Borsa ve Altin Neden Dustu? Dolar Neden Cikti? 2013 Tahminleri

Cok uzun suredir burada yazi yazmiyordum. Turkishtime'da da yazi yazmayi vakit yetersizliginden dolayi bu sene biraktim. Su gunlerde borsa ve altinda dususler, dolarda ise bir yukselis gozlemleyip merak ediyorsunuzdur. Bundan 6 ay once yazdigim ve Turkishtime'da kismen yayinlanan yazimi okuyarak neler oldugunu daha iyi anlayabilirsiniz. Bu yazi Insider Monkey sitesinin sponsorlugunda yayinlaniyor. Hisse tuyolari ariyorsaniz ucretli uyeligimizi deneyebilirsiniz. Iste 6 ay once yazdigim yazi:

2013 İçin Bomba Gibi Tahminler

Bu köşeyi son 5 yıldır takip edenler benim tahmin yapmaktaki ustalığımı iyi bilirler. 2008’in başında oldukça karamsardım. 2009 yılında ekonomimizin büyüme anlamında tam bir çöküş yaşayacağını “kriz bizi teğet geçti” tartışmaları yaşanırken bu sütunlardan söyledim. 2010 yılı için tüm ekonomistler karamsar tahmin yaparken ben piyasadaki en yüksek büyüme tahminini yapmıştım. Büyüme konusundaki iyimserliğimi de 2011’in sonbaharına kadar korudum. Bu yazımızda 2012 yılı için yaptığım tahminleri yorumlayıp 2013 için öngörülerimi sizinle paylaşacağım.

Büyüme: “Neticede Türkiye hızlı büyümesine enflasyonu ve cari açığı azdırarak devam etti. Büyüme dördüncü çeyrekte de sürebilir ama Avrupa’nın resesyona girmesi artık kaçınılmaz gibi görünüyor. Avrupa’nın resesyonda olacağı 2012 yılında ise  Türkiye’nin yüksek büyümesini devam ettirmesini beklemek çok doğru olmaz. Rakam vermeyeyim ama 2012 yılında en azından bir çeyrekte ekonomimizin bir önceki çeyreğe göre küçülmesini bekliyorum.”

2012 yılına ilişkin yukarıdaki tahmini yaptığım zamanlarda ekonomimizin hala %7 gibi yüksek bir hızla büyüdüğünü hatırlatmak isterim. Bu perspektiften bakıldığında büyümeye yönelik tahminimin ne kadar isabetli olduğu görülebilir.

2013 yılı için tekrar yön değiştiriyorum. Hükümet ve Merkez Bankası son bir kaç aydır paniğe kapıldı ve tekrar gaza basmaya başladılar. Zamanında hız kesebileceklerini zannetmiyorum. O yüzden ekonomimizin 2013 yılında herkesi şaşırtan bir hızla büyüyeceğini tahmin ediyorum. Ben bu rakamın %7-8 civarında olacağını düşünüyorum.  IMF Türkiye’nin 2013 yılında %3,5 hızıyla büyüyeceğini tahmin ediyor şu günlerde. Hükümetin ise 2013 yılı için Orta Vadeli Programda (OVP) ortaya koyduğu büyüme öngörüsünü geçtiğimiz aylarda %4’e düşürdüğünü hatırlatmak isterim.

Enflasyon:  “Direksiyonun başındakiler enflasyon konusunda ciddi değiller. O yüzden enflasyonun uzun vadede %2 civarına düşmesini beklemek bir hayal. Buna rağmen hem Avrupa’da hem de içeride büyümenin yavaşlaması hem enerji fiyatlarını hem de bizim enflasyonumuzu tek haneli rakamlara indirecektir.”

Enflasyon konusunda yaptığım 2012 tahminleri de doğru çıkmış gibi görünüyor. 2013 yılı için büyüme tahminime paralel olarak enflasyonun beklenin üzerinde çıkacağını söyleyebilirim. Türkiye’de 2013 yılında enflasyon %8’in üzerinde olacaktır.

Cari Açık: “Avrupa bankaları ciddi sorunlar yaşıyorlar ve 2012 yılında da finansal piyasalardaki sarsıntılar devam edecektir.  Hem enerji fiyatlarının düşmesi hem ekonomik yavaşlama neticesinde cari açığımız da %6-7 seviyelerine kadar gerileyebilir.”

Cari açık uzun süredir manşetlerden indi. Maalesef bu durum çok uzun süre devam etmeyecek. 2013 yılının ortalarından itibaren cari açık tekrar konuşulan bir konu olacak. 2013 yılının sonuna geldiğimiz zaman ise cari açığımızın %8-9 seviyelerine geldiğini göreceğiz. Hükümetin ne enflasyonu ne de cari açığı kalıcı olarak düşermek gibi bir kaygısı maalesef yok.

Faizler: “Merkez Bankasının faizleri arttırmasını beklemiyorum, çok düşürmesini de beklemiyorum.”

Faizler konusunda yaptığımız tahminler piyasadaki tahminlere yönelik değilmiş maalesef. Merkez Bankası vitrine koyduğu faiz oranlarıyla fazla oynamadı ama piyasa faizlerine aslında çok müdahale yaptı. Bu da gösterge faiz oranlarının 2012’nin özellikle ikinci yarısında ciddi oranda gerilemesine neden oldu. Piyasadaki faizlerin 2013’de daha fazla gerileyeceğini düşünmüyorum, aksine enflasyonun yükselmesine paralel olarak 2013 yılında gösterge faiz oranlarının yükselmesini bekliyorum.

Dolar: “Amerikalılar doların değerini düşük tutmak için ellerinden geleni yapıyorlar ama diğer ülkeler de kendi paralarını değersiz kılmaktan geri durmuyorlar. Dolar kuru şu sıralar 1.9 seviyelerinde. Ciddi bir kriz çıkması durumunda dolar çok daha yükselebilir ama uzun vadede doların reel olarak değer kaybetmesi lazım. Amerika her sene $1.5 trilyon civarında açık veriyor ve devletin vergileri arttırarak bu açıkları kapatma gibi bir niyeti yok. Tekrar söyleyeyim, doların uzun vadede reel olarak değer kaybetmesi lazım ama bu nominal olarak değer kaybedecek anlamına gelmiyor tabii ki.”

Dolar konusunda karamsar bir tahmin yapmıştım geçen sene ama seviye vermemiştim. 2012 yılında dolar hem nominal hem de reel olarak değer kaybetti. 2013 yılı için bu sefer ters yönde bir tahmin yapacağım. Amerikan doları 2013 yılında daha iyi bir performans gösterecek. Amerikan Merkez Bankası beklenenden daha önce faizleri yükseltmeye başlayacağını açıklayacak ve bu da doların değer kazanmasına yol açacak. İçeride ise bizim hükümet yükselen cari açıkla mücadele etmek için doların yükselmesine izin verecek. 2013 yılında dolar kurunun 2 TL’i geçtiğine tanık olabileceğimizi düşünüyorum.

Altın: “Altının popüleritesinin artmasının en önemli sebebi devletlerin çılgınca para basma ve paralarına değer kaybettirme konusundaki gayretleri oldu. Uzun vadeli olarak ben altını doğru bir yatırım aracı olarak görmüyorum ama kısa vadede yatırımcılar için altın cazibesini koruyor.”

Altın fiyatları 2012’de dolar bazında %7 civarında değer kazandı ama yerli altın yatırımcısı doların değer kaybetmesinden dolayı bundan faydalanamadı. 2013 yılında ben altın fiyatlarının dolar bazında $1500 seviyesinin altına düşeceğini düşünüyorum. Altın fiyatları dolar bazında hala yüksek iken yatırımcıların ellerindeki altının en azından bir bölümünü nakite çevirmeleri iyi olur kanaatindeyim.

Borsa: “Kriz zamanlarında borsamızın nasıl davrandığını hemen her yatırımcı bilir. Hem yükselen döviz kurlarından ürken hem de kendi ülkelerinde karşılaştıkları yatırımcılarının nakit isteklerine cevap vermeye çalışan eli zayıf yabancı yatırımcılar en kötü zamanlarda satış yaparak borsamızın aşırı ucuzlamasına katkıda bulunurlar. Yerli yatırımcılar da korkarak yabancılara katılarak fiyatların iyice düşmesine neden olurlar. Önümüzdeki sene bahsettiğime benzer bir krizle karşılaşma ihtimalimiz var ve bu durumda borsamız da 40 bin seviyesinin altına gerileyebilir. Ancak ben yatırımcılara bu öngörülere bakarak hareket etmemeleri tavsiyesinde bulunmak istiyorum. Borsamız şimdiki 50 bin seviyesinde dahi oldukça ucuzdur, özellikle reel faizlerin sıfır seviyelerinde gezinmesini göz önüne alırsak piyasadaki uzun vadeli en cazip yatırım aracıdır. Borsada hiç parası olmayan yatırımcıların şimdiki ucuz fiyatlardan yararlanarak borsaya girmeleri uygun olur kanaatindeyim. Eğer ciddi bir kriz çıkar da borsa %20 daha düşerse borsaya koydukları yatırımlarını da arttırmalarının isabetli olacağını düşünüyorum. Kısa vadede borsanın ne yapacağını bilemem ama uzun vadede (5 sene içerisinde) borsamızın reel getirisinin %50 civarında olacağını düşünüyorum.”

