Beyin Göçü Nedir?

Beyin göçü nedir sorusuna cevap vererek; beyin göçü istatistiklerini, beyin göçünün nedenlerini ve alınabilecek önlemleri tartışacağız. Beyin göçü fakir veya gelişmekte olan bir ülkedeki iyi eğitimli, üretken, kalifiye, nitelikli, seçkin profesyonel ve yetenekli işgücünün, daha iyi şartlarda çalışmak amacıyla en verimli dönemlerinde gelişmiş ülkelere gidip geri dönmemeleri hadisesidir.

Türkiyeden yaşanan beyin göçünü ise zekasıyla başarısıyla arkadaşlarından ayrılmış, Türkiyenin en iyi okullarında okumuş, 1 tanesine sahip olmak için yaklaşık 1000 öğrencinin ilkokul 1. Sınıftan başlayarak 17 yıllık bedava eğitim sürecinden geçirilmesi gereken, nadide bireylerin Amerikaya, Kanadaya, Almanyaya, Fransaya, Japonyaya yada İngiltereye gitmesi olarak tanımlayabiliriz.

Dünyada beyin göçü ilk olarak 1960’lı yıllarda başlıyor ve önce doktorlar mühendisler sonra da bilim adamları arasında oldukça yaygınlaşıyor.[1]

Demokrasi Nedir   Küresel ısınma Nedir  Özel Üniversiteler    Bilgisayar Nedir    Teknoloji Nedir

Uluslararası eğitim enstitüsünün verilerine göre Türkiye 2004-2005 yılında Amerikaya 12035 öğrenci göndermiş. [2] Ayrıca UNESCO`nun 2006 da yayınladığı rapora göre Almanya, ABD, Fransa ve İngiltere ağırlıklı olmak üzere Türkiye 2004 yılında toplam 52.000 Türk öğrenci yurt dışında eğitim almış.


Tansel, Aysit and Gungor, Nil Demet, 'Brain Drain' from Turkey: Survey Evidence of Student Non-Return. Career Development International, Vol. 8, No. 2, pp. 52-69, 2003.

Beyin göçünü engelemenin yollarından bence en önemlisi üniversitelere performans kriteri getirmektir. Şu an üniversitelerimizde siyasi destek yada gruplaşma sayesinde haksız bir şekilde öğretim üyesi olmuş akademisyenlerin sayısı hiç de az değildir. Zira öğretim üyelerimizin bir bölümü doğru düzgün ingilizce bile bilmemektedir. Murat Çokgezen de blogumuzda yazdığı bir mektupta bu konuya değinmişti. Bence artık Türk üniversitelerinde öğretim görevlisi olmak şu ankinden daha zor olmalı ve üniversitelerimizde öğretim görevliliğine olan ilgiyi artırmak için de belli kriterlere sahip öğretim üyelerine ciddi maaş katkısı ve akademik çalışmalarında ciddi destek verilmeli. Bunun kriteri de tabiki uluslararası tanınırlığı olan akademik dergilerdeki yayınlar gibi uluslararası düzeyde kazanılmış başarılar olmalı. Türkiyede şu anda Profesör ünvanını taşıyan iki farklı hocanın bilgi düzeyleri ve eğitime olan katkıları eşit olmadığı gibi maaşları da eşit olmamalı. Bu sayede belki yurt dışına gönderdiğimiz yetenekli gençleri tekrar ülkemize çekebiliriz.

Bu yazımızda beyin göçü nedir sorusuna cevap vermeye çalıştık. Unutmayın iyi ile kötüyü ayıramazsak iyiye sahip olamayız. Bu nedenle de başka ülkelerde sunulan daha iyi imkanlara sahip olmak için yurt dışına gitmiş gençlerimizi suçlayarak bu sorunu çözemeyiz. Read More!

Facebook Grup Tanıtım

Facebookdaki grubumuz kurulalı 2 gün oldu şimdiden 97 üyeye ulaştık. Fakat daha hızlı büyüyebilmek için desteğe ihtiyacımız var. Bu gruba halen daha üye olmadıysanız üye olmanız ve arkadaş listenize gruba katılım davetiyesi göndermeniz bizleri memnun edecek. Bu sayede çığ etkisi yaratarak kitap tanıtımını çok sayıda kişiye ulaştırabiliriz. Read More!

Reyting Nedir? Kredi Notu nasıl belirlenir?

Bir ülkenin ekonomisinin ne durumda olduğunu merak ediyorsanız bu ülkeye ait reyting nedir diye sormalısınız.Kredi notu Devletler yada şirketlerin menkul kıymet ihracatıyla tahvil ve bu gibi ürünleri satarak borçlandıkları parayı geri ödeme riskini ölçen değerlendirmedir. Bir ülkenin ekonomisi ne kadar güçlüyse ve ne kadar sağlam bir gelecek vadediyorsa kredi notu da o kadar yüksek olur.

