istatistik etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
istatistik etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Arthur Benjamin's formula for changing math education

İngilizce bilmeyen arkadaşlar subtitle dan turkceyi secebilirler.

Read More!

Tutuklu ve hükümlü sayısı ve dağılımı

Türkiye'deki tutuklu ve hükümlü sayısı,dağılımı ve yıllara göre artisi:
Bu siralar herkes tutuklu,hukumlulerden bahsederken,bende merak edip,Turkiyede (31/12/2010 itibari ile) cezaevinde bulunan kisilerin mevcudu ve dagilimina bakmak istedim,daha sonrada 1999 dan bugune kadar durum nasil gelismis oldugunu gormek istedim.

Cezaevlerinde bulunan kisilerin sayisinda epey bir artis gozleniyor. Hukumlu ve tutuklu sayisinda 1999 daki rakama gore %75 in uzerinde bir artis gozukuyor.Rahsan Hanim affida pek fazla ise yaramisa benzemiyor.En iyisi ilgisi olan tablolara bir goz atabilir.

31/12/2010 itibariyle tutuklu ve hukumlu sayilari





TUTUKLU....HÜKMEN.TUTUKLU...HÜKÜMLÜ...TOPLAM(31/12/2010)
34248.......... ......21330............... 65236........ 120814
















Hukmen tutuklu
;tutuklu yargılanan sanığın yerel mahkemede hüküm verilmesi üzerine karar kesinleşinceye kadar olan zaman diliminde almış olduğu sıfat. karar kesinleşince hükümlü yani mahkum olunur.
kaynak http://www.uludagsozluk.com/k/h%C3%BCk%C3%BCm%C3%B6zl%C3%BC/

1999 yilindan gunumuze kadar olan hukumlu(Toplam/H) ve Tutuklu(Toplam/T) sayilari

Yillar
TOPLAM /H
TOPLAM /T
GENEL TOPLAM
%Hukumlu
%Tutuklu
1999
42665
26099
68764
62.05%
37.95%
2000
24855
24657
49512
50.20%
49.80%
2001
27541
28068
55609
49.53%
50.47%
2002
30879
28550
59429
51.96%
48.04%
2003
32715
31581
64296
50.88%
49.12%
2004
26010
31920
57930
44.90%
55.10%
2005
24858
31012
55870
44.49%
55.51%
2006
26336
43941
70277
37.47%
62.53%
2007
37608
53229
90837
41.40%
58.60%
2008
45207
58028
103235
43.79%
56.21%
2009
56581
59759
116340
48.63%
51.37%
2010
65236
55578
120814
54.00%
46.00%
Aflarla ilgili bilgi alip,rakamlari ona gore yorumlamak isteyenler icin :http://tr.wikipedia.org/wiki/Rah%C5%9Fan_aff%C4%B1#cite_note-3
2005 den 2010 a kadar Toplam tutuklu ve hukumlu sayisinda 100% un uzerinde artis var.
2010 daki hukumlu ve tutuklu sayisi ise 1999 daki rakama gore%75 in uzerinde bir artis gosteriyor.
Toplam tutuklu,toplam hukumlu ve Genel Toplam olarak uclu grafik asagidadir










Degerler ; Adalet Bakakanliginin http://www.cte.adalet.gov.tr sitesinden alinmisdir.
ilgili yazilar;
Haberden Köşeye


What is Insider Trading Anomaly
Recent Academic Studies on Insider Trading
How to Profit Legally From Illegal Insider Trading
Insider Trading in Germany
Inside Information About the Massive Insider Trading Probe Read More!

istatistik nedir,örnekler

Yazimizda istatistik nedir sorusuna cevap verip ornekler vererek aciklamaya calisacagiz.
Zamaninda ingiliz basbakani benjamin israel « yalanlar,kahrolasi yalanlar ve istatistik » deyip istatistigin yalanlari dogru gibi sunmasi seklinde kullanilmasindan yakinmis olsada , Frederick moler daha gercekci bir sekilde « hernekadar istatistiklerle yalan soylemek kolay olsada ,istatiksiz yalan soylemek cok daha kolaydir »diyerek bu soylemin yanlisiligina dikkat cekmisdir.