Tahmin diye ben buna derim. Borsamız son bir yılda %50 civarında bir getiri elde etmiş. Hatırlarsanız sene içerisinde de ISCTR hisselerini 4 TL civarında tavsiye etmiştim. Bu hissenin de getirisi %50’den fazla oldu. Maalesef 2013 yılında borsanın bu kadar iyi bir performans göstermesini beklemiyorum. En iyi senaryoda nominal getiri %25 olur ama normal senaryoda borsanın 85 bin seviyesinin çok üzerine çıkmasını beklemiyorum. Bunlar bir senelik beklentilerim ama ben borsaya kısa vadeli yatırım yapılması taraftarı değilim. Uzun vadeli yatırımcılar için borsanın hala cazip olduğunu söyleyebilirim. Borsa düşerse ben kendi hesabıma daha çok alım yapmayı planlıyorum. Borsa 50 bin seviyelerindeyken aldığım hisseleri ise satmadım.

Özetleyecek olursak 2013 yüksek büyüme, yüksek enflasyon ve cari açıklarla geçecek bir yıl olacak. Hükümet yine normalin biraz üzerindeki ekonomi yönetimi performansına devam edecek ama dört dörtlük bir yönetim yine göremeyeceğiz. Yine de her zaman olduğu gibi ekonomistlerin isabetli tahmin yapmada, özellikle zamanlama konusunda, çok başarılı bir karnelerinin olmadığını hatırlatmak isterim. Sağlıklı, mutlu, ve başarılı bir yıl dilerim.

Read More!

2012 Yılı Tahminlerim

Merhabalar, burada sizin değerli vaktinizi en verimli şekilde geçirmeniz dileğiyle bir tanesi saatlerce çaba gerektiren yazılar yazıyorum. Bu yazımızda 2012 tahminlerimi dile getireceğim. Belki yarın, belki yarından da daha yakın bir tarihte bu yazıyı güncelleyip nokta atışında bulunarak döviz kuru tahminlerimi sizlere ileteceğim.

1. 2012 yılında özel sektör yatırımlarının 231 milyar tl, yani %6,2 genişlemenin olacağını,
2. Kamunun ise 53 milyar tl yatırım yapacağını,
3. Petrol fiyatlarının 98$,
4. Büyümenin ise %4,5,
5. Enflasyonun ise %5,5,
6. Cari açık/gsyh’ nin ise %8 civarında olacağını, yani cari açık 66 milyar dolar civarında olacak,
7. Faiz dışı denge/Gsyih’ nin ise %1,2,
8. Enerji dışı cari açık/ Gsyih ise tahminince %2 civarında,
9. Bütçe gelirlerinin 330 milyar tl,
10. Bütçe giderlerinin ise 350 milyar tl,
11. Bütçe açığı/ gsyih ise %1,5,
12. Sıra geldi döviz kuruna, ilk 3 ay 1 dolar:1.88 tl, ikinci üç ay 1 dolar:1.85 tl, geriye kalan 6 ayda ise 1 dolar:1,83 tl civarında olacağını tahmin ediyorum.
13. Gelelim makro ekonomiye, avrupa' da ilk 3 ay çok zorlu geçebilir ve bundan sonra ise euro bölgesinin düzelmeye gidebilir.
14. Dünya ekonomisinin büyümesi ise %3 civarında,
15. ihracatımızın 150 milyar dolar, ithalatımızın ise 250 milyar dolar olacağını tahmin ediyorum.

Euro bölgesindeki zorlu duruma rağmen gelişmekte olan ülkeler birbirleriyle ticaret yapacaktır, bu ise büyüme oranlarını çok da aşağıya çekmeyecektir.

Biraz iyimser bir tahmin olacak ama 1,35 milyon yeni istihdam yaratılması ile birlikte işsizliğin ortalama %10,4 olacağını söyleyerek bu uzun ve karışık tahminimi noktalamak istiyorum. iyi günler.

Read More!

2012 Ekonomi Tahminleri

2012 yilina iliskin ekonomi tahmini yapmanin neden zorlastigini kisaca anlatacagim. Bir okuyucumuz Mahfi Egilmez'in su yazisini gondermis. Yazida kabaca Merkez Bankasinin artik bagimsiz hareket etmedigi vurgulanmis. Mahfi Egilmez dogru bir tespitte bulunmus. Ekonomi yonetimi giderek daha fazla sacmalamaya basliyor ve o yuzden de 2012 yilinda ekonominin ciddi bicimde yavaslamasi ihtimali oldukca kuvvetlendi. Turkishtime'in Ocak sayisinda 2012 yilina iliskin tahminlerimi okuyabilirsiniz.

Diger bir okuyucumuz da mail atarak 2011 yilina iliskin yaptigim tahminlerin 100% basarisiz oldugunu soylemis. 2011 yilina iliskin tahminlerimi de Turkishtime'de gecen sene yayinlamistim. Ilgilenenler oradan tam olarak ne soyledigimi okuyabilirler. Ekonomik buyumenin %6 olacagini, gosterge faizlerin %6'lara kadar dusebilecegini, dolar kurunun dusecegini ve enflasyonun da hedefin uzerinde %6,5 olarak gerceklesecegini soylemistim. Okuyucumuza vakit ayirip su cevabi gonderdim:

Siz 100% basarisiz deyince actim bir sene once yazdigim yaziyi okudum. Hic de oyle 100% basarisiz bir tahmin degil dogrusu. Birincisi ekonominin yuksek hizlarla buyumeye devam edecegini ve cari acigin yuksek seyredecegi tahminini yapmisim. Ekonomi ve cari acik benim bekledigimden de yuksek geldi ama neticede bunlarin yonunu dogru tahmin etmisim. Ortalama bir ekonomist benim tahminlerimden daha dusuk rakamlar telaffuz ediyordu o donemler.

Ikincisi, bir sene once enflasyon hedefi %5 idi. Ben enflasyonda hedefin tutmayacagini soylemisim ve %6,5 tahmin etmisim. Yine ayni sekilde enflasyon benim bekledigimden yuksek geldi ama yon tahmini yine dogru.

Ucuncusu Merkez Bankasinin kisa vadeli tahminleri indirecegi tahmininde bulunmusum. Bu da dogru cikti.

Genel olarak ekonominin canli bir performans izleyecegini, cari acigin ve enflasyonun yukselecegini soylemisim. Bankalarimizin disaridan borclanarak iceride kredi musluklarini acacaklarini ve tuketimi canli tutacaklarini belirtmisim. Durmus Yilmaz'in da Merkez Bankasi baskanligina yeniden atanmama olasiliginin yuksek oldugunu soylemisiz ayrica.

Bu yazi hedge fund sponsorlugunda hazirlanmistir.

Yanildigimiz ve goremedigimiz seyler neler? Birincisi Merkez Bankasinin zorunlu karsilik oranlarini arttirarak gosterge faizleri yukseltecegini gorememisiz. Ikincisi Merkez Bankasinin dolar kurunu yukseltmede basarisiz olacagi tahmininde bulunmusum, bu konuda yanildik. Borsa uzun vadeli beklentilerimin aksine dustu ama ben gecen sene borsanin uzun vade icin iyi bir yatirim oldugunu kisa vadede ise ne yapacaginin belli olmayacagini soyluyordum. Simdi de ayni durum gecerli. Borsa su an cok ucuz ama daha da ucuzlayabilir. O yuzden borsa konusunda yanildigimi kabul etmiyorum acikcasi. Yazdigim yazida da Garanti Bankasinin 5 sene icerisindeki getirisinin yuksek olacagini soylemisim zaten. 

Asil yanildigimiz nokta ise hukumetin ekonomi politikalari konusunda akli selim hareket edecegini varsaymamizdir. Ekonomi politikalari mantikli bir cercevede yapilmazsa tahmin yapmanin da bir anlami olmaz. Hukumet ekonomiyi dogru yonetebilseydi benim beklentilerime daha paralel rakamlar gorebilirdik. O yuzden 2011'de asil sasan benim tahminler degil, hukumetin ekonomi politikalaridir. Read More!

Meredith Whitney Kendini Nasil Savunuyor

Meredith Whitney gecen pazar gunu 50 ile 100 arasinda buyuk sehir veya ilce yonetiminin aldigini borclari odeyemeyerek iflas edecegi tahmininde bulundu. Bu tahmininin ardindan da topa tutuldu. Meredith Whitney CNBC'de kendisini ilginc bir sekilde savundu.