Devletlerin ve şirketlerin milyar dolarları bulan borçlanmalarında uygulanan faiz oranı kredi notlarının yüksekliğine bağlıdır. Bu denli önemli olan reyting değerlendirmesinde Standard & Poor's, Moody's ve Fitch Ratings gibi saygın kuruluşlar ön plana çıkmışlardır. Bu kuruluşların yaptığı 1 puanlık yükseltme yada düşürme ülke borsalarında ciddi hareketlenmelere yol açabilecek güçtedir.

Peki kredi notu nasıl belirlenir? Kredi derecelendirme kuruluşlarının düşünceleri geleceğe dönüktür ve bazen analistlerin gelecekteki performans hakkındaki görüşlerini barındırır. Bu görüşler açıklanamayan sonuçlanmamış yönetim planlamaları, belli bir dönemin belli bir aşamasındaki trendi, yada geçmiş dönemlerdeki performansı dayanak alabilir. Sonuç olarak reytingler dönemsel değerlendirmeleri barındırır ve vade dolduğunda geri ödemenin olasılığına değer biçmeye çalışır. Ekonomik şartlar ve beklentilerdeki değişim reyting değişimine yol açabilir.[1]

Ülkemize gelirsek eğer, Moodys'in değerlendirmesine göre 1992 Baa3 yani yatırım yapılabilir seviyede olan kredi notu 1994 kriziyle önce Ba1 sonra Ba3’e, 1997’de b1’e düşmüş, 2005’de toparlayan ekonomiyle birlikte Ba3’e yükselmiş. Şu anda ise Ba2 seviyesinde. Yatırım yapılabilir seviye için iki not artışı gerekli.[2]

Fitch: Şu anda Türkiye BB+ seviyesinde. Notun 'yatırım yapılabilir' seviye olan BBB-'ye gelmesi için tek not artırımı gerekiyor.

S&P: Şu anda Türkiye BB seviyesinde. Sonrasında sırayla BB+ ve BBB- (yatirim yapilabilir seviye). Türkiye'nin yatırım yapılabilir seviye için iki not artırımı gerekiyor. [3]

Ülkemizin reytinginin kısa sürede yükselip yatırım yapılabilir seviyeye gelmesini diliyor ve Reyting Nedir? Kredi Notu nasıl belirlenir? yazımızı burada sonlandırıyoruz. Read More!

Kaldıraç Nedir?

Yatırımcıların büyük bir kısmı kaldıraç nedir diye duyduğunda ve vadeli opsiyon borsasında sunulan imkanları öğrendiğinde heyecana kapılabilir. Evet sunulan imkanlar gerçekten güzeldir, fakat çoğu yatırımcının eksik bilgiye sahip oluşu, yüksek kazançlara olan tutkusu kaldıraç kullanımının kötü sonuçlar doğurmasına neden olmaktadır.

Kaldıraç, piyasalarda yatırdığımız teminatın çok üstünde işlem yapabilmemizi sağlayan uygulamadır.

Vadeli işlem sözleşmelerinde işlem yaptığımızda yapacağımız ödeme sözleşme büyüklüğü üzerinden değil sözleşmenin gerektirdiği teminat kadardır. Bu da küçük miktarlarla büyük işlemler yapma olanağı tanır. Buna kaldıraç etkisi denilmektedir. Basit bir ifadeyle eğer vadeli işlemler opsiyon borsasında yatırım yapıyorsak aldığımız “sözleşmenin değeri/ teminat bededi= kaldıraç oranı”dır. Eğer aldığımız sözleşmede sadece 10% gibi bir teminat gerekliliği varsa kaldıraç oranımız da 10 olarak hesaplanmaktadır. Örnek olarak IMKB 30 Endeks sözleşmesinde 60.000 fiyattan 1 adet kısa ya da uzun pozisyon alındığında sözleşme büyüklüğü 6.000 YTL iken yatırılan teminat 600 YTLdir. Burada kaldıraç oranı 6.000YTL/600YTL=10dur.

Vadeli Opsiyon borsasında sözleşme büyüklüğünü piyasa, başlangıç teminatını ise VOB belirler. Bu nedenle kullanabileceğimiz kaldıraç oranı sınırlandırılmıştır.

