Amerikan Hisselerine Nasil Yatirim Yapilir?


Ekonomi Turk sitesinin sahibi ve Ekonomi Turk kitabinin yazari (sagdaki kitap resmine basarak ucretsiz indirebilirsiniz) Dr. Dogan ayni zamanda Insider Monkey sitesinin de sahibi ve Amerikan hisselerine yonelik goruslerini okuyuculari ile paylasiyor. Agustos 2012'den bu yana da her ceyrek 15 hisse secerek borsa endeksinin uzerinde getiri elde etmeye calisiyor. Ilk dokuz ayda sectigi hisseler S&P 500 endeksinin 30 puan uzerinde getiri sagladi mesela. Asagidaki grafik secilen hisselerin performansini gosteriyor. Amerikan hisselerine yatirim yapmak istiyorsaniz uzerinde biraz dusundukten sonra uye olun (hemen uye olmayin, dusunerek hareket edin). Ekonomi Turk sitesindeki bu ilani gorup uye olan Turklere uyelik ucretinin $50'ini iade ediyoruz. Uye olduktan sonra turkekonomi@gmail.com adresine mesaj atarak $50'lik indiriminizi talep edebilirsiniz.

Risk Nedir?

Internette risk nedir sorusuna cevap ararsanız karşınıza binlerce farklı cevap çıkacaktır. Bunun temel nedeni hayatın ve bilimin hemen hemen her alanında risk kavramının varlığıdır. Temel olarak riskin belirsizlik olduğunu söyleyebiliriz. Risk nedir sorusu hakkında en yaygın şehir efsanesi ise bir sınavda risk nedir sorusuna birisinin “budur” diyerek cevap verip 100 almış olmasıdır. Ben olsam ve verdiğim ders de pazarlama dersi değilse bu yanıtı veren çocuğa muhtemelen tekrardan cevaplaması için ikinci bir fırsat verirdim, adam gibi cevaplayamaz ise sıfırı basardım.

Ekonomide biz daha çok sigorta ve finans sektörlerindeki risk kavramı ile ilgileniriz. Ben bu yazıda yatırımcı ve yatırımlar açısından konuya bakacağım. Risk gelecekte yatırımcı açısından istenmeyen durumların gerçekleşme olasılığının pozitif olduğu durumlarda vardır. Diyelim ki iflas etmek üzere olan bir hissenin fiyatı sıfır olsun (böyle bir durum olmaz ama olduğunu varsayalım). Bu yatırımcı açısından belirsiz bir yatırım mıdır? Peki riskli bir yatırım mıdır? Şirketin iflas edip etmeyeceğini, etmemesi durumunda değerini bilmiyoruz. O açıdan bu kesinlikle belirsiz bir yatırımdır. Öte taraftan hissenin fiyatı sıfır olduğu için tamamiyla risksiz bir yatırımdır. Risk ve belirsizlik arasındaki fark umarım anlaşılmıştır ama genellikle risk ve belirsizlik birbirinden çok farklı değildir.

Türkiye’de bir çok yatırımcı risk kavramından tamamıyla uzak yatırım yapıyor. Genellikle yatırım yapılırken bir enstrümanın riski daha yüksek ise bunun karşılığında daha yüksek bir getiri talep edilir. Mesela Yunanistan’ın hazine bonoları Amerika’nın veya Almanya’nın hazine bonolarından daha yüksek riske sahip olduğu için faizleri de daha yüksektir. 10 yıllık Amerikan hazine bonosu senelik %3,8 faiz öderken, 10 yıllık Yunan bonosu neredeyse %6,8 faiz ödemektedir. Aradaki faiz farkı piyasanın risk algılamasını göstermektedir.

Ilginç bulmacalardan bir tanesi forex piyasalarında spekülasyon yapan yatırımcılardır. Bilimsel olarak forex piyasalarında teknik analiz kullanarak pozitif getiri sağlanmayacağı 15 senedir kanıtlanmış olmasına rağmen bir çok kişi forex hesabı açarak resmen kumar oynuyor. Yani durduk yere risk alıyorlar ve aldıkları bu riskin karşılığında da ekstra bir getiri elde etmiyorlar.

Türkiye’deki yatırımcıların risk konusundaki cehaletlerini ortaya koyan diğer bir gözlem ise bir çok yatırımcının yatırım kararı alırken sadece getirilere bakmasıdır. Ben burada daha önce senelik dolar bazında %12 getiri hedeflediğimi söylemiştim. Bu satırları okuyan bir çok kişi “%12 de nedir ki? Ben size %12 getiriyi bir haftada kazandırırım” şeklinde düşünecektir. Risk konusundaki cehaletinizi bundan daha çabuk nasıl belli edebilirsiniz bilemiyorum. Amaç %12 getiri elde etmek değildir, amaç %12 getiriyi minimum riskle ve yarım asır, bir asır sürecek şekilde sağlamaktır. Yoksa amacınız sadece %12 getiri ise bırakın %12 getiriyi ben size bir haftada %1200 getiri sağlayayım. Arşimet ne demiş: “bana yetirince büyük bir kaldıraç verin, size %1200’lik getiriyi sağlayayım”. Arşimet prensibini bugün de başarıyla uygulayan bir çok şanslı yatırımcı var, şanssız olanlarına borsazede diyoruz.