Her gun tv,gazetelerde abuk sapuk hastaliklar uzerine, kuresel isinma v.s uzerine istatistikler duyuyoruz. Gunumuzde istatistigin gunluk hayatimizda girmedigi yer kalmadi,modern TIP istatistik uzerine kurulu;tesadufi kontrol gruplari uzerine yapilan deneyler,arastirmalar devrimsel bir yontem oldu.hukumetler butun kararlarinda istatistigi kullaniyor.Butun ekonomi ve finansal kararlarda istatik kullaniliyor.ciftcilikden tutun,meteorolijiye kadar hayatimizda her alanda kullaniliyor. Bu yuzden istatistik nedire cevap vermeye calisacagiz ve kisaca bazi ilgili islemlerden bahsedecegiz,ayrintiya girmeyecegiz(istatistigin ozellikle olalisik teorisinin nasil yaniltici kullanilabilecegini ise olasilik nedir ve olasilik sorulari ve cozumleri yazilarimizda gorebilirsiniz !).
istatistik nedir ?Bazisi istatistigi veriden anlam cikarma sureci olarak,bazisida eldeki verilerle belirsizlik,kesin olmayan,bilinmeyen yada gelecek hakkinda tahminde bulunma islemi olarak tanimlayabilirler.,Daha formel bir tanimlar ise ;
istatistik, geçmiş ve şimdiki durumla ilgili toplanmış verileri bazı tekniklerle analiz ederek gelecek hakkında karar vermemizi kolaylaştıran bir bilim dalıdır.Istatistik belirli olay ve olaylara iliskin derlenmis sayisal bilgilerdir1(A.Fuat Yuzer).

istatistik belirli bir olayın gözlemlenmesi sonucu, onun büyüklüğü, kıymeti, dağılımı, vb. özellikleri hakkında elde edilen rakamlardır.

Gunumuzde istatistik belli bir amac icin gozlemlenen olaylardan elde edilen sayisal verilerin, islenip,bilimsel olarak incelenmesinde yararlanilan yontemler bilimidir. Bugun istatistik verilerin toplanmasi analiz edilmesi sunulmasi ve yorumlanmasi islemidir.

İstatistiksel yöntemler, toplanmış verilerin özetlenmesi veya açıklanması amacıyla kullanılır. Bu tür bir yaklaşım betimsel istatistik adını alır. Buna ek olarak verilerdeki örtüşmelerin (kalıplar), gözlemlerdeki rassallığı ve belirsizliği göze alacak şekilde, üzerinde çalışılan anakütle veya süreç hakkında sonuç çıkarma amacıyla modellenmesi, çıkarımsal istatistik(yorumsal) adını alır2. Hem betimsel istatistik hem de tahminsel istatistik, uygulamalı istatistiğin parçaları olarak sayılabilir. Matematiksel istatistik adı verilen disiplin ise konunun teorik matematiksel altyapısını inceleyen disiplindir.
Betimsel istatistikle cikarimsal istatistik arasindaki farki soyle aciklayabiliriz.Ornegin farkli bir civciv yeminin civcivler uzerine etkisi uzerine arastirma yapan bir veteriner 50 ornekden olusan civcive verdigi bu ozel yemin kazandirgi kilo ile normal siradan,stantard yemle beslenmis civcivlerin kilosunu sunmasi,gostermesi betimsel istatistige ornekdir.Cikarimsal istatistik ise sonuclara bakarak ,bu civciv yeminin butun civcivleri daha hizli buyutecegini onermesidir. Burada genelleme yapilir.Bu genellemelerinde ne kadar guvenli,dogru oldugu hata olasiligiyla alakalidir.Bu genellemelerin dogrulugu en cok ornegin nekadar ana kutleyi yansitiyor olmasiyla ilgilidir.ornek gercekden ana kutle-populasyonu iyi temsil ediyormu ?

