

çekilecek poliçelerin kabul edileceği şeklinde,

ödeneceği konusunda taahhütleri kapsayan akreditiflere "gayri kabili rücu" akreditif denmektedir. Bu tür akreditif ancak taraflann kabulü olduğu takdirde değiştirilebilir veya iptal edilebilir.

İhracatçıya ödeme konusunda sağladığı güvence dolayısıyla bu tip akreditif

uluslararası ödeme şekilleri arasında en çok kullanılanıdır.

Teyidli akreditif

Akreditif açan banka ihracatçı tarafından iyi sekilde tanınmıyorsa, ihracatçı kendisini

Garantiye almak çin çekeceği poliçenin ödeneceği konusunda kendi

ülkesindeki bir bankadan teminat vermesini ister. Bu şekilde, çekilen poliçe akreditifi

açan bankaca ödenmediği takdirde, ihracatçının ülkesindeki banka kendisinin

ödeyeceğini önceden taahhüt eder. Bu taahhüdü veren bankaya teyid eden banka

denir. Bankalar teyid için ayrıca komisyon aldıklanndan ek bir mali külfet getirirler ve

ithalatçılar genelde teyidli akreditiften kaçınırlar.

Ticari İşlemlerde Kullanım Alanlarına Göre Akreditif Türleri

Rotatif akreditif

Rotatif akreditif şartları dahilinde bir miktarı veya tamamı kullanıldıkça herhangi bir

belirli değişikliğe lüzum kalmaksızın eski miktar kadar yenilenen akreditiflerdir.

Bölünebilir akreditif

Devredilir akreditifler kısımlara bölünerek çeşitli ihracatçılara bölünebiir Akreditif

devredilebilirler

Red Clause akreditif

Akreditif talimatında belirtilen özel bir sarta dayanarak muhabir

banka, ihracatçı sevk belgelerini ibraz etmeden avans ödemesinde bulunur. Bu tür

akreditife "redclause" denme sebebi akreditif mektubunda talimatın kırmızı

mürekkeble yazılmasıdır.

Green Clause akreditif

Akreditifi açan banka icin, akreditifin kullanıcısı tarafından bir teminat mektubu

verilmemişse, red clause akreditifleri açtıran firmalar büyük risklere girerler. Bu riskler

green clause akreditifler ile en aza indirilebilirler. Green clause akreditifde

ihracatçının mallan sevk etmesinden önce akreditiften tahsilat yapmasına olanak

tanınmaktadır.

Karşılıklı (Back to Back) akreditif

Karşılıklı akreditif ihracatçının lehine açılan akreditifin devredilebilir olmadıgı zaman

veya devredilse bile devir işleminin gerektirdiği ticari koşulları sağlamadığı zaman

kullanılır. İhracatçı ihraç ettiği mallan kendisi üretmiyorsa ve yurtdışındaki bir

üreticiden ödeme karşılığı satın almak durumundaysa karşılıklı kredi gündeme gelir.

Bu durumda ihracatçı yabancı üretici lehine bir akredifin açılması için bankasına

talimat verir.

Stand-by akreditif

Bu tip akreditifler bir ödeme aracından çok bir garanti gösterme aracıdır. Taraflar

arasında yapılan sözleşmelerde (genellikle müteahhitlik sözleşmeleri), taraflardan

birisinin (müteahhit firma) yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumuna karşın,

diğer tarafın (işveren) garanti olarak bir teminat istemesi sonucu teminat gösterimi

için bankalarca müteahhit taraf adına açılan kredilerdir.

Bu yazimizda Akreditif nedir sorusuna cevap verdik.diger yazimizda akreditifde islemlerinde gecen kelimeler ve jargonu aciklayacagiz.

ithalat milli geliri artirirmi?

Bilanco nedir?

Inavasyon nedir?

Read More!