Risk nedir bilmeden yatırım yapılmaz, yapılırsa sonu hüsran olur. Her kim size gelir ve risksiz bir yatırımdan bahsederse yalan söylüyordur. Risksiz getirilerden uzak durun, çünkü bunlar yalandır; getirisiz risklerden uzak durun, çünkü bunlar kumardır.

Diğer Tanımlar:
Libor nedir?
Enflasyon nedir?
Iktisat nedir?
Resesyon nedir?
Reeskont nedir?
Bütçe nedir?
Swap Nedir?
Deflasyon nedir?

6 Yorum Var.:

Gokay dedi ki...

"Mesela Yunanistan’ın hazine bonoları Amerika’nın veya Almanya’nın hazine bonolarından daha yüksek riske sahip olduğu için faizleri de daha yüksektir. 10 yıllık Amerikan hazine bonosu senelik %3,8 faiz öderken, 10 yıllık Yunan bonosu neredeyse %6,8 faiz ödemektedir. Aradaki faiz farkı piyasanın risk algılamasını göstermektedir."

Faiz oranlarindaki fark sadece risk'le aciklanamaz, enflasyondan da bahsedilmesi gerekir.

Editor dedi ki...

Aslina bakarsan faiz oranlarindaki fark sadece risk ve enflasyonla da aciklanmaz (baska hangi faktorler etkilidir seklinde detayli bir yazi yazip gonderirsen okuyucularimiz da faydalanir). Risklerine bakmak istiyorsan CDS oranlari arasindaki farka bakmak daha dogru olacaktir.

Yunanistan'in bono getirilerinin yukselmesinin bir numarali sebebi risktir (o yuzden ornek verdik). Euro ve dolar hakkinda beklenen enflasyon oranlari arasida fazla bir fark yok, 10 yillik bono faizleri arasindaki farkin buyuk cogunlugu risk primi kaynakli.

Cok rahat etmek istiyorsaniz, Yunanistan kelimesini Turkiye olarak okuyun, Turkiye'nin dolar cinsi bonolarinin faizi de benzer seviyelerde.

Kadir dedi ki...

Geçen sene Finansbank yönetim kurulu üyesi olan Mustafa Aysan isimli hocanın dersini almıştım. Dersin adı "kurumsal yönetim ve risk".

Çok güzel vaka çalışmaları yapmıştık.
Risk ile ilgili hocamız "İtibar Riski"nin nasıl ölçümlenebileceği ve önlem alınacağı konusunda çok fazla çalışmanın olmadığını söylemişti.

Risk denetimi ile ilgili olarak ayrıca şirketlerde var olan denetim komitelerinin yönetim kuruluna kur riskleri konusunda öneri de bulunabileceğini söylemişti.

Şirketlerde kur riskleri ayrıca incelenmesi gerekiyor. Hatta yamulmuyorsam migrosun satışında bu bir neden olmuştu. Yanılıyor da olabilirim.

SEİL dedi ki...

Risk nedir.

Borsa için vadeli piyasaların acılış ve kapanış haftalarında borsada işlem yapmaya cesaret eden küçük yatırımcılara şaşmak demektir.

Bugünü degerlendiren uzmanların Bugünkü Yargı operasyonlarında görevleri bitmiş aktif görevlerde olmayan generallerin gözaltına alınmasının borsada düşüşe sebep olduğunu söylemeleri

Cahillikten öte bir durum değil bu hafta vob piyasalarında hem hisse hemde döviz işlemleri için son işlem haftası ve pozisyonlar subat ayının işlem gören en son günü cumaya hazırlıkları olmasaydı borsa herkesin risk içerdiğini düşündüğü gözaltılar için bugün borsa aşırı tepki göstermeyecekti.

Bugünkü borsanın düşüşü Gözaltılar bir bahane istenmiş ve o bahane oluşmuştur.

Cuma günü kapanışında bakalım borsa ne sekilde duracak o zaman ayrıntı verebilirim.

:):)

SEİL dedi ki...

Piyasa istediğini aldı ne akdar long varsa hepsi patlatıldı.

İster siz bunlara siyasi kriz ister kaos diyebilirsiniz önemli olan elde edilen sonuç

Patlatılacak long kalmazsa bugün sanki dün için tartışılan kapatma davası veya erken seçim gündemden düşmüş gibi bir gün

2010 mayıs ayı için portföy oluşturmak için aslında dün itibariyle güzel bir ortam oluştu piyasalar için

Nisan ayı ve Mayıs ayı vob piyasası long olacak

SEİL dedi ki...

Şubat ayının son günü Cuma bakalım neler olacak