Ornegin
populasyon-anakutleyi temsil etmesiyle ilgili bir ornegi soyle verebiliriz;2.dunya savasi sirasinda R.A.F(birlesik krallik hava kuvvetleri) bomba ucaklarinda bulunan makineli tufekcilere sorulan « en cok nerden,hangi yonden saldirildigi »sorusuna verilen cevaplar « yukardan ve arkadan » olmusdur.Bu ornek populasyonu nekadar temsil ediyor olabilir ?Burada dogru bir genelleme yapmak kolaymi ?degil,cunku arastirmaci sadece saldirilardan kurtulan ,geri donen ucaklardakilerle mulakat yapabilme olanagina sahipti.Belkide asagidan yapilan saldirilarin sIklIgIda aynen yukardan ve arkadanla ayniydi ama bunu ogrenme olanagi yokdu.Boyle bir durumda guvenli bir ornekleme elde etmek zor.Aslinda bunun ismi ornekleme paradoksudur.Cunku ana kutleyi-populasyonu bilmeden nasil ornegin-orneklemenin yaniltici,guvenli olmadigini bilebiliriz ?Bunun tam bir cozumu yok.o yuzden kesin genellemelerden kacinilinir.Bu sorunu halletmek icin kullanilan yontemlerden biri anakutle-populasyondan random-rastgele ornek secimidir.Populasyonda her bir birey-birim esit secilme sansina sahip olmali.Ama tabiki buda kolay degildir ;ornegin insanlarin hangi partiye oy verecegine dair bir politik anket yaparken ,bazi insanlar kolayca ankete katilirken bazi insanlar politik goruslerini aciklamak istemeyebilirler.Yani bu durumda orneginiz bias(bir tarafa dair egilimli,onyargili) olabilir
Ornekleme ile anakutle parametreleri hakkinda yorumlama yapabiliriz,buna istatiksel tahminleme denir.Nokta ve aralik tahminlemesi olarak 2 sekilde incelenebilinir.
Ornekleme ile anakutle parametrelerine iliskin yaptigimiz tahminleri istatiksel hipotez testleri ile sinariz.hipotez testleri cikarimsal istatistigin en onemli parcasidir.Hipotez testi ile Anakutleden alinan orneklemenin urettigi istatiksel deger ile anakutle parametresi hakkindaki yorumlarin test edilmesir.Orneklemenin istatistik degeri ile onceden belirlenmis parametri degeri arasindaki farklilik test edilir.Bu farklilik istatiksel olarak anlamli ise ve hipotezimiz ornegin H :0 ise sifir hipotezi reddedilir. Hipotez testi isleminde karar verebilmek icin ornekleme bilgilerinin olasilik a dayanarak genellestirilmesi gerekir.O zamanda arastirma konusu olan parametre degeri hakkinda bize yardimci olan istatistigin ornekleme dagilimini bilmemiz gerekir. Olasilik ve ornekleme dagilimlari bu yuzden onemli konulardandir.
Ana kutle-kitle(population) nedir ;Gozleme konu olan olaydaki butun birimlerin-bireylerin tumune verilen addir..
Ornekleme ise ; Genelleme yapilmak istenen bir ana kutleden belirli tekniklerle sinirli sayida birimin cekilmesi ve bu ornekleme uzerinde yapilan istatiksel hesaplarla ana kutle hakkinda genellemelerde bulunulmasi islemidir.


istatistik nedir sorusuna cevap vermeye calisip istatistigin kisaca ne oldugunu aciklamaya calisdik.Matematiksel istatistik,dolayisiyla olasilik,regresyon,varyans analizi gibi ayrintili bilgi gerektiren konulara girmedik.
diger iliskili yazilar ise
ekonometri nedir?
olasilik nedir?
Olasılık soruları ve çözümleri
olum istatistikleri
Normal Dağılım ve Standart Sapma


REKLAM:Ekonomi Turk 2 bloguna üye olun.
Read More!

Deniz Baykal Fiyasko Video ve Mevsimsellik

Fiyasko çıkan Deniz Baykal “seks skandalı” videosu olayı üzerine yazdığımız yazılardan sonra sitemizi ziyaret edenlerin profilinde önemli değişiklikler gözlemledim. Daha önce öğrenci ve meraklı tayfası hafta içleri özellikle Pazartesi-Çarşamba arası blogumuzu ziyaret eder, Çarşamba’dan Pazar’a kadar da okuyucu sayısı düşüş gösterirdi. Haftasonları okuyucu sayısı haftaiçi okuyucu sayısının günlük ortalama %30-40 altında seyrederdi.

Bir ay önce yazmaya başladığımız Deniz Baykal yazıları ise etkisini tamamen kaybedene kadar sitemize ekstradan 250 bin tane ziyaretçi gelmesini sağlamış olacak. Bu ziyaretçilerin çoğu geldi ama hala günde ortalama 600 tane daha ziyaretçi fazladan gelmeye devam ediyor. Ekonomi ve borsa meraklıların aksine geyiğe meraklı olan bu kişiler ise sitemizi daha çok Perşembe-Pazar arasında ziyaret ettiklerinden son haftalarda sitemizi ziyaret edenlerin daha önce sergilemiş oldukları mevsimsellik ortadan kalkmış görünüyor. Artık sitemizi ziyaret edenlerin sayısı günden güne pek değişmiyor 2400 civarında çok küçük bir standart sapma ile hafif bir oynaklık gösteriyor.

