Vefa Tarhan ekonomiyi yorumluyor.

CHP'nin yeni danismani finans profesöru Vefa Tarhan'in Global ekonomi ve Türkiye ekonomisi üzerine ağustos Cnbc-e de yayinlanmis olan mülakati ve ongoruleri.Doviz ve cari acik üzerine iddiali ongorulerde bulunuyor.

http://tvarsivi.com/player.php?y=3&z=2011-08-26%2016:10:00 Read More!

ABD Çin Para Birimi Savaşı

Çin reveülasyona neden karşı çıkıyor, ABD niye bukadar diretiyor?

ABD dış ticaret hacminde Çin’in payı %14, en büyük pay %16.5 ile Kanada’da. Yani ticari anlamda ABD Kanada ile Çin’den daha fazla içli dışlı. Ancak ticaret dengesinde işler biraz karışık. ABD’nin 2009 itibariyle dış ticaret açığı 500 milyar düzeyinde. Bunun 227 milyar USD’lik kısmı Çin ile olan ilişkilerden kaynaklanıyor. Yani Çin tek başına ABD dış ticaret açığının %45’ini oluşturuyor. Son dönemde hepinizin bildiği gibi ABD’den Çin’e Yuanı revelue etmesi şeklinde ciddi bir baskı var. Ee dış ticaret verileri bu şekilde olan bir ülke ticaret açığını azaltmak için böyle bir istekte bulunması kadar doğal bir şey olamaz.

Çin’deki işçilik maliyetlerindeki ucuzluk kalite yönünden olmasa da fiyat yönünden Çin’e inanılmaz bir rekabet avantajı sağlıyor. Diğer hiç bir ülke Çin ile fiyat konusunda rekabet edemiyor. ABD Çin hariç diğer ülkelerin hepsiyle dış ticaretini bir dengede götürüyor. Örneğin Almanya, Japonya gibi ülkeler de dış ticaret fazlası veren ülkelerdir ancak ABD ticaret açığındaki payları %10’un altındadır (Japonya %9, Almanya %5).

Çin’in yürüttüğü sabit kur politikası nedeniyle ABD ile Çin arasında dönem dönem bu tip tartışmalar yaşanabilmektedir. Özellikle son dönemde USD’deki değer artışı nedeniyle bu tartısmalar daha da alevlenmiş durumda. Yani bundan 6 ay önce USD değersizken ABD’den böyle bir talep gelmiyordu ama son dönemde hem USD’de hem de emtialardaki değer artışları ABD’yi zor durumda bıraktı. ABD kendi açısından bu isteginde haklı gözüküyor aslında.

Gelelim isin Çin kısmına; Çin neden parasını revelue etmeye karşı çıkıyor? Öncelikle şunu belirtelim Çin Dünyanın en büyük ihracatçısı. Hal böyle olunca da parayı revelue etmek Çin’in işine gelmiyor. Çin’in parasını USD’ye karşı revelue etmesi Çin’in enflasyonun görece olarak ABD’ye göre daha düşük kalacağına işaret eder. Ayrıca Çin’deki üreticilerin gelirlerinin nominal olarak düşmesine neden olur. Peki nominal olarak düşen gelirler reel anlamda da düşer mi? Çin hükümetine göre evet, bana göre hayır. Paradaki revelüasyon Çin'deki üreticilerin alım gücünü olumlu etkileyeceğinden reel anlamda bir düşüşe sebep olacağını düşünmüyorum.

Biz reel geliri bulurken nominal ile enflasyon arasındaki ilişkiye bakarız. O zaman basit bir matematik denklemiyle buradan şu sonucu çıkartabiliriz; eğer enflasyondaki düşüş nominal gelirlerdeki düşüşten daha fazla olursa Çin’deki üretici reel anlamda bir gelir artışı elde eder tersi olursa reel olarak da gelirlerde azalma olur. Bunu net olarak ölçebilmek bizdeki verilerle pek mümkün değil. Revelüasyonun oranı, ABD tüketici ve Çin’deki üreticilerin davranışları vs. gibi bir çok paremetreye aynı anda bakmak gerekli. Çin’in en büyük endişesi revelüasyonun büyümeye olumsuz yönde etki yapacağını düşünmesi. Çin’deki bazı yetkililer revelüasyonun ülkeyi iflasa sürükleyeceğini bile söylemekteler.