Kaldıraçın uygulanabildiği bir diğer piyasa da Forexdir (Bkz. Forex Nedir?). Özellikle Avro/Dolar paritesindeki oynaklıkların diğer menkul kıymet değerlerindeki hareketlere göre çok daha stabil oluşu Forexde yüksek kaldıraç oranlarıyla yatırım yapılabilmesini sağlamıştır. Forex piyasasındaki Kaldıraç oranını bir örnek ile açıklarsak, kaldıraç oranını 1:200 olarak kullanan bir şirkette hesabımız varsa, anaparanızın 200 katına kadar işlem yapma şansımız olur. 1 lot 10.000 EUR/USD pozisyon açtığımızda, hesabımıza 50 USD yatırmamız gerekir. Eğer hesabımızın değeri parite çiftinin hareketi sebebiyle belli bir yüzdenin altına düşerse, pozisyon otomatik olarak kapatılacaktır. Sonuç olarak, yatırdığımızdan daha fazlasını kaybedemeyiz.




Bu yazımızda kaldıraç nedir sorusuna cevap vermeye çalıştık. Küçük yatırımcılar için kaldıraç kullanımının büyük risk arzettiğini belirterek ve kaldıraç kullanacağınız bir hesaba sahip olmadan önce bu konuda uzman bir yatırımcıya danışmanızı önererek yazımızi sonlandırıyoruz. Read More!

Forex Nedir?

Forex Nedir? tanımını yaparak günümüzde bir çok kişinin yatırım yaptığı bu piyasa hakkında bilgi vermeye çalışacağız. Forex ya da FX, İngilizce Foreign Exchange (Para Değiştirme) sözcüklerinden oluşturulan bir kısaltmadır. Forex, farklı ülkelerin paralarının birbiriyle değiştirildiği piyasadır. Günlük ortalama 3.8 trilyon dolar [1] işlem hacmiyle dünyanın hem en büyük hem de en hızlı gelişen finansal piyasasıdır. Bu likidite, dünyanın temel hisse senetleri borsalarının toplamından daha fazladır. Newyork borsasının (NYSE) günlük işlem hacminin 38,65 milyar dolar [2] dünya borsalarının toplam günlük işlem hacminin ise yaklaşık 320 milyar dolar [3] olduğunu düşünürsek Forex’in ne kadar derin bir piyasa olduğu anlaşılacaktır.

Bölgesel olarak Forex piyasalarından en büyük payı 36% ile İngiltere almış. İngiltereyi 16% ile ABD, 6% ile Japonya ve Singapur takip etmiş. 2009 Nisanında Amerikan Doları 86% ile en çok işlem yapılan para birimi olmuş. Forex işlemlerinin 40%’ında Avro, 23%ünde Yen, 15%’inde Pound, 36%sında ise diğer para birimleri kullanılmış. [4]

Forex piyasalarında yatırım yapan yatırımcılar çeşitli teknik göstergeler kullanırlar. Bunlardan başlıcaları.





Hareketli ortalamalar (Moving averages) - Belirlenen zaman dilimindeki ortalama fiyatı gösterir. Farklı türlerdeki Hareketli Ortalamalar (Basit, Üstel, Ağırlıklı) yalnızca son veriye göre belirlenen ağırlık katsayılarına göre değişiklik gösterir. Eğer hareketli ortalamalar kullanılarak çizilen grafik aşağı yönlü ise ayı piyasası, yukarı yönlü ise boğa piyasası eğilimi gösterir. Gösterge eğrisinin gerçek fiyat eğrisinin üstünden geçmesi hareketi teyit eder. [5] [6]

Göreceli Güç Endeksi (RSI) - 0-100 arasında değişen göstergedir. Bu göstergenin tablosunda 3 farklı alan mevcuttur: Üst, Fazla Alım Yapılmış Alan (70% ile 100% arası); Alt, fazla satılmış alan (0% ile 30% arası); Orta, nötr alan(30% ile 70% arası). [7]

Bollinger Sargıları (Bollinger Bands) -Kullanımı fiyatların belli üst ve alt limitler arasında seyrettiği gerçeği üzerine temellendirilmiştir. Bollinger sargılarının genişliği fiyatların hareketliliğinden kaynaklanmaktadır.[8]

Meraklısı için Forex’de kullanabileceğiniz diğer teknik analiz metodları, Fibonacci Retracements [9], Stochastics [10], Elliott Wave [11], Pivot Points [12], Momentum[13]’dur. Bunlar dışında da çok sayıda yöntem mevcuttur.