Ekonomide de buna benzer gelişmeler olabilir ve eskiden gözlemlediğimiz mevsimsel durumlar yakın geçmişte gerçekleşen olayların etkisiyle niteliklerini kaybetmiş olabilirler. O yüzden mevsimsel etkilerden arındırılmış aylık istatistiklere baktığınız zaman bunu aklınızdan çıkarmayın. Bir aylık istatistiklere bakarak trend konuşmak bazen yanlış yerlere götürebilir bizi.

Deniz Baykal ve Nesrin Baytok arasında geçtiği şeklinde iftira atılan skandal ile ilgili yazdığımız diğer yazılara aşağıdan ulaşabilirsiniz:
Nesrin Baytok ve Deniz Baykal Video Seks Skandalı Görüntüsünü Hemen Izle
Deniz Baykal’ın Görüntüleri Metacafe Videosu
Deniz Baykal Skandal Kaset Izle
Deniz Baykal Sex Kasedi Video Izle
Deniz Baykal Kaset Skandalı Son Gelişmeler
Deniz Baykal Nesrin Baytok Seks Görüntüleri
Deniz Baykal ile Seks Skandalına Adı Karışan Nesrin Baytok Kimdir?
Deniz Baykal’ın Seks Videosu Görüntüsünü Kim Toronto’dan Yükledi?

Video kasetinin çakma olduğunun uzmanlar tarafından açıklandığını bir kez daha hatırlatalım. O yüzden yukarıda bahsedilen videolar gerçek değildir, yanlış anlaşılma olmasın. Read More!

CHP’nin Güneydoğu Politikası ve Ekonomiyi Beş Kat Büyütecek Proje

Mahfi Eğilmez bugünkü köşe yazısında şimdiye kadar kimsenin aklına gelmeyen süper önerilerde bulunmuş. Bir saniye bekleyin.... ..... ..... ..... Kontrol ettim, maalesef bu öneriler yeni değilmiş, 80 senelik sosyalist devletçi önerileri sanki bir haltmış gibi tekrardan önümüze getirmiş. CHP’nin güneydoğu politikası ne olmalı sorusuna Mahfi Eğilmez şu cevabı vermiş:

“Bunun çözüm yollarından birisi bölgeye KİT’ler kurarak zarar etmeyi göze alıp istihdam imkânları yaratmaktır. Türkiye artık bunları yapabilecek zenginliğe ulaştı. Bir yandan batıdaki KİT’leri özelleştirirken bir yandan doğuda yeni KİT’ler kurmak aslında Cumhuriyet’in kuruluş yıllarındaki hamleye de uygundur. O dönemde müteşebbis yoktu şimdi de doğuda fabrika kuracak müteşebbis yok. O halde devlet bu boşluğu doldurmalı. Bunun ne yararı olacak? Askerden dönüp ya da okulu bitirip işsiz kalan ve çaresizlikten teröre katılan genç insanlar bu KİT’lerde çalışacak ve sisteme entegre olacak. Bu yolla bir yandan üretim ve istihdam olanakları artırılırken bir yandan da bölgede hayvancılık geliştirilebilir ve bugün yaşadığımız ithal et sorununun çözümü için köklü adımlar atılmış olur. Şimdilerde yerin dibine batırılması moda olan Cumhuriyet, ilk yıllarında sorunu bir ölçüde böyle çözmeye çalışmış ve oldukça yol almıştı.”

Aman Tayyip Erdoğan Mahfi Eğilmez’in bu yazısını görmesin. Ondan sonra gider Rıfat Hisarcıklıoğlu’na “hepiniz bölgeye bir fabrika kursanız 1 milyon üç yüzbin fabrika eder” şeklinde cin fikirlerle lobi yapmaya başlar. Devlet adam gibi çalışıp vergi veren vatandaştan topladığı vergilerle nasıl yatırım yapacağını kafası çalışan devletin verdiği onca rüşvete rağmen Güneydoğu’da fabrika açmayan işadamlarından daha iyi mi bilecek? O kadar rüşvete rağmen kimse Güneydoğu’da fabrika kurmuyorsa, iş açmıyorsa vardır bir hikmeti değil mi? Mahfi Eğilmez de sanki babasının parasını harcıyormuş gibi tavsiye veriyor, devlet KIT açsınmış. Teh teh teh teh teh!