Revelüasyon sonrası ABD’nin arzusu ise dış ticaret açığını bir miktar düşürebilmek. Ancak burada bazı soru işaretleri karşımıza çıkıyor. ABD gibi tüketimi çok seven toplumlarda acaba bu gibi politikalar enflasyonu körükler mi?

Evet USD’nin Çin Yuan’ına karşı develue olması ithal fiyatları yukarı çekeceğinden ithalatta bir azalma yaratması beklenir. Ancak bu durum ABD’deki fiyatlarda artışa neden olmaz mı? Yani önümüzdeki dönemde ABD’de yeni bir enflasyon tehditi oluşabilir mi? Hemen kendi fikrimi söyleyim ben bu ihtimali zayıf görüyorum. Evet ithal fiyatlardaki artış bir miktar enflasyon yaratacaktır ama bunun tehdit boyutlarına ulaşmasını beklemiyorum.

ABD ile Çin arasında yaşanan para savaşının kısa bir makro özeti yukarıdaki gibidir. Peki olaya piyasalar açısından açıklamak gerekirse. Biliyorsunuz piyasalar bu tip durumları abartmayı çok sever ve sürü psikolojisi içerisinde hareket eder. Şimdi piyasada oluşacak belklentileri özetlersek; Çin’in revelüasyonu ABD’de enflasyonda artış beklentilerini güçlendireceğinden ABD tahvillerine olan talep azalır (hatta satış baskýsý bile oluşturabilir olayın boyutuna göre), Çin’de ise enflasyonda düşüş beklentisi nedeniyle tahvillere alım gelir. Nominal gelirlerde düşüş yaþanacağı beklentisiyle de (piyasa genelde reel getirideki deðiþimi dikkate almaz) borsalara satış getirir. Zaten Çin borsasi bu revelüasyon tartışmalarının başladığı günden bugüne yaklaşık %25 değer kaybetmiþtir (Borsalar beklentiyi alır gerçeði satar). Eðer Çin’deki üreticiler nominal getirideki düşüşe ragmen reel bir büyüme (satın alma gücünde bir artış) yaþarsa da piyasalar aaa çok satmışız hadi geri alalım der analistler de buna düzeltme hareketi olarak açıklar.


REKLAM: Ekonomi Turk 2 bloguna üye olun. Read More!

Döviz nedir ?

Döviz nedir ? sorusunu cevaplayacagiz.

Döviz fransizca bir kelime olup devise kelimesinden dilimize gecmisdir.Turkiyede dugunlerde ucusan dolarlar,zamaninda vatandasdan euro uzerinden istenen ev kiralari dovize ornekdir.

Döviz tanim olarak, yabanci ulkelerin (yaygin kullanimda olan) paralarini ifade eder.Turkiyede 1980 li yilllara kadar doviz bulundurmak yasak ve suc teskil ediyordu ama gunumuzde ise doviz bulundurmak ve dovizle islem yapmak serbesttir.
Döviz kuru ise ;Bir ulkenin para biriminin diger bir ulke para birimi degerinden ifade edilmesidir.Kisaca yabanci paranin fiyatidir ;
Ornegin ABD dolarinin alisi 1,4685 satisi 1,4756 son olarak bu fiyatlardan gerceklesmisdir.Bu Kurun bu sekile gosterilmesi dolaysiz kotasyon olarak adlandirilir. 1 Turk lirasinin yabanci para degerinden ifade edlmesi dolayli kotasyundur.Yani 1/1.4685
Bir Turk lirasi 0.68 ABD Dolaridir. Hemen gazetelerde yazan efektif doviz alis satis kavraminida aciklayalim.Kisaca efektif doviz, nakit dovizi,kisilerin ellerinde bulunan banknot,madeni para cinsinden dovizi ifade eder.Efektif doviz kurunda alim satim arasindaki marjlar; islem masraflari,bankada nakit olarak tutulma,guvenlik gibi nedenlerden oturu daha fazladir.
Çapraz Kur ise bir yabanci paranin diger bir yabanci para cinsinden ifade edilmesidir;Genellikle dollar cinsinden ifade edilirler.