Bloomberg sitesinde yayınlanan Deutche Bank tarafından sunulan FX eğitim videosunda [14] “kullanabileceğiniz araçları öğrenin, araştırma yapın, yüksek kaldıraç oranları ancak bu oranı hakettiğini düşündüğünüz pozisyonlarda kullanın, hem temel hem de teknik analizi kullanın” gibi tavsiyelerde bulunuluyor. Merkez bankaları, diğer bankalar, şirketler, hedge fonları, yatırım şirketleri, para transferi yapan şirketler gibi büyük oyuncuların yatırım yaptığı bu piyasada, çok bilgili olmayan sadece internetten indirdiği videolarla yada okuduğu bir kaç yazıyla hareket eden bir yatırımcının pek fazla bir şansı olmadığını tekrar hatırlatmak isterim. Deutche Bank 20.96% lik pazar payıyla bu piyasada 1 numaraymış[15]. Belki de bloomberg’de yayınlanan FX eğitim videosunu desteklemesinin nedeni budur.

Bu yazımızda Forex Nedir sorusuna cevap vermeye çalıştık. Forex piyasaları konusuna sitemizde daha önce 1,2,3,4,5 linkli yazılarda değinilmişti. Daha fazla bilgi için bu yazılara da göz atabilirsiniz. Forex’de para kaybetmek istemeyenler için sitemizde yayınlanmış bu yazılar gerçekleri göz önüne seriyor. Unutmayın Forex'de işlem yapmak kumar oynamaya benzer. Masadaki aceminin kim olduğunu bilmiyorsanız ve ona karşı kumar oynamıyorsanız bilin ki masadaki avanak sizsinizdir. Read More!

Kredi Garanti Fonu Nedir?

Kredi Garanti Fonu Nedir? konulu yazımızla kredi garanti fonunu (KGF) tanımlayacağız ve Türkiyede kredi garanti fonu uygulamaları hakkında istatistiksel bilgi vereceğiz.

Kredi Garanti Fonu, Küçük ve Orta Ölçekli işletmelere destek vermek, yatırımlarının ve işletmelerinin finansmanında banka kredisi kullanmalarını mümkün hale getirmek için kefalet sağlayan bir kuruluştur.

Küçük ve Orta Ölçekli işletmeler ulusal ekonomiden önemli bir pay almalarına rağmen (Bkz: Kosgeb) yüksek yönetim giderleri, küçük çaplı borç talepleri, işletmeler hakkındaki bilgi yetersizliği ve büyük ölçekli işletmelere göre daha riskli oluşları nedeniyle finansmana ulaşma noktasında sorun yaşarlar.

Yatırım Fonları Nedir? Eurobond Nedir? B Tipi Likit Fon Nedir? A Tipi Yatırım Fonu Nedir?

KGFler gelecek vadeden küçük ve orta ölçekli işletmelerin krediye ulaşma olanağını güçlendirerek ülke ekonomisinin dengeli bir şekilde büyümesini hedefler. Kore, Tayland,Portekiz ve Hindistan gibi ülkerlerde de Türkiyedekine benzer kredi garanti fonu yapılanmaları mevcuttur. Örneğin 2008 sonu itibariyle Kore Kredi Garanti fonu 3,3 milyar USD mal varlığı ile 28 milyar USDlik toplam kredi hacmine ulaşmış. (Bkz: KODIT)

Türkiyede KGF 1991 yılında kurulmuştur. 240 milyon TL sermayeye sahip Türkiye KGFsinin günümüzdeki yapılanmasını TOBB 33%, KOSGEB 33%, çeşitli fedarasyonlar ve Türkiyenin önde gelen 20 bankası 34% oluşturmaktadır. 2008 yılında KGF 1138 işletmenin 188 milyon USDlik kefaletle 264 milyon USD tutarında krediye ulaşmasını sağlamış.

KGF’den kimler yararlanabilir?
Gerçek ve tüzel KOBİ'ler, Esnaf ve sanatkarlar, Tarımsal işletmeler ve çiftçiler, Kadın ve genç girişimciler, Teminat yaratma sıkıntısı çeken yatırımcı ve işletmeciler yararlanabilir.

Bu yazımızda Kredi Garanti Fonu Nedir? sorusuna cevap vermeye çalıştık. Daha fazla bilgi için Türkiye KGF’nin sitesini ziyaret edebilirsiniz. Read More!

Eurobond Nedir?

Eurobond nedir? konulu yazımızdan önce tahvil türleri, yatırım fonları nedir, ters repo nedir, a tipi yatırım fonu nedir, b tipi likit fon nedir konulu yazılarımızda yatırımcılar için farklı yatırım enstrümanlarından bahsetmiştik. Bu yazımızda ise Eurobondu tanımlayacağız ve yatırımcılar için özelliklerinden bahsedeceğiz.