Meredith Whitney kendini nasil savunuyor merak ediyorsaniz Meredith Whitney Defends Outrageous Muni Prediction baslikli yaziyi okuyabilirsiniz. Read More!

Ekonomi ve Piyasa Gundemi: Iki Yil Oncesine Bakis

Ekonomiyi ve piyasalari takip ederken kimin ne mal oldugunu anlamanin en isabetli yollarindan bir tanesi kisilerin bugun ne soyledigine bakmak degil, bundan 2-3 sene once ne soylediklerine bakmaktir. Iki sene once yapilan tahminlerin gerceklesmesi icin yeterince zaman gecmistir. Kim ne tahmin yapmis, kim neyi nasil yorumlamis bunlari artik interneti kullanarak gorebiliyoruz. Google'da bir arama yaparak eskinden kutuphanelerde saatlerce arayip da bulamadigimiz bilgilere saniyesinde ulasabiliyoruz. Internet dogru kullanmasini bilen icin mukemmel bir kaynaktir.

Ekonomi Turk blogunda iki sene once yazilan yazilara Aralik 2008 arsivinden bir goz gezdirdim az once. Iste gozlemlerim:

1. Tayyip Erdogan IMF'ye umugumuzu siktirmayiz demis. Zamaninda ekonomiye mudahale etmedigi icin 2009'un ilk ceyreginde ekonomik kuculme rakami %15'e yakin bir rakam aciklandi.

2.  Hukumet yanlisi yazi yazan Suleyman Yasar, bu sefer sasip dogru yolu bulmus: ""IMF’ye ümüğümüzü sıktırmayız” diyenlerin, vatandaşın ümüğünü sıkacak bir İhale Yasası’nı sessizce Cumhurbaşkanı’na onaylaması için gönderdiğine şahit olduk. AKP Hükümeti’nin altı yıllık iktidarında on altı kez değiştirdiği İhale Yasası’nda yapılan son değişiklikler aynen İngiliz’in Burmalıya yaptığını yapacak. Vatandaşın kollarını tutacak, AKP’li yandaş müteahhitlere vatandaşın ceplerini boşalttıracak"

3.Rdnyk borsa tarihi dip seviyelerine gerileyecek ve alim icin mukemmel bir firsat olusturacak seklinde bir tahmin yapmis. Oldukca isabetli bir tahmin. Rdynk nerelerde, coktandir yazmiyor?

4. Deniz Gokce ve Osman Ulagay resesyon iddiasinda kazanan Ekonomix olmus. Ekonomix Lehman batmadan bir gun once ABD ekonomisinin resesyona girme olasiligi %70'dir, 500 TL'sine iddiaya girmeye hazirim diye konusmus.

5.Ekonomix Fed'in piyasalara mudahale etmesinin Amerika'yi tekrar buyumeye sokma olasiligini yukselttigi tahmininde bulunmus. Amerika'da faizlerin cok dusuk oldugunu, bunun boyle devam etmeyecegini de belirtmis. Petrol fiyatlarinin ise $40 ile dusuk oldugunu ve almak icin hazirlik yaptigini soylemis. Bunlarin hepsi isabetli tahminler. Yanildigi tek nokta enflasyonun yukselecegi tahmini olmus. Amerika'da enflasyon %1'in altinda seyrediyor su gunlerde. Yine de o zamanlar %2.65 olan 30 yillik faizler bugun %4.25 civarinda. Tahmin yanlis ama tahminin sonucu olarak ortaya cikan yatirim karli olmus.

6. Erdogan Hamdolsun Teget Gecti demis. Ekonomix de bunun uzerine "bariz bir krizin icerisinde, tum dunyada ekonomiler ya daralirken ya da yavaslarken kalkip da 'hamdolsun teget gecti" ya da "kriz psikolojik" gibi desteksiz incileri ortaliga sacarsan biz de seni burada sutunlarimiza tasiriz. Nasil zamaninda Yigit Bulut'la dalga gectiysek bugun de sira sana geldi." demis. Ekonomix hakli cikmis, politikacilarin tahminlerine guven olmaz.

7. Junior Yunanistan devletinin genclerden alip yaslilara verdigini ilk soyleyen yazarlardan bir tanesi olmus. Beyinsiz devlet politikalarinin ceremesini cekiyorlar simdi.

8. Krize Keynesyen politikalarla mudahale etmek konusu tartisilmis. Aradan 2 yil gecti hala tartisiliyor. Read More!

El Arian’ın Tahminleri Ve “New Normal”

Pimco’daki El-Arian ve Bill Gross ikilisi 3 senedir “new normal” saçmalığından bahsedip dururlar. Ücretsiz insider trading kaynağınız insider monkey, bunu tam bir saçmalık olarak adlandırır çünkü; bu tür terimler Fed ya da hükümet için bir lobi aracı olmaktan öteye gidememiştir. Şimdi “new normal” hikayesinin arka planına bakalım.

2008 yılında, El Arian’ ın tahminleri Çin ya da Hindistan gibi yüksek hızda büyüyen ve gelişen ülkeler tarafından çürütüldü. El-Arian, sermayenin batıdan doğuya aktarılacağını ve mal fiyatlarında meydana gelecek artışla enflasyon çıkacağını tahmin ediyordu. Yine o zamanlarda küresel dengesizliklerden bahsediyor ve Birleşik Devletlerin daha az tüketmesi gerektiğini( ya da daha fazla tasarruf etmesini), Çin’ in de daha fazla tüketmesi gerektiğini ve bu sayede küresel dengesizliklerin düzeleceğini düşünüyordu. İşte bu 2008’ in ortasındaki “new normal”(yeni normal) işte buydu.

El Arian ve Bill Gross’ un “new normal”inde belirttiği finansal enstrümanların senelik ortalama %4-5 arasında getiri getireceğine dair söylemi destekleyen bir kaynak bulamadık. Aynı zamanda dünya ekonomisinin Lehman Brothers batmadan önce daha yavaş hızda büyüyeceğini destekleyen bir kaynak ta bulamadık. Tüm bu söylemler Lehman Brothers’ ın batmasından sonra başladı.

Pimco’ nun “new normal” fikri Eylül 2009’ da hayata geçti. El Arian Cnbc de televizyona çıktığında “Değerinin altında hisse senetleri mevcuttur.” dedi. Normal Piyasa koşullarında %60 hisse senedini kıyasladığımızda hisse senetlerinin %30 unun değer kaybına uğrayacağını sözlerine ekledi.

“Temel olarak geçici bir yolculuk içindeyiz buna da yeni normal, yeni hedef noktası diyoruz. Ve dünya bunlarla birlikte değişiyor.”

Eğer Cnbc’e deki makalenin hepsini okuduysanız, El Arian hisse senetlerini “new normal” yüzünden tavsiye etmiyor. Kısa bir süre sonra, birkaç tane yeni kaynak daha El Arian’ ın yeni normalini gösteriyor. (1, 2)

1 temmuz 2009 tarihinde Bill Gross, gelecek yıllarda finansal enstrümanların getirilerinin düşeceğini söyledi ve bu da yeni normaldi. Yatırımcılar hakkında ise “Yeni normal kesinlikle yatırımcı dostu olmayacaktır. Tahminleriniz “pollyanna” ya dönmeden ya da IQ seviyeniz 100’ ün altına inmedikçe de bu durum devam edecekti” dedi.

Bill Gross’ un bu deha eseri tahmininden 16 ay sonra, “SPY” %39 oranında değer kazandı. Uzun vadede “TLT” bonoları ise %9 dan daha fazla getiri sağladı. Orta vadede “IEF” hazine bonoları ise %15 civarında getiri sağladı.

Eğer Pimco’ nun her yıl finansal enstrümanların %4-5 arasında getiri getireceği doğru olsaydı, S&P 500 endeksi bugün ulaştığı noktaya 7 yıl sonra ancak ulaşabilirdi. Bunlar hatalı tahminlerdir, ve Roubini’ nin saçma (!) borsa tahminlerinden daha fazla güvenilir de değildir. Sadece Pollyanna aksini düşünür.

Yazını kaynağı: El-Erian’s Predictions and The “New Normal” Nonsense

Read More!

El-Erian'in Tahminleri ve "New Normal" Sacmaligi

Mohamed El-Erian Misir asilli basarili para yoneticilerinden bir tanesi. Daha once Harvard Universitesinin fonlarini yonetmisti. Kendisinin Oxford Universitesinden ekonomi doktorasi var. 2008 yilinda da cikardigi kitabi ile birlikte "new normal" adini verdigi bir terimden sikca bahsetmeye basladi.