KIT açacaksın, milyarlarca lirayı beton binalara, bir halta yaramayan makinalara ve sonunda müşterilerin kullanmayacağı ürünlere yatıracaksın. Bir de istihdam edeceğin memurların büro masraflarıydi, elektriğiydi, bilgisayarıydı, çay masrafıydı derken harcamalar iyice ayyuka çıkacak. Amacın güneydoğuya para peşkeş çekmek ise bunun kolayı var, anlatayım:

Her haneden bir kişiye olmak üzere bir milyon tane yaşları 16-40 arasında genci sigortasız, servissiz, yemeksiz, yakacak yardımsız, kreşsiz işe alacaksın ve her birinin eline birer çay kaşığı vereceksin. Insanları ikili gruplar halinde çalıştırıp bir tanesine çay kaşığı ile çukur kazmasını, diğerine de çay kaşığı ile diğerinin kazdığı çukuru doldurmasını söyleyeceksiniz. Bu kişilere aylık 1000 TL düz maaş vereceksiniz o kadar. Senede harcayacağınız rakam 12 milyar TL olur, Türkiye gibi bir ülke için çok değil. Bu paranın önemli bir kısmı da bu kişilerin parayı içki ve sigaraya yatırması yüzünden zaten yeniden devletin kasasına girecektir. En azından çay kaşığı ile çukur kazmaktan evde karılarını dövmeye fazla vakit bulamayacaklardır; ayrıca hükümet de parayı gereken kişilere en direkt şekilde ulaştırarak arada gerçekleşecek “fabrika ihaleleri” vasıtasıyla yandaşlarını zengin etme lüksünden mahrum kalacaktır. Senede 12 milyar lira ülkenin GSYH’nın %1’i gibi bir rakam eder. SGK’nın açıklarının dörtte birinden bile daha az bir rakam bu. Güneydoğu’daki milletin cebine giren bu parayı cebine indirmeye çalışacak müteşebbüs sanayicilerimiz de belki bundan sonra oraya gitmeye karar verir.

Şimdi bir de asıl süper fikrim var, bu fikri uygulamaya geçirenler hem işsizliği sıfıra indirebilirler, hem de ülkenin GSYH’nı beş katına çıkarabilirler (hem TL hem de dolar cinsinden). Recep Bey bu fikrime bayılacaktır, o sever böyle şeyleri.

Ülkemizdeki işsiz sayısı aşağı yukarı 3.5 milyon kişi. Biz bu işsiz kişileri aynen güneydoğu projesinde olduğu gibi işe alacağız ve her birine birer çay kaşığı vereceğiz (devlete masraf olmasın diye çay kaşıklarını evden getirmelerini isteyeceğiz daha doğrusu). Aynen güneydoğudakilere yaptığımız gibi bu kişileri de hiç bir hak vermeden sadece aylık maaş karşılığı istihdam edeceğiz. Ama bu sefer bu kişilere devlet aylık 100.000 TL maaş verecek. Meclisten geçirilecek özel yasa ile de bu kişilerden %99 oranında gelir vergisi kesilecek. Böylece devlete bu kişilerin net masrafı aylık 1000 TL olacak ama istatistiklerde bu kişilerin aylık kazancı 100.000 TL olarak görülecek. Üç buçuk milyon kişi senede 1,2 milyon lira kazanırsa bu ülkenin GSYH’nı 4 trilyon lira arttırır. Şimdi ülkemizin GSYH’sı 1 trilyon olduğuna göre bu uygulamadan sonra ülkemizin GSYH değeri 5 katına çıkarak 5 trilyona yükselir. Bu kişilere ödenecek paralar da emeklilere ve devlet memurlarına ödenen maaşların kısılmasıyla sağlanabilir. Neticede devlet ekstradan para harcamayacağı ve bütçe açığı yaratmayacağı için Türk lirası değer kaybetmez. Milli gelirimiz kağıt üzerinde 5 katına çıkarak dünyada kişi başına düşen milli gelirde Amerika’yı falan yakalar, Avrupayı geçeriz, işsizlik de bitmiş olur.