Doviz kuru tahminleri Döviz Yorumları: Kesin Dogru Cikar

Döviz piyasalarinin en buyuk oyunculari bankalardir .Bunlarin disinda kisi ve kurumlarda bu alanda faaliyet gosterebilirler. Gunumuzde doviz piyasalari elektronik ortama tasinmistir ve piyasa oyunculari alim- satimlari daha cok elektronik ortamda yapmaktadirlar. Doviz piyasalarinda hemen-spot islemin disinda birde vadeli- forward islemler (gelecekde belirlenen bir tarihde simdiden karar verilen bir kur uzerinden islemin gerceklesmesidir).Doviz piyasalarinda ki bir diger onemli kavram ise arbitraj dir. Piyasalardaki fiyat farkliliklarini kullanarak kar elde etmek icin bir dövizin alinip satilmasi islemine "arbitraj" adi verilmektedir.
Döviz kurlari belirsizlik oldugunda spekülasyona acik piyasalardir. Spekülasyon nedir ?Belirsizlik ortaminda ileride meydana gelebilecek fiyatlari simdiden tahmin edip,firsatlari kullanmak ,duruma gore alis yada satis yaparak kar yapmakdir. Ornegin bugun biri ileride Turk lirasinin diger para birimlerine gore deger kazanacagini(appreciation) dusundugunde satin almasi ve deger kaybedecegini dusundugunde(devaluation) satmasi biciminde gerceklesir.Turk lirasi ilerde deger kazandiginda bugun ucuza aldigi TL yi satarak kar yapmasidir. Spekülatörler ulkelerin ekonomik durumlarina(dis ticaret dengesi,ihracat,ithalat,tarif,kota,faizler,enflasyon beklentileri,dis borclar, v.b gibi döviz degerini etkileyen diger etmenler) ve siyasal istikrarina bakarak doviz kurlari hakkinda beklentiler olustururlar.

Döviz kurunun olusmasinda etkili olan etmenlerden biride ulkenin hangi doviz kuru sistemini takip ettigidir.Bu konu cok detayli oldugundan yuzeysel gecicegiz .Serbest kur,kurun Serbest dalgalanmasina izin verilmesi yani doviz fiyatina piyasalarin karar vermesi durumudur(piyasalara arada bir yapay,gereksiz dalgalanmalari onlemek icin mudahele edilinilebilinir,gercekde hemen hemen hic bir ulke tam olatak bu sistemi uygulamaz).Kirli dalgalanmada ise merkez bankasi parite hedefi gozetmeksizin bir takim ekonomik gostergelerin isiginda yaptigi mudahalelerdir(cogu gelismis ulke bu yolu kullanir).Sabit kur sisteminde ise doviz kuru onceden tesbit edilir,piyasadaki arz ve talep dengesine gore belirlenmez.Turkiye 2000 yilinda dovizin belli bir band dahilinde dalgalanmasina izin verdigi crawling peg-surunen kur rejimini uygulamaya calismisdir. Diger politikalarla uyumlu olmadigi icin Tl nin asiri degerlenmesine yol acip,ciddi bir kriz yaratip, birakilmisdir. Diger doviz kur sistemlerinden simdilik bahsetmeyecegiz.Doviz ve iliskili konular cok genis oldugu icin degisik basliklar altinda incelenmeli.

Döviz nedir sorusuna cevap verdik.

Diger iliskili konular ise sunlardir.
VOB İşlemleri – Döviz Futures İşlemleri
spekulatif forex piyasalari
Reel Kur ve Ihracat: Cin
doviz kuru tahminleri Read More!