Baslangicta "new normal" Amerika'nin cari acigini kapatmasi, cari fazla veren ulkeler olan Almanya ve Cin'in ise tuketimlerini arttirarak cari fazlalarini azaltmalari kavramlari uzerinde donuyordu. Amerikan borsalarinin 2008'in sonbaharinda darbe yemeleriyle birlikte "new normal" terimi de yeni bir kimlik kazandi. El-Erian ve Pimco'daki ortagi Bill Gross 1 Temmuz 2009'da yazdiklari yazida "new normal" adini verdikleri sistem neticesinde dunya ekonomisinin daha yavas buyuyecegini, eski alistigimiz gunlere donmemizin mumkun olmadigini ve borsalarin ve diger finansal enstrumanlarin uzun yillar ortalama %4-6 arasinda nominal getiri saglayacagini soylediler.

Bu yaziyi neden yazdigimi ve nereye varmak istedigimi merak ediyorsaniz Insider Monkey blogunda yayinlanan "El-Erian’s Predictions and The “New Normal” Nonsense" baslikli yaziyi okumanizi oneririm.

Not: Bloga o kadar tercuman yazar kazandirdik, buna ragmen iki satir ceviri yapan cikmadi. El elin esegini turku cigirarak ararmis. Herkes kendi basinin caresine bakip adam gibi ingilizce ogrenmeye baksin en iyisi...

Insider Monkey blogundan diger yazilar:
What is Insider Trading Anomaly
Recent Academic Studies on Insider Trading Read More!

En isabetli Tahmin Yapan Kahin Ekonomist Kimdir?

Yunanistan borc krizinin zirve yaptigi zamanlarda, kendine "uzman" diyen sarlatanlarin 1 dolar= 1 avro tahminleri yaparak gazete mansetlerini susledigi donemlerde asagidaki satirlari yazan kahin ekonomist kimdir? (Ipucu: Cevap Roubini degil)

Yunanistan krizi Avrupa Birliği krizine dönüşürken sanki bundan 6 ay önce “dolar rezerv para niteliğini kaybedecek” iddialarını ortaya atan Marslılarmış gibi davranan yorumcular şimdi de “Avrupa para birliği dağılacak, avro çökecek” iddialarını ortaya atıyorlar. Ben her şey olup bittikten ve piyasalar tekrar dengeye geldikten sonra doların değer kaybedeceğini, avronun ise dolardan daha az değer kaybedeceğini düşünüyorum. Bundan 1,5 sene önce yine bu sütunlardan hem doların hem de avronun değer kaybedeceğini ve bunun altın fiyatlarını yükselteceğini söylediğimde altın $800’ın altında idi. Bugün altın fiyatları $1200’ın üzerinde ve sene sonuna kadar da $1400’ı görecektir diye tahmin ediyorum. Hem Amerika hem de Avrupa bütçe açıklarını ancak para basarak kapatabilecektir. Para basmak demek paranız değer kaybedecektir demektir. Insanların istedikleri zaman istedikleri kadar basamadıkları tek para olan altın ise toz duman yatıştığında hem avrodan hem de dolardan daha değerli olacaktır. Ellerindeki altını $1000’dan satanların pişman olacağını söylemiştim. Döviz alarak spekülasyon yapanlar da pişman olacaklardır, buraya yazıyorum.

What is Insider Trading Anomaly
Recent Academic Studies on Insider Trading
Insider Trading in Netherlands
Insider Trading Returns
Definition of Insider Trading
Is Insider Trading Legal?
How Insiders Use Private Information and Don’t Get Caught?
SEC Regulation on Insider Trading: Section 10b Read More!

2010 İlk Çeyrek Büyüme Oranı Ne Olacak?

Hatırlarsanız bundan neredeyse 6 ay önce develer tellal pireler berber iken, hala birçok ekonomist eksi büyüme rakamlarını dillerinden düşürmezken ben 2010 yılının ilk çeyreğinde ekonomimizin en kötü ihtimalle %10 büyüyeceği tahmininde bulunmuştum. 2010 yılının tamamı için de yine tüm ekonomistlerden daha yüksek olan bir rakam olan %6 rakamını söylemiştim.

2009 son çeyrek rakamları açıklandığı zaman ise diğer ekonomistler benim onlardan 3 ay önce yaptığım tahminleri biraz altına yükselttiler tahminlerini, ben de 2010’un ilk çeyreği için tahminimi %13’e 2010 yılının tamamı için ise %8’e yükselttim. Bu tahminler yine o vakit yapılan tahminler içerisinde en yüksek tahminlere karşılık geliyordu. Her babayiğit böyle tahmin yapamaz. Böyle tahmin yapabilmek için ya gerçekten cahil olmanız, ya Roubini gibi “tutmaz ama bir de tutarsa malı götürürüz” diye kumar oynamanız, ya da gerçekten analiz yapıp analizlerin kimsenin beklemediği sonuçlara işaret ettiğini herkesten önce görmeniz gerekir. Ben analiz yaptım ve baz etkisinden dolayı 2010 yılının büyüme rakamlarının herkesin beklediğinden daha yüksek geleceğini gördüm. Türkiye’de de benden başka analiz yapabilen sadece bir kaç kişi olduğu için bu sonuçlar ekonomistlerin beklentileriyle oldukça büyük bir tezat oluşturuyor. Ama sene başında dediğim gibi yaptığım tahminlerin herkesinkinden daha isabetli çıkacağına adım gibi inanıyorum.

Komünizm nedir  Eğitim Nedir  Dejavu Nedir  Bilgi Nedir  Wifi Nedir  Inovasyon örnekleri  Olasılık nedir

En son tahminlerimi 3 ay önce yapmıştım ve o zamandan beri tahminlerimi güncellemiyorum. Ekonomi Türk 2 bloguna üye olanlar güncellenmiş tahminlerime ulaşabilirler ama bu saatten sonra güncellemeye de pek gerek olduğunu düşünmüyorum, senenin çoğu geçti neredeyse. Maçın ortasında skor 3-0 iken tahmin yapmak gibi olur güncelleme yaparsak.

Kendine güvenen okuyucularımıza bir teklif yapmak istiyorum. Yan tarafa da koyduğum ankete cevap verme cesaret ve bilgisine sahip okuyuculara şu önerim var. Eğer büyüme rakamını doğru tahmin edebilirlerse kendilerine Ekonomi Türk 2 bloguna 6 ay ücretsiz üyelik vereceğim. Ancak yanlış tahmin ederlerse bu seferde kendilerinden 1 aylığına Ekonomi Türk 2 bloguna ücretini ödeyerek üye olmalarını bekliyorum. TÜİK’in açıkladığı rakamları baz alacağız ve daha sonraki çeyrekte gelecek düzeltmeler dikkate alınmayacaktır. Bakalım kendine güvenen kaç kişi çıkacak. (Bu arada tahmininizi turkekonomi gmail.com adresine email atarak bildirmeniz gerekiyor, ayrıca yorumlar kısmına da yorum bırakın ki diğer okuyucularımız da bir fikir edinebilsinler)

Ben tahminimi açıklamıyorum ama ne olduğu aşağı yukarı belli zaten.

A. %10'un altinda
B. %10 - %11,99
C. %12 - %13,99
D. %14 - %15,99
E. %16 ve uzeri Read More!

Müneccim Nedir? Kahin Kime Denir?

Müneccim nedir, kahin kime denir diye merak ediyorsanız bu yazıda güncel bir örnekle açıklayacağım. Yunanistan krizi ile ilgili yorumlarımı okumanız için geçen hafta burada çok reklam yaptım, karşılığında da birçok kişi daha yeni blogumuza üye oldu. Böylece yeni blogumuza üye hedefimizin %70’ine ulaşmış olduk. Yeni blogun çok kalabalık olmasını istemiyorum, o yüzden de 1 Haziran 2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yeni bloga üyelik ücretlerini 6 ay için $49’a yükseltiyorum. O tarihe kadar üye olanlar üye oldukları eski fiyattan üyeliklerini istedikleri kadar yenileyebilecekler. Böylece bloga önceden üye olanları da ödüllendirmiş olalım. Zaten çoğu çok uzun süredir blogumuzu takip eden kişiler.