Eurobond, devlet ya da şirketlerin, kendi ülkeleri dışında kaynak sağlamak amacıyla, uluslararası piyasalarda yabancı para birimleri üzerinden satışa sundukları, vadesi 30 yıla kadar ulaşan borçlanma aracıdır. Tanım olarak hazine bonosu ve devlet tahvilleri ile benzerdir, ancak iç borçlanmaya yönelik olan bu kâğıtlar Devlet iç borçlanma senedi olarak tanımlanmakta iken Eurobondlar dış borçlanma statüsündedir. (Bkz. Wikipedia)

Eurobond’lar (USD cinsli olanlar) ilk ihraç edildikleri sırada referans olarak dünyada en sağlam olarak gösterilen Amerikan hazine bonolarını kendilerine esas alırlar. İhraç sırasında yerli ve yabancı yatırımcılar bu referans bonoları kendilerine baz alarak Türkiye (Türk bonosunun) riskini ölçmeye çalışırlar. Euro cinsinden çıkan Türk tahvilleri de Alman hazine bonosuna göre değerlendirilerek ifade edilir.

Her bir ülkenin Eurobond getirileri ülkeden ülkeye veya kurumdan kuruma göre değişir. Mesela Türk Eurobondları % 7.50 getiri (faiz) sağlarken daha riskli görülen bir ülkenin Eurobondları daha fazla (% 9) getiri faiz sağlayabilir. (Bkz. Akbank)

Eurobond yatırımcıları için % 0 stopaj uygulanması, değişik vade seçenekleri sunulması, özellikle uzun vadeli Eurobondlarda faiz miktarının yüksek oluşu yönünden avantaj sunmaktadır. Uzun vadeli Eurobondlarda yüksek fiyat dalgalanmaları ise yatırımcılar için risk unsuru oluşturmaktadır.

Türkiyede 15 ay vadeli USD cinsinden Eurobondda yıllık getiri 1,79% iken 30 yıl vadeli USD cinsinden Eurobondda yıllık getiri 6,80%’dir. Avro cinsinden Eurobondlarda ise 9 yıl vadeli Eurobondda yıllık getiri 5,73%’dür(Bkz. İşyatırım). Günümüzde Türk bankalarında döviz cinsinden vadeli mevduat hesaplarında uygulanan faiz oranının yaklaşık 1,50%-2,00% arasında değiştiğini düşünürsek Eurobondlar faiz yönünden uzun vadede yüksek getiri sunmaktadır.

Eurobondlar vadesini bekleyen yatırımcılar için satınalım sırasında öngörülen getiriyi sunarlar; fakat vadesi dolana kadarki sürede fiyatları faiz oranlarındaki değişim nedeniyle oynaktır. Eurobondlar 2. el piyasasında vadeleri uzadıkca kısa dönemdeki aşağı ve yukarı yönlü hareketlere daha da açık hale gelirler. Örnek vermek gerekirse 30 yıllık Eurobondu 8% faiz getirisi sunduğu zamanda 1000 USD ödeyerek aldık diyelim. Eğer 1 ay sonra bu faiz oranı 8%’den 12%’ye yükselirse Eurobond fiyatı 1000 USD’den 739 USD ye düşecektir. Aynı şekilde eğer faiz oranı 8%’den 4%’e düşerse, 1000 USD’ye aldığımız Eurobondun fiyatı 1545 USD’ye yükselecektir. Uzun vadeli Eurobond almamız durumunda yukarı yönlü de aşağı yönlü de fiyat değişimi yaşama ihtimalimiz gayet yüksektir, fakat uzun vadede döviz cinsinden en yüksek getiriyi Eurobondla kazanmamız mümkündür. Eğer uzun vadeli döviz cinsinden yatırım yapmak istiyorsak (10 yıl, 20 yıl gibi vadelerle) kademeli olarak 30 yıl vadeli Eurobonda yatırım yapabiliriz. Tek seferde alım yapmak faiz değişimlerine karşı bizi daha hassas hale getirecektir. Bu nedenle alım süresini 3-5 yıl gibi oldukca uzun bir süreye yayarak kendimize emeklilik dönemimiz için bir Eurobond portföyü oluşturabiliriz. Şu anda İşbank, Akbank, Garanti gibi bankaların internet şubelerinden Eurobond almak mümkündür.

Eurobond nedir? hakkında daha detaylı bilgiye ingilizce bu, bu kaynaklardan, Türkçe ise Akbank, İşbank, Garanti Bankası, Citybank adreslerinden ulaşabilirsiniz. Read More!

Ters Repo Nedir?

Ters Repo Nedir? sorusunun cevabını bulacağınız bu yazımızda, değişik bir yatırım alternatifi olarak ters reponun yerini, güncel repo faiz oranlarını vererek anlatacağız.