Har vurup harman savurarak ya da işkembeden uydurduğumuz güneydoğuya KIT kurulması veya işsizlerin devlet tarafından istihdam edilmesi gibi projelerle istatistikleri düzeltmemiz mümkün. Işte size milli gelirimizi dolar cinsinden 5 katına çıkarmanın yolunu da söyledim, teknik olarak doğrudur bu söylediğim. Ancak bu tip projeler ülkemiz insanını daha zengin yapmayacağı gibi ekonomik olarak da budala yaklaşımlardır. Ülkemizdeki köşe yazarlarının ve ülkeyi yöneten politikacıların ekonomi cahilliği göstererek bu projeleri gündeme getirmeleri gerçekten yazık. Bir tane de aklı başında adam çıkıp da bunlara laf söylemiyor. Biz söylüyoruz ama yazdığımız kitabın satış rekorları kırmamasından vatandaşın masal dinlemeye daha yatkın olduğu da anlaşılmıyor değil doğrusu... Read More!

Normal Dağılım ve Standart Sapma

Standart sapma ve normal dağılım bir arada öğretildiği zaman daha iyi öğrenilen iki kavramdır. Mesela Amerika’da ortalama bir ailenin senelik kazancı $50,000’dır şeklinde bir ifade kullanıldığı zaman ne düşünürsünüz? $50,000 senede çok büyük paradır, o yüzden Amerika’da yoksulluk çok azdır şeklinde bir iddiada bulunabilir miyiz? Bu soruya cevap verebilmek için bilmemiz gereken kavrama standart sapma diyoruz.

Hani şu herkesin diline doladığı “gelir dağılımı bozuluyor” veya “zengin ile yoksul arasındaki fark 13 kata ulaştı” şeklindeki zırvalar var ya işte gelir dağılımı dediğimiz kavramı ölçmek için kullanabileceğimiz yöntemlerden bir tanesi de standart sapmasını hesaplamaktır. Eğer gelirin standart sapması $10000 gibi bir rakam ise gelir dağılımı hakkında ne söyleyebiliriz, $80000 ise ne söyleyebiliriz?

Bu soruya cevap verebilmek için normal dağılım kavramını açıklamamız lazım. Hayatta karşılaştığımız bir çok değişkeni normal dağıldığını varsayarak inceleyebiliriz. Normal dağılım genellikle daha zayıf uç noktalara sahiptir ama bir çok durumda bu çok da kötü bir varsayım sayılmaz. Çan eğrisi olarak da bilinen (Yiğit Bulut’a sorun, hala birisi ona doğrusunu öğretmediyese çan eğrisinin tepesinde zenginlerin olduğunu söyleyecektir) normal dağılım aynı zamanda simetriktir ve 1 standart sapma mesafede popülasyonun %68’i, 2 standart sapma mesafede ise popülasyonun %95’i yer alır. 3 standart sapmaya çıkarsanız popülasyonun %99’dan fazlasına ulaşabilirsiniz.

Insanların gelirlerinin normal dağıldığını söylemek doğru olmaz, özellikle yukarı tarafa doğru gelir dağılımın eteklerinde bir şişkinlik olması gerekir. Öte taraftan aşağı tarafta ise sıfır gelirinde bir yığılma karşımıza çıkar. Yine de normal dağılım çok da kötü bir varsayım sayılmaz.

Gelir dağılımı sorumuza geçelim. Eğer standart sapma $10,000 ise nüfusun yaklaşık %99’unun $20,000-$80000 arasında gelire sahip olduğunu ve ülkede yoksulluğun çok az olduğunu söyleyebiliriz. Öte taraftan standart sapma $80000 ise nüfusun içerisinde önemli bir kesimin $10,000’dan daha az kazandığını ve yoksulluğun var olduğunu, ama aynı zamanda senede $100,000 üzerinde kazanan bir çok kişinin de olduğunu görebiliriz.

Bu konuyu başka bir zaman detaylı olarak tartışırız ama sizin de göreceğiniz üzere standart sapma ve normal dağılım öyle teorik uçuk kavramlar değil, hayatın bir çok alanını anlamamıza yarayan oldukça kullanışlı araçlardır. Read More!