Müneccimlik konusuna geri dönecek olursak geçen haftaki kriz esnasında yeni blogda gelişmelerle ilgili görüşlerimi okuyucularla sürekli bir biçimde tartıştım. Krizden bir gün önce “Piyasalarda Kumar Havası” başlıklı bir yazıda risklerin çok fazla arttığını ve 1,5 yıl önce gözlemlediğimiz keskin hareketleri piyasalarda yeniden görebileceğimizi belirttim. Buna ister müneccimlik ister kahinlik deyin, tesadüfen doğru çıktı. Ertesi gün ise Trichet’in açıklamalarından sonra borsalar düşüşünü sürdürürken şu yorumu yaptım:

“...kisa vadede risklerin cok arttigini ve Lehman benzeri bir ortamin yasanabilecegini dun soylemistim. Bugun sanki piyasalar beni hakli cikarmak icin hareket ediyor gibiydi. Tekrar soyleyeyim, eninde sonunda oyle ya da boyle bu sorun cozulecek. Amerika batmadiysa Avrupa hic batmaz. Yunanistan'in batmasina izin veremezler, neticede Yunanistan'a borc veren yine diger Avrupa ulkelerinin bankalari. Kredi vererek en azindan paralarinin karsiligini faiziyle birlikte alabiliyorlar. Batmasina izin verirlerse kendi bankalarini yine kendileri kurtarmak zorunda olacaklar. O yuzden kriz senaryolari hic gercekci degil. Avrupa Merkez Bankasi Baskaninin da para basmama konusunda simdi tavir takinmasina aldanmamak gerek, yumurta kapiya dayaninca kopek gibi para basmak zorunda kalacaklardir.”

Ne demişim? Köpek gibi para basmak zorunda kalacaklar. Bugün Trichet kuyruğunu bacaklarının arasına kıstırıp 1 trilyon dolarlık müdahale yapacaklarını açıkladı. Bir hafta önce yine Ekonomi Türk 2 blogunda bu konuya değinip “...Bu durumda cozum yine basit, Avrupa Merkez Bankasi ne kadar lazimsa (1 trilyon avro ya da dolar tam rakami bilemiyorum) o kadar para basip bu ulkelerin tahvillerini alarak mudahale eder ve problem yine cozulur.” demisim. Müneccim olsam bu kadar isabetli yorum yapamazdım ama piyasalara gerçekçi gözle bakan bir ekonomist olunca oldukça isabetli yorum yapılabiliniyormuş.

Aşırı iyimserlik ve tahminler yazısının yazarı ise “Tahmin yaparken aşırı iyimserlikten etkilenmeyen kişiler sadece depresyonda olanlarmış” şeklinde bir ifade kullanmış; depresyonda olmadığımı temin ederim ama normal bir insan olmadığım da ortada :)

Bu yazıyı yazma sebebim “bakın nasıl müneccim gibi tahmin yapıyorum” demek değil, Ekonomi Türk 2 blogunun reklamını yapmaktır. Blogumuz paralıdır, ücretlerini de arttırmak üzereyiz, sonra bu fiyata giremezsiniz, bu fırsatı kaçırmayın. Daha önce de isabetli çıkan bir çok tahminimiz oldu, bunların müneccimlikle veya kahinlikle bir alakası yok, ya tesadüftü ya da biz de bir miktar bu konuda bir yetenek var, istatistiksel olarak araştırmadım ama yasal olarak risk almak istemediğim için tahminlerimin tesadüfen doğru çıktığını söyleyeyim.

Söylemeyi unuttum. Ekonomi Türk blogundaki yazıları da ya para için yazıyoruz ya da keyfimizden. Yazı yazmak konusunda bir zorunluluğumuz olmadığı gibi, kamu adına da çalışmıyoruz. Kimseyi yazı yazmaya ve okumaya da mecbur etmiyoruz. Bugün belki de blogda şimdiye kadar yazılmış en güzel yazılardan bir tanesini yazdım, "Teknolojik Buluşlar ile Ücretler ve Işsizlik Arasındaki Ilişki" baslikli yazıdaki güzelliği kaç kişi anlar, şükran duyar bilemem. O yazıyı da yazmamızın sebebi Ekonomi Türk kitabının reklamını yapmaktı. Ekonomi öğrenmek istiyorsanız bunu başarmanın en iyi yolu kuru kuru ekonomi teorisi okumak değil (bkz. bilgi nedir), ekonomik kavramları canlı örneklerle anlatan Ekonomi Türk kitabında yayınlanan yazılar gibi yazıları okumaktır. Kitabımızı alın, okuyun, tanıdıklarınıza ve üniversitedeki hocalarınıza tavsiye edin. Etmezseniz facebook sayfanıza gelip sanki bunları yapmak gibi bir sorumluluğunuz veya verilmiş bir sözünüz varmış gibi davranıp sizi taciz edeceğim :)

Not: Yunanistan krizi ile ilgili geçen hafta diğer blogda yayınladığım görüşleri paylaşmamın sebebi artık güncelliğini kaybetmiş olmalarıdır. Güncelliğini kaybetmemiş olan diğer piyasa yorumlarımı (mesela altın fiyatları bundan sonra ne olur gibi) üye olduktan sonra görebilirsiniz. Read More!

Aşırı İyimserlik ve Tahminler

Geleceğe yönelik isabetli tahmin yaparken olayları tarafsız biçimde değerlendirebilmek önemlidir. Karamsarlık veya iyimserlik tahminlerimizi gerçeklerden sapmasına yol açar, sonuç olarak da kararlarımızda veya yatırım tercihlerimizde yanlış tercihler yaprız. Önümüze bir tercih konulduğunda kaybetmekten kaçınırken nasıl irrasyonel davrandığımızı kaybetmekten kaçınmak isimli yazıda anlatmıştık. Benzer bir hatayı da planlanmış olayların nasıl gerçekleşeceği ile ilgili tahmin yürütürken yapıyoruz.

İnsanlar doğaları itibari ile gerçekçiden çok iyimser tahmin yapmaya daha yatkın. Örneğin, bir iş yaparken biteceği süreyi daha kısa, ya da bir işe girerken getirisini daha fazla tahmin etme eğilimimiz var. Ya da borç alırken ödemeleri hep zamanında ödeyeceğimizi tahmin ediyoruz. Öğrenciler ise benzer şekilde girdiği sınavların sonuçlarını olduğundan daha yüksek tahmin etme eğilimine sahip.

Doğamızdan kaynaklanan bu eğilim tüm insanları etkiliyor, aşağıda değişik seneler için analistlerin S&P 500 şirketlerine ait hisselerin kazanç tahminleri var:

Grafiği ben şuradan aldım, ancak araştırma McKinsey’e ait ve buradan ulaşılabiliyor. Grafikte analistlerin zaman içinde değişen tahminlerinin(yeşil çizgiler), gerçek kazançlardan(mavi noktalar) çoğunlukla daha yukarıda olduğu görülüyor. Süre uzadıkça tahminlerin olduğundan daha yüksek olma ihtimali de artıyor.

İnsanların iyimser olma eğilimini bankalar da biliyor ve bunları kredi verirken kullanıyorlar. Borç alırken ödemeleri geciktirme ihtimalimizi gerçekte olduğundan çok daha düşük bir olasılık olarak düşünüyoruz. Fakat bankalar gerçek olasılığı ellerindeki enformasyondan yola çıkarak bildikleri için, geç ödemelere ceza amaçlı çok yüksek faizler koyarak bu eğilimi avantaja dönüştürüyorlar.

İyimser olmak, geleceğe yönelik tahminlerde olumsuz sonuçlar doğurmasına rağmen insanın zihinsel sağlığı ve motivasyon açısından gerekli. Tahmin yaparken aşırı iyimserlikten etkilenmeyen kişiler sadece depresyonda olanlarmış!

Read More!

Ekonomi Yorumları ve Beklentiler

Geçen sene okuduğum en ilgi çekici kitaplardan bir tanesi “Wisdom of Crowds” isimli toplumun ortak aklının bir çok durumda toplumun içerisindeki en akıllı insandan daha isabetli tahmin yapabileceği savını savunan kitaptı. Yan tarafa bağlantısını koydum, çok da pahalı değil, ingilizce biliyorsanız alın okuyun. Bu yazıda geçen sene Merkez Bankasının yaptığı beklentiler anketi sonuçlarına istinaden yaptığım ekonomi yorumları ve onların isabet yüzdesi konularını tartışacağım. Surowiecki gibi ben de toplumun ortak aklının bir çok durumda en iyi analistlerden daha iyi öngörülerde bulanacağını düşünüyorum. Ancak iş ekonomi tahminlerine geldiğinde, özellikle enflasyon, döviz kuru, cari açık gibi kimsenin anlamadığı ama her önüne gelenin kendini Nobel ödüllü ekonomist zannettiği ülkemizde bu konularda yapılan tahminlerin de elle tutulur yanı olmuyor.

Bakınız geçen sene 10 Haziran tarihinde “Piyasa Beklentileri” başlıklı bir yazı yazmışım ve Merkez Bankasının yaptığı beklenti anketinden çıkan sonuçları eleştirmişim. Normalde toplumun ortak aklının bu konuda benden çok daha isabetli tahmin yapıyor olması gerek. Tek tek beklentiler ve bunlara istinaden yaptığım ekonomi yorumları üzerinden gidelim.

1. Sene sonu enflasyon beklentisi %6,12 imiş, Ben “Sene sonu enflasyonu hakkında çok kuvvetli fikirlerim yok ama riskler yukarı yönlü” demişim. Sene sonunda enflasyon %6,5 çıktı.