Ters Repo geri alım vaadi sunulan bir menkul kıymetin belli bir tarihte, belli bir faiz oranıyla satın alımını ifade eder. Satıcı açısından repo neyse alıcı açısından da ters repo (reverse repo) odur.

Başka bir ifadeyle REPO’yu yapan taraf geçici süreyle nakit para ödünç alan, menkul kıymeti temin eden, vade sonunda belli bir faiz vererek sattığı menkul kıymeti geri alan taraftır. Aynı işlemde Ters Repo yapan taraf ise tam tersi şekilde geçici bir süreyle nakit para temin eden, menkul kıymeti alan, vadesi dolan işlem sonunda ise belli bir faiz karşılığında satın aldığı menkul kıymeti geri iade eden taraftır.

Merkez bankası açısından ters repo işlemi Açık Piyasa İşlemleri çerçevesinde, piyasadan, işlem vadesi süresince, verilen kıymetler karşılığında geçici olarak para çekilmesidir.

Bankaların repo yapabilmeleri için belli bir menkul kıymeti ellerinde bulundurmak zorunda oluşları, bankaların bu işlem için düşük faiz önermelerine neden olmaktadır. Bu nedenle günümüzde bankaların uyguladığı mevduat faiz oranları REPO faiz oranlarından yüksektir. Repo-ters repo işlemlerinde uygulanan faiz oranları aracı kurum ve bankaların likidite durumları ve piyasa koşullarına bağlı olarak serbestçe belirlendiğinden, farklı aracı kurum ve bankalarda aynı dönemde farklı faiz oranı uygulanması mümkündür.

Değişiklik göstermekle birlikte Türk bankalarında 1-45 gün vade ile yatırımların repoda değerlendirilmesi mümkündür.

Faiz oranları çeşitlilik göstermekle birlikte bu günlerde 0%-5,75% arasında seyretmektedir. Vergisel yönden tam mükellef gerçek kişiler için Repo; 15% oranında stopaja tabidir, stopaj nihai vergidir ve beyan edilmez.

Repoya alternatif olan yatırım aracı B tipi likit fondur. Vade sürenizi belirleyerek ve gerçekleşmiş B tipi likit fon getirileri ile bir kıyaslama yaparak avantajlı olması durumuna göre paranızı likit fon yada repoya yatırabilirsiniz.

Tarihi rekor seviye olarak 21 Şubat 2001’de gecelik repo faizlerinin %7500’e ulaştığı görülmüştür.

Ters Repo Nedir? yazımızın sonuna geldik. Aşağıda diğer yatırım enstrümanları ile ilgili yazdığımız yazıların linklerini bulabilirsiniz.

Yatırım Fonları Nedir?
A Tipi Yatırım Fonu Nedir?
Altın Fonu Nedir?
Borsa Nedir? Read More!

Ayı Piyasası Nedir?

Ayı piyasası nedir sorusuna cevap vererek borsa hakkındaki yazılarımıza devam ediyoruz. Columbia üniversitesinden Charles Jones Ayı Piyasası’nı sabahları gazeteki hisse senetleri tablolarına bakmanın canımızı acıttığı zamanlar olarak tanımlamış. (Bkz. BBC News ) Biz de daha anlaşılır bir şekilde gelecek hakkında karamsarlığın ve fiyatların düşeceği beklentisinin hakim olduğu piyasa diyebiliriz.

18. yüzyıl Ingiliz soylusu olan Baron Rothschild caddelerde kan olduğu anın piyasada alım için doğru zaman olduğu (Buy When There's Blood In The Streets) sözüyle tarihe geçmiştir.

Piyasaların ne zaman yükselip ne zaman düşeceğini bilmek mümkün değildir. Fakat piyasada düşüşe neden olan etkenleri aşağıda sıraladık. (Bkz. 8 Signs of a Bear Market)
1. Zayıflayan ekonomik göstergeler. Yükselen İşsizlik, zayıf gerçekleşen tüketici güven endeksi, sanayi üretim endeksi, GSMH büyüme oranları.
2. Zayıflayan şirket karları. Şirket karlarında yaşanan yada yaşanacağı düşünülen düşüşler piyasalardaki havanın bozulmasına yol açar.
3. Ev fiyatlarında yaşanan çöküşler. Hem mortgage kağıtlarına sahip bankalar hem de inşaat sektörü düşen ev fiyatlarından ciddi olarak etkilenir.
4. Enflasyonun yüksek miktarlara ulaşması. Hükümetlerin bütçe açığı vererek enflasyona neden olmaları piyasaları aşağı çeken nedenlerden biridir.
5. Jeopolitik huzursuzluk. Politik ve askeri istikrarsızlık piyasalarda düşüşe neden olur.
6. Politik çekişmeler. Hükümetler arası çekişmeler ve iktidardaki istikrarsızlık borsaları kötü yönde etkileyen önemli unsurlardır.
7. Global ekonomik sorunlar. Dünya ekonomisinde büyük rol sahibi Amerika ve Çin gibi ülkeler başta olmak üzere dünyanın tümünde ve bir kısmında yaşanan ekonomik kriz global anlamda bütün piyasaları etkileyecek güce sahiptir.