Olasılık soruları ve çözümleri

Olasılık soruları ve çözümleri yazimizda olasılık nedir baslikli bir onceki yazimizda isledigimiz soruya tekrar bakalim. Bu olasılık sorusunu oranlar yerine numarayla sunalim.Nufusun yuzde 1'i bu hastaliga yakalaniyor.Bu Yuzbin kiside 1000 kisi demek(Test % 99 dogru o zaman bu hastaliga sahip 1000 kisininde 990 u pozitif cikacak).Geri kalan hastaliksiz 99000 kisininde 990 pozitif cikacak. 100.000 kisi yerine 100 kisi uzerinden de hesaplayabilirdik, sadece rakamlari yuvarlamamiz gerekirdi. Eger teste giripde pozitif ciktiysaniz,hastaliga sahip olma olasiliginiz % kactir?


(990/990+990)=0,5 = %50'dir

Cok yuksek bir olasılıkda gozukmuyor degilmi ?Meme kanserinde cok tartisilan bir durum.Bazen doktorlarin hastalara olasılık lari iyi anlatmadiklari sikayet konusu.Bazen olmayan hastaligi(gercek olmayan pozitif) tedavi surecine baslamakla hastaliga gercekden yakalanma riskini artirmakda soz konusu.

Benzer bir degisik olasılık ornegi verip pekistirelim. Ornegin yasadiginiz yerde iki taksi firmasi var.% 85 sari %15 mavi.Adamin biri bir gece taksi tarafindan ezildigini soyleyerek sikayette bulunuyor.taksinin mavi oldugunu sandigini soyluyor.Bu kisi yapilan testte % 80 olasikla geceleri taksinin rengini dogru teshis ettigi goruluyor.Bu kisinin gercekden mavi bir taksi tarafindan vurulma olayi kactir?

Gerisi kolay,sonrasini sanirim siz yapabilirsiniz.

Olasılıkla ilgili bazi basit ornekler vermeye calisdik.Artik bir cok ulkede mahkemelerde ve benzer yerlerde olasiklar yukarda belirttigimiz “sıklık” seklinde veriliyor.Umarim bir sonraki sefer Tv de ve gazetelerde yuzdeler seklinde verilen olasiklar karsisinda daha temkinli olursunuz .

Ornegin bir gazete bir habere gore: Erkeklerde yuksek kalestrol kalp krizini %50 artiriyor.korkutucu degilmi?ama eksi bilgi var.Cunku normalde 50 yasa sahip her 100 erkegin 4 tanesi ,on yil icinde kalp kirizine yakalanma riskine sahip!yani normalde 4 den 6 ya yukselme riski var.yani 100 erkekde kalp krizine yakalanmayanlarin sayisi 96 erkekden 94 e dusuyor.Aslinda risk 100 erkekde % 2 artti.

Umarim olasılık soruları ve çözümler adli yazimizi ilginc buldunuz.Yazinin sonunda sizle Donald Rumsfeld Unknown Unknowns videosunu paylasmak istiyorum.

Not:Yazimda Gerd Gigenzer Reckoning-Risk-Learning-Live-Uncertainty kitabindan yararlanilmisdir.

Asagida yine bu konuyla iliskili diger yazilarimizin linkini bulabilirisiniz:
Olasılık ve istatistik
Risk nedir?
Iktisat nedir? Read More!

Istatistik Sorulari ve Cevaplari

Istatistik sorulari ve cevaplari arayan istatistik meraklilari kalemlerini, kagitlarini hazirlasinlar. Bu soruyu ekonomi doktorasi birinci sinif ogrencilerine istatistik odevi olarak verdim. Hazirsaniz baslayalim.

Bir radyo istasyonu 1 ile n arasinda rasgele bir rakam seciyor, dinleyicilerinden bu rakami tahmin etmelerini istiyor. Bilene de kucuk capli bir hediye var. Telefonla arayan dinleyiciler rakami tahmin etmeye calisiyorlar. Tahmin dogru degilse, sunucu yuksek ya da dusuk tahmin diyerek bir sonraki arayanlar icin ipucu veriyor. Radyo istasyonunu ortalama kac kisinin aramasini beklersiniz?

Kapitalizm Kapitalist nedir  Faşizm nedir?  Fraktal Nedir  Kırmızı Başlıklı Kızın Hikayesi  Çernobil Faciası

Ornek: n=2 ise, ortalama arayan sayisi 1.5 olacak.



Read More!