2. Bir yıl sonra enflasyon beklentisi 6.59% imiş. Ben %6,59’un üzerinde çıkacaktır demişim. Henüz Haziran ayına gelmedik ama şimdiden Haziran ayının başında açıklanacak enflasyon oranlarının %9’un üzerinde geleceği garanti gibi. Yani yine piyasa beklentileri yanılmış, ben haklı çıkmışım.

3. Iki yıl sonrası için enflasyon beklentisi %6,45 imiş, ben bunun üzerinde çıkacak demişim. Gelecek sene dönün bakın, bunun üzerinde çıkacaktır.

4. Sene sonu dolar kuru beklentisi 1,63 TL imiş. Ne demişim ben bu beklenti için? Çok yüksek demişim, “Ben dolarin sene sonunda bu seviyenin altinda olacagini dusunuyorum. Hatta bayagi bir altinda bile olabilir ama piyasa 1.63 tahmini yaptigina gore bende dogru cikma olasiligi %50'den fazla olan su tahmini yapayim: sene sonu dolar kuru 1.62'nin altinda olacaktir (bence bunun dogru cikma olasiligi %75'den daha fazla, onumuzdeki gunlerde dolar kurunda bir ziplama oldugunda vadeli islemler piyasasinda kumar oynanabilir)” Medyum Memiş bu kadar isabetli tahmin yapamıyor, benim ne cinim var ne de Roubini gibi sihirli kürem, ekonominin geleceğini kitap gibi okuyorum...

5. Yıllık büyüme oranı, yani küçülme oranı %4.2 şeklinde bekleniyormuş. Ben de demişim? “Bence küçülme oranı bu rakamdan da daha kötü olacaktır." Tüik büyüme rakamlarını açıklamadı ama benim tahmin ettiğim gibi %-4,2’den daha kötü geleceği herkes tarafından bekleniyor. Hatta %-6 küçülme bekleyenler var ama benim tahminim o kadar kötü olmayacağı yönünde."

6. Cari açık beklentisi $11,4 milyar imiş. Ben ne demişim: “Oooooldu, gözlerim doldu. Birincisi dolar değer kaybedecek, ikincisi enerji fiyatlari yükselecek, üçüncüsü ekonomi büyümeye başladı (evet, krizde dibi gördük ve ufak ufak büyümeye de başladık). Cari açık bu rakamın üzerinde olacaktır, en azından $15 milyar diyeyim.”

2009 yılında cari açık $13,9 milyar olarak gerçekleşmiş. Piyasa beklentilerinin $2,5 milyar üzerinde, benim beklentilerimin ise $1,1 milyar altında. Rakamı tam olarak bilemesem de piyasa beklentilerinin aşırı düşük olduğunu yine doğru tesbit etmişim. Ayrıca neden böyle düşündüğümü açıklarken doların değer kaybedeceğini, enerji fiyatlarının yükseleceğini, ekonominin büyüme başlayacağını (ekonomi üç çeyrektir büyüyor, mevsimsel etkilerden arındırılmış çeyreksel büyüme rakamlarına bakınız) ve kirzde dibi gördüğümüzü ve çıkışın başladığını çok isabetli bir şekilde tespit etmişim. O yüzden bu tahminimde de haklı çıktığımı söyleyebilirim.

Özetlersek 6 tahmin yapmışım, 5 tanesi isabetli çıkmış, bir tanesinin sonucu daha belli değil. Bunun böyle olması da tesadüf falan değil. Ekonomi yorumları konusunda benden iyisi az bulunur, sadece 2009‘da değil 2006’dan bu yana yaptığım tahminlerde çok yüksek isabet yüzdesi yakaladım, 2008 krizini önceden gördüm, 2006 krizinde düşük fiyatlardan kağıtları alarak iyi getiriler sağladım. Peki Ekonomix’in 2010 yılına ilişkin ekonomi yorumları ve öngörüleri nelerdir diye merak ediyorsanız adresi vereyim: Ekonomi Türk 2. Üyelerimiz ekonomi konusundaki yazılarıma ücretli blogumuzdan ulaşabilirler. Buradan yayınlasam görüşlerimi, yine hırsızın biri gelecek, yazılarımı çalacak, sonra kendi görüşleriymiş gibi satmaya çalışacak.

Aşağıya ben de bir kaç ilginç yazının linkini koydum, çoğu benim yazım:
Borsa nedir?
Borsa nasıl oynanır
Hisse Yorumları
Ekonomi nedir
GSYH, CPI ve GSYH Deflatoru
Fraktallar
Fraktal nedir?
Çernobil Faciası
Türev Konu Anlatımı: Türev Nedir
Iktisat nedir
Nükleer Kirlilik
Nükleer Santraller
Nükleer Enerjinin Zararları
Gönüllü Çevreci Kuruluşlar Read More!

Resesyonu Önceden Bilen iktisatçı Kim?

Blogdaki yazıları karıştırırken 2008’den beri içerisinde bulunduğumuz krizi en iyi tahmin eden, bir çok kişiden önce krize gireceğimizi söyleyen kişiyi keşfettim. Resesyonu önceden bilen iktisatçı kim dersiniz? Önce tahminine bir göz atalım:

“Turkiyenin ekonomik buyumesi bir kez daha eksiye dusecek ve resesyona girecegiz, issizlik artacak, doviz kurlari en az %10 artacak. Ama bana bunun ne zaman olacagini sormayin. Sizden tek istegim yillar sonra bu ongorum gerceklestigi zaman da (ki gercekleseceginden %100 eminim) "Buyuk ekonomistmis, yillar oncesinden olacaklari tahmin etti, herkesin ekonomik buyumenin etkisiyle sevhete kapildigi zamanlarda dogrulari basbas bagiriyordu, helal olsun" deyin.

Resesyonun gerçekleşeceğinden %100 emin olan ve bu gerçekleştiği zaman işsizliğin ve döviz kurlarının artacağını bilen ekonomistimizin adını öğrenmek için tıklayın. Helal olsun, büyük ekonomistmiş, tam 2 yıl öncesinden bizleri uyarmış, ama biz önlem almamışız ve krize girmişiz. Herkesin ekonomik büyümenin etkisiyle şehvete kapıldığı zamanlarda doğruları bas bas söylemiş, var mı böyle başka süper bir ekonomist?

Dalga geçiyoruz tabii ki. Habire karamsar ekonomi tahmini yapan ve sonra da “krizi bilen kahin” şeklinde bizlere pazarlanan Nouriel Roubini gibi üçkağıtçılardan bahsediyoruz. Sülün Osman bunların yanında ...

Devami Ekonomi Turk 2'de. Üyelik ile ilgili detaylı bilgi için tıklayınız. Ayrica borsalari takip edenler icin portfoyumdeki en buyuk agirliga sahip kagidi da acikladigim yazima uye olduktan sonra ulasabilirsiniz. Read More!

Borsa Bülteni 1. Sayı

Blogda herkese açık bir şekilde piyasaların gidişatı hakkında yorum yapmamamın en önemli sebebi bu tür konuları Turkishtime Dergisindeki köşeme saklıyor olmam. Derginin belli bir ücret ödeyerek satın aldığı bilgileri kamunun tamamına açıklamanın doğru olmadığını düşünüyorum. Bu görüşleri dergide yazmanın dezavantajlarından bir tanesi ise piyasalar hakkındaki görüşlerimi yazıp yolladıktan 2 hafta sonra derginin piyasaya çıkıyor olması. O iki haftada meydana gelebilecek değişiklikler beni ters bir duruma sokabilir veya yaptığım analiz eskiyebilir ve değeri kalmayabilir.

Mesela Türkiye piyasalarına yönelik görüşlerimi Ocak ayının ortasında değiştirdim ve bunu yazdığım yazıda belirttim. Dergi yayınlandığı zaman Amerikan borsaları erken davranıp düşmüş olmasına rağmen Türkiye borsası hala 55000 seviyesinin üzerinde tutunuyordu. Yani dergiyi alıp okuyanlar borsa hakkında yaptığım en son tahminlerin şu olduğunu görmüş oldular.

"Hatırlarsanız yaz aylarında borsa 45 bin seviyesinde iken borsaların rekor kıracağı ve 65 bin seviyesini göreceği tahminini yaparak borsanın faize kıyasla çok daha cazip bir getiri/risk oranı sunduğunu belirtmiştim. Önümüzdeki dönem için artık bu görüşüme sıkı sıkıya bağlı olmadığımı ve kendi portföyümde de Türkiye hisselerinin payını büyük oranlarda azalttığımı belirtmek istiyorum."