Bütün yukarıda saydığımız şartlar oluşmuşsa ve kötüye gidişin durduğu en kötü noktaya vardıysak ayı piyasası son bulacaktır ve bu zaman alım için en doğru zaman olacaktır. Burada önemli olan nokta dibi yakalamaktır. Doğru zamanda yapılan yatırım ne kadar büyük şanslar sunsa da aynı şekilde düşüşlerin öngörülemez oluşu nedeniyle ayı piyasasında yatırım ciddi risk arzetmektedir.

Bu yazımızda Ayı piyasası nedir sorusuna cevap verdik ve yatırımcılara ayı piyasasının nedenlerini anlatmaya çalıştık.

Borsa Nasıl Oynanır? En Sağlam Tüyolar
Hisse Senedi Nedir?
Borsa'da Nasil Yatirim Yapilir? Read More!

Broker Nedir? Nasıl Broker olunur?

Broker Nedir? Nasıl Broker olunur? konulu yazımızda broker’ın kısa bir tanımını yaparak nasıl broker olunabilecegi konusunda bilgi vereceğiz.

Broker belli bir komisyon karşılığında alıcı ve satıcı arasında aracılık yapar. Alıcı yada satıcı adına hareket eden broker alım satım sırasında aktif rol oynar. Türkiyede imkb'nin binasında aracı kuruluşlar adına çalışarak şirketten iletilen alım satım emirlerini gerçekleştiren brokerlara resmi olarak üye temsilcisi denir.

Broker olmak için,
1- Lisedeyken yada üniversitedeyken matematik ekonomi ve iş yönetimi ile ilgili dersler almanız ve değişik yatırım metodlarını öğrenebilmek için küçük bir başlangıç değeriyle de olsa kendi portföyünüzü oluşturmanız faydalı olacaktır.
2- Değişik yatırım alternatiflerinin kıyaslandığı, sonuçların analiz edildiği ve birlikte fon oluşturulan yatırım klüplerine üye olarak kendinizi bu konuda geliştirebilirsiniz.
3- Üniversitede ekonomi, finans gibi yatırımla ilgili konularda diploma almak şansınızı artıracaktır.

Türkiyede İMKB Hisse Senetleri ile Tahvil ve Bono Piyasalarında üye temsilcisi olarak görev yapmak için, İMKB tarafından düzenlenen eğitim programlarına katılmak ve yapılan sınavlarda başarılı olmak gerekmektedir.

Bu eğitimlere katılabilmek için katılımcıların:
1- Hisse Senetleri Piyasası’nda işlem yapma yetkisine sahip olan bir aracı kuruluşta çalışıyor olmaları,
2- 4 yıllık lisans eğitimini tamamlamış olmaları,
3- 21 yaşını doldurmuş olmaları ve
4- T.C. vatandaşı olmaları gerekmektedir.

Broker Nedir? Nasıl Broker olunur? yazımızın sonuna geldik. Bu konuyla ilgili daha detaylı anlatım için ingilizce bu linki, Türkiyede İMKB’de aracı kuruluşlar adına üye temsilciliği yapabilmeniz için gerekli prosedür için ise bu linki takip edebilirsiniz.

Borsa Nedir?
Borsa Nasıl Oynanır?
Ekonomi Nedir? Read More!

Tahvil Türleri

Tahvil türleri konulu yazımızla başlıca tahvil türlerini listeleyip, Türkiyede yaygın olarak kullanılan tahvil türlerini temel özellikleriyle birlikte anlatacağız. Tahvilin tanımı için ekonomiturkte yayinlanan bu yazıya göz atabilirsiniz.

Başlıca tahvil türleri:
a- Devlet Tahvilleri,
b- Güvenceli ve Güvencesiz Tahviller,
c- Primli Tahviller- Başabaş Tahviller,
d- İkramiyeli Tahviller,
e- Kâra jştirakli Tahviller,
f- Sabit ve Değişken Faizli Tahviller,
g- Nama ve Hamiline Tahviller,
h- Hisse Senetleriyle Değiştirilebilir Tahvil (HDT).