Dergide bu yaziyi yazdiktan hemen sonra Turkiye borsasi dusmus olsaydi, iki hafta sonra dergi yayinlandiginda yazi bayatlamis, hic bir anlami kalmamis olacakti. O yuzden dergide yazdigim yazilarda genellikle uzun vadeli konularda gorus bildiriyorum. Turkishtime'da yer darligindan ya da bayatlama ihtimali yuksekliginden dolayi yayinlamadigim yazilarimi Ekonomi Turk'un email versiyonunda yayinlayacagim.
Şuan itibariyle IMKB endeksi 51362’ye gerilemiş durumda. Bundan sonrasında borsa için ne bekliyoruz?

Borsa Bültenimizin 1. Sayısında üyelerimizle bu konuyu inceleyeceğiz. Yazilarimiz bilgilendirmek ve eglendirmek amaci tasiyor olup, hic bir sekilde yatirim danismanligi faaliyeti olarak ele alinmamalidir. Yazilarimizda kimseye de ne yapmasi gerektigini soylemeyecegiz. Soyleyecegim tek sey, bizim kendi portfoyumuz ile ne yaptigimiz olacak. Bulten'de yazi yazacak yazarlarimiz ABD'de ikamet etmekte olup ABD'nin yasalarina tabidirler; ABD yasalarinin izin verdigi sartlarda yatirim danismanligi yapabilmektedir. takdir edersiniz ki bunun ucreti email ile birebir gonderecegimiz yazilarin aylik $2'lik ucretinden cok daha fazladir ve burada duyurusunun yaptigimiz hizmet hic bir sekilde yatirim danismanligi degildir. Read More!

Borsa ve Piyasa Bülteni - Özel Üyelik Detaylı Bilgi

Bir kısım okuyucumuz blogu eskiden beri takip edenlerin borsa ve piyasanin geleceğini tartışan bir piyasa bülteni hüvviyetinde olduğu için Ekonomi Türk’ü beğendiğini belirtti. Ben de daha önce blogu “bir müddet sonra” paralı yapacağımı açıklamıştım ve borsa ve piyasa yorumlarını o dönem için saklıyordum. Bu konuda Ekonomix’in de görüşlerine başvurdum ve bir pilot uygulamasına gitmeye karar verdik.

Bu uygulamaya göre iki türlü üyelik sistemi oluşturacağız. Birinci tür üyelik kafamıza estiği zaman piyasaların gidişi, ekonomideki gelişmeler konularında görüşlerimizi iceren yazilari sizlere email ile ulaştıracağız. Yani bir çeşit email ile blog yazıları yazmak gibi. Bunun 6 aylık ücreti $49 olacak. Yazdığımız yazıların sizler için aylık $8 değeri yoksa bizce bu yazılara güncel olarak ulaşmanız çok önemli olmamalı.

Ikinci tür üyelik ise deneme amacli olacak ve bir aylik $15 odeyeceksiniz.

Birinci tur uyelikte email ile göndereceğimiz yazıların yanında bizlere soru sorma olanağı da vereceğiz. Bu bir çeşit yatırım danışmanlığı gibi gorunse de oyle degil. Ne alıp ne satacağınıza yine siz karar vereceksiniz ama bize yazimizda belirttigimiz konular uzerine sorular sorabileceksiniz. Tek tek yazdiginiz emaillere cevap vererek daha fazla vakit harcayacagimiz icin bunun 6 aylık ücretini de $49 olarak belirledik. Bu hizmetlerimiz hic bir sekilde yatirim danismanligi hizmeti teskil etmemektedir, talep ettigimiz fiyatlar da dergi aboneligi fiyatlaridir, yatirim danismanligi fiyatlari degil. Elimizde sihirli değnek de yoktur, geçmişte yazdigimiz yazilarda isabetli tahminlerde bulunmuş olmamız da gelecekte benzer sonuçlar ortaya koyabileceğimizi göstermez.

Yukarıda belirlediğimiz ücretleri ödeyerek çok sevdiğiniz Ekonomix’in yorumlarına ulaşabileceksiniz böylece. Üye olmasanız da yapılan yorumlarımızın bir kısmına aradan 3-5 ay geçtikten sonra blogda eğitim amaçlı ulaşabileceksiniz. O yüzden parası olmayan öğrenci kardeşlerimiz üzülmesinler. Bu hizmetlerden yararlanmak isteyenlerin sayısına göre hizmetin içeriğini genişletebiliriz ve ücretleri de düşürebiliriz. Katılım az olursa normalde blogda yayınlayacağımız yazıları da email ile size gönderip blogda bir kaç ay aradan sonra yayınlama yolunu (veya kısıtlı bir miktarını yayınlamayı) seçebiliriz. Katılımın çok olması durumunda ise üyelik süresini -fiyatları sabit tutmak koşuluyla- 12 aya uzatmayı düşünüyoruz.

Ödemeleri ise blogumuzun sağ sütununa koyduğumuz Kredi Kartı / Paypal ödeme sistemini kullanarak yapabiilirsiniz. Bu sistemi kullanabilmek için ya Mastercard, Visa, American Express kredi kartlarına ya da Paypal hesabına ihtiyacınız var. Kullanmak istediğiniz alternatif ödeme yolları var ise bana email ile ulaşıp detayları konuşabiliriz ama vergi kayıtlarımı kolay tutabilmem için bu sistemi tercih ettiğimi belirteyim:

1) Ödemeyi yapmak için sağdaki “Donate” yazili düğmeye basın.
2) Miktari ($49 veya $15) yazdiktan sonra Update Total yazan mavi düğmeye tıklayın.
3) “Use your credit card” yazan satırın sonunda “Continue” ya basın.
4) Bilgilerinizi giriniz.
5) Daha sonra bana email ile turkekonomi [at] gmail.com adresine mesaj atarak ödemenin gerçekleşip gerçekleşmediğini teyit edin.

Ilginiz için teşekkürler Read More!

Dubai Krizi ve TKF Tahmini

Dun yazdigimiz birinci yazida Fatih Altayli'nin Dubai krizinin yeni bir krizin baslangici olacagini soyleyen ekonomistlere yuklenmesini desteklemistik. Aslina bakarsaniz milyar dolarlik fonlari yoneten Mobius bile Dubai krizinin gelismekte olan ulke piyasalarinda %20'lik bir duzeltme hareketinin baslangici olacagini soylemisti. Turkiye'deki kendine ekonomist susu vermis kose yazarlari da muhtemelen ya Mobius'tan duyduklari safsatalari bizlere satmaya calisiyordu ya da her zamanki karamsarlik gazete sattirir felsefesinin urunu olan kiyamet gunu senaryolarini isitip isitip onumuze bir kez daha getiriyorlar. Eskiden olsa bunlarin isimlerini tek tek bulur, cumle aleme duyururduk ama simdi baska bir strateji izliyoruz.

Demokrasi Nedir   Küresel ısınma Nedir  Özel Üniversiteler

Dun yazdigimiz ikinci yazida Amerikan borsasinda islem goren Turkiye fonu TKF'nin Turk piyasalarinin kapali oldugu Cuma gunu %5 dusmesini asiri bir reaksiyon olarak nitelemis, hem bu sebepten dolayi hem de Turkiye'deki genel gidisatin goreceli olarak iyiye gidecegini dusundugumuz icin bir yil icerisinde bu hisse senedinin (hisse senedi nedir?) dunku $11.4 degerinden %20 yukselerek $13.70'e cikacagini bekledigimizi ifade etmistik. Tahmin edin bugun ne oldu?

Hem Amerikan borsasi Dubai krizi yuzunden kaybettigi puanlarin hepsini geri aldi hem de TKF neredeyse %5 yukselerek bizim "asiri reaksiyon" teshisimizin tamamen dogru oldugunu ispat etti. Peki bu tespitimizden dolayi kimse cebimize para koydu mu? Maalesef okurlarimizdan hic kimse "sagol Ekonomix, bu da senin payin" diyerek bes kurus bagis yapmadi. Problem degil, Dubai krizinin sanal degil gercek oldugunu dusunen vatandasin bir tanesi bana siz deyin $1000'lik ben diyeyim $10000'lik TKF hissesi satarak bir gunde cebime yaptigim analize degecek bir miktari koymus oldu. Dogru analiz yapmak bu yuzden onemli iste. Biz millete gazete koselerinden palavra sikarak para kazanmiyoruz; yaptigimiz analiz iyiyse para kazaniyoruz, kotuyse kaybediyoruz. Allah'a sukur bugune kadar da burada sizlere duyurdugumuz tahminlerin cogu dogru cikti ve yuzumuzu kara cikarmadi. Kimlerin yuzunu kara cikardigini bilmek istiyorsaniz Ekonomi Turk kitabini almaniz gerekecek. (Nasil yerlestirdim reklami yazinin sonuna ama :o)

Bu konu ile diger alakali bir yazi ise Borsa Nasıl Oynanır? En Sağlam Tüyolar baslikli yazimizdir. Read More!

Ekonomix'in Son Tahmini

Gectigimiz sene ara ara %20 getiri saglayacak tahminleri yapiyordum, son zamanlarda firsatlarin sayisi iyice azalmaya basladigi icin pek sesim cikmaz olmustu. Su siralar Amerika'da islem goren TKF isimli fonun fiyati $11.40 civarinda seyrediyor. Onumuzdeki 1 yil icerisinde ben bu hisse senedinin %20 artmasini bekliyorum (tabii daha erken ve daha fazla miktarda da artabilir ama benim tahminleri biliyorsunuz). Dubai'deki krizden dolayi Cuma gunu %5 dusmus, zaten son 1-2 aydir bizim hukumetin beceriksizliginden dolayi ne Turk lirasi dogru durust deger kazandi ne de Turk borsalari diger borsalara ayak uydurdu. Ben bu surecin duzelecegini ve bu nedenle de TKF'nin artacagini dusunuyorum.

Reeskont Nedir  Bütçe Nedir  Aritmetik Ortalama Nedir   Hisse Senedi Nedir   Bilanço Nedir   Akreditif Nedir  Tahvil Nedir    Broker Nedir    Portföy Nedir  Tutumluluk Nedir  Varlık Barışı Nedir  Evrim Teorisi Nedir  Reyting Nedir

Ha, bu  yaziyi bir yatirim tavsiyesi olarak kabul etmeyin, yatirim kararlarinizi alirken bir profesyonel danisin, vb. gibi uyarilari yaptigimi varsayin, kullanim kurallarimizi okuyup ona gore hareket edin. Neticede sizin kazanacaginiz paradan benim cebime bir sey girmedigine gore sorumluluk da kabul etmiyorum anlayacaginiz.

Bu yazi Ekonomi Türk blogunda yayinlanmistir.

Read More!

Borsa Yukselecek, Demedi Demeyin

Bir kac gun once bir okuyucumuz TEGV'e 250 TL bagis yaparak benden borsa hakkinda tavsiyelerde bulunmami istedi. Kendisine hisse bazinda henuz tavsiyelerde bulunmadim ama o gune kadar (hazir borsa endeksi 47 bine dusmusken) DJIST gibi endeks fonlarindan bir tanesine girmesini soyledim.

Aradan gecen iki uc gunde borsa 49000'e yukseldi. Az once Bloomberg'de okudum:

Russia’s Micex index increased 0.7 percent and Turkey’s ISE National 100 Index advanced 1.8 percent after ING Groep NV strategists said credit expansion may drive equity gains.

ING'de calisan stratejist Turkiye'de faizlerin dusmesiyle birlikte kredilerde yasanacak artisin borsayi yukseltecegini soyledigini ve bu yuzden de borsanin bugun %1,8 yukseldigini belirtiyor haber. Yahu ben iki aydir bunu soyluyorum borsa yukselmiyor, elin adami iskembeden salliyor, borsa yukseliyor. Adamin dediginin olabilmesi icin Turkiye'nin bir yerlerden kaynak bulmasi gerekiyor. Biz buna ekonomide cari acik diyoruz. Ulkede tasarruf yapmadigimizi ve yapilan uc bes kurusluk tasarruflarin tamaminin devlet tarafindan borclanildigini goz onune alirsak buyumemizin baska bir yolunun olmadigi ortaya cikacaktir.

Demokrasi Nedir   Küresel ısınma Nedir  Özel Üniversiteler

Simdi burada cevaplanmasi gereken soru Turkiye'ye disaridan kaynak gelecek mi?

Ben bu soruya simdilik cevap vermeyecegim, soyleyecegim tek sey, borsanin 47 binde de 49 binde de ucuz oldugudur. Borsaya yatirim yapmak risklidir, dogrudur. Ama artik faize para koyarak eskisi kadar balli kaymakli getiri saglamak da cok zorlasmistir. Benim Amerika'daki hisse senedi portfoyumde en yuksek paya sahip olan senet TKF isimli Turkiye fonu. Bunun bir kac sebebi var. Onlari da aciklamayacagim simdi.

Baskalarinin bagis yaparak ulastiklari bilgileri sizlerle neden bedavaya paylasiyorum. Iki sebebi var. Birincisi borsa zaten %5 yukselmis, yani bir bakima siz treni bir miktar kacirmissiniz ve bir bedel oduyorsunuz borsaya girecek olursaniz. Ikincisi, borsaya girip de bir miktar kazanirsaniz, 3 ay sonra kitabimiz ciktiginda alacak para cebinizde olur.

Bu aralar kitabi bitirmeye cabaliyorum, son rutuslar yapiliyor.

Bu konu ile diger alakali bir yazi ise Borsa Nasıl Oynanır? En Sağlam Tüyolar baslikli yazimizdir. Read More!

Bahis Nedir, Neye Denir, Ne Demektir?

Bahis nedir diye merak ediyorsaniz cok guzel bir ornek verecegim. Biz burada bol keseden sallayan ekonomistlerin ipligini pazara cikarmak icin iddiaya girmeye calisaduralim Avustralya'da ekonomistin bir tanesi ev fiyatlari %40 dusecektir diye baska bir ekonomistle bahse girmis. Kaybeden karamsar ekonomist olmus tabii ki.

Ceza olarak 200 km yuruyup, 2228 metre yukselikteki bir daga tirmanmasi ve bunu yaparken de uzerinde "Ev fiyatlari konusunda acaip yanlis tahminlerde bulundum, sorun anlatayim" yazan bir tisort gerekiyormus.

Borsa Nasıl Oynanır  inovasyon nedir    Borsa Yorumları    Petrol Fiyatları    Bilgisayar Nedir

Haberin detaylarina buradan ulasabilirsiniz. Bakalim Turkiye'deki ekonomistlerin balonu ne zaman patlayacak? Read More!

IMKB 500,000 Olacak

Meydani bos bulan ve onundeki yanlis grafikte bir cikinti goren herkes ortaya balon iddialarini atmayi vatani ve dunyevi bir gorev sayiyor. Ama bu kisileri biraz sıkıstırınca, madem oyle gel iddiaya girelim veya kendi parani kullanarak finansal piyasalarda pozisyon ac deyince cark ediyorlar. Neymis efendim? Balon var ama ne zaman patlayacagini bilmiyormusuz. Oh ne guzel. Biz de sana bu guzel analizinden ve tahmininden dolayi para odeyelim, goklere cikartalim "balon" patladigi zaman (eger ortada balon varsa).

Adamlar akılları sıra uyanıklık yapıp sonsuza kadar giden opsiyonu bedavaya satın alıyorlar. Nasıl bedava oluyor? Diyelim ki ortada balon yok. Bu adam her sene "insallah balon bir dahaki sene patlayacak" diyerek hic bir bedel odemeden ayni tahmini yapmaya devam edebiliyor. Bir ornek mi vereyim?

2003-2004 yillarinda Erinc Yeldan isimli bir ekonomist yaklasan cari acik problemi konusunda hepimizi uyarmaya basladi. Kaldi ki o zamanki cari acik da cari acik olsa. Sonrasinda kervana katilmayan ekonomist kalmadi neredeyse. Ne oldu cari acik balonuna? (Not: Bu konuya taslagini bitirdigim Ekonomi Turk kitabinda deginiyorum o yuzden simdilik daha derine inmeyeyim. Kitap da insallah 2.5 ay icerisinde cikacak)

Manipülasyon Nedir   Küresel ısınma Karikatürleri  Türk Bilim Adamı  Liderlik Nedir?    Türkiyede Ödenen Vergiler, Vergi Türleri  Enformasyon Nedir    Slogan Nedir    Enflasyon Nedir    Nükleer Santraller  Devlet Nedir

Inanmazsiniz ama Turkiye'de millet balon tahminleriyle sidik yaristiradursun Amerika'da bunun tam tersi daha cok gerceklesiyor. Ayni benim bu yaziya attigim basliktaki gibi tahminler 2000 yilinda ortaligi susluyordu. Hatta herifin biri "Dow 36000" baslikli bir kitap bile yazmisti. Muhtemelen adama sorarsak "ben ne zaman Dow Jones endeksini 36000 olacagini soylemedim ki, sadece 36000 olacagini soyledim" diyerek kendini savunacaktir. Bu kisilerin de Turkiye'de balon tahminleri yapanlardan farki yok.

Diyecegim odur ki zaman araligi vermeden tahmin yapanlara fazla itibar etmemeniz, hatta "zaman araligi veremiyorsan bos tahmin yapip benim de zamanimi bosa harcama" diyerek taciz etmenizdir ki meydanin bos olmadigini anlasinlar. Meydan bos diyorsaniz o zaman ben de size asırlık tahminimi yapayim:

IMKB endeksi 500,000 olacak. Ha bu arada petrol $50000, altin $666666, bakır onyuzbinmilyon olacak.

Read More!