DEVLET TAHVİLLERİ

TÜFE’ye Endeksli Devlet Tahvilleri: Reel getiri garantisi vermek suretiyle yatırımcılara farklı bir varlık seçeneği sunmaktadır. Söz konusu tahviller enflasyondaki değişmelere rağmen değişiklik göstermeyen öngörülebilir net getiri sağlaması bakımından yatırımcılar açısından tercih edilen yatırım araçlarıdır.(Bkz. Hazine.gov.tr). Geçtiğimiz yıllarda bu tahvillerin reel faizleri yıllık 10-14% olarak gerçekleşse de son aylarda yaşanan ciddi düşüşle 11 Mart 2010 tarihinde 15 Şubat 2012 vadeli tahvilde 1,58%, 14 Ağustos 2013 vadeli tahvilde 2.62% reel faiz oranlarıyla işlem yapılmıştır. (Bkz. Isyatirim.com.tr)

Değişken Faizli Devlet tahvilleri: Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde, vade başlangıcı ile vade sonu arasındaki dönemde faiz oranlarında oluşabilecek aşırı oynaklığa karşı yatırımcıyı korumaktadır. 11 Mart 2010 tarihinde 26 Şubat 2014 vadeli değişken faizli tahvil 10.00% birleşik faiz oranıyla işlem görmüş. (Bkz. Isyatirim.com.tr)

Sabit Faizli Devlet tahvilleri: Vade sonuna kadar elde tutulmaları halinde belirli bir getiriyi garanti etmektedir. Türkiyede hazine Türk lirası, Dolar ve Avro cinsinden sabit faizli devlet tahvillerini piyasaya sürmektedir. 11 Mart 2010 tarihinde 8 Haziran 2014 vadeli sabit faizli tahvil 10.99% birleşik faiz oranıyla işlem görmüş. (Bkz. Isyatirim.com.tr)

ÖZEL SEKTÖR TAHVİLLERİ

Günümüzde Koç Holding, Garanti Bankası, Vestel, Akfen Holding gibi Türk şirketlerinin Türk lirası dolar yada Avro cinsinden sabit yada değişken faizli tahvilleri piyasada işlem görmektedir. En son olarak Akfen Holding’in 3-4-5 Mart 2010 tarihlerinde İş Yatırım aracılığı ile gerçekleştirilen tahvil halka arzına ilişkin Yıllık Ek Getiri oranı % 2,50 olarak kesinleştirilmiştir. Kesinleştirilen Ek Getiri oranına göre İlk Kupon Ödeme Dönemine İlişkin Faiz Oranı %5,66 olup ilk kupon ödeme dönemine ilişkin faiz oranına göre hesaplanan Yıllık Bileşik Faiz Oranı ise %11,67’dir.

Tahvil Türleri hakkındaki yazımızın sonuna geldik. Burada değinemediğimiz tahvil türleri için bu (Türkçe) ve bu (İngilizce) linkleri takip edebilirsiniz.

Swap Nedir?
Libor Nedir?
A Tipi Yatırım Fonu Nedir?
Yatırım Fonları Nedir?
B Tipi Likit Fon Nedir?
Read More!

B Tipi Likit Fon Nedir?

B Tipi Likit Fon Nedir? ile yatırım fonları hakkındaki yazılarımıza devam ediyoruz. B tipi likit fonların kısa bir tanımını yaptıktan sonra bu fonların genel özelliklerinden bahsedeceğiz.

Fon portföyünü kısa vadeli hazine bonoları ve Repo ile değerlendirilen ve bu yapısıyla Repo getirisine alternatif oluşturan B Tipi Likit Fonu, kısa vadeli yüksek likidite ve çok düşük risk hedefleyen tasarruf sahipleri için uygun bir yatırım aracıdır.

B tipi likit fonlar yatırımcılarına zarar etmeden satış yapabilme şansı sunarlar. Kısa vadeli uygun olan tutarları (1 aydan kısa) B tipi likit fonlara yatırmak bazı zamanlarda doğru tercih olabilse de bu fon tipi uzun vadeli yatırımlar için ideal değildir. Yıllık getirileri çoğu zaman enflasyonun altındadır. Fon kurucusu olan kurumlar ortalama 2,5% oranında yönetim ücreti alıp fonun portföyünü düşük riskli oldukları için az getiri sunan enstrümanlara yatırırlar.

11 Mart 2010 tarihi itibarıyla T.İŞ BANKASI A.Ş. B TİPİ LİKİT FON yıllık olarak yatırımcısına 3,59% getiri sunmuş. Bu miktar geçtiğimiz 12 ay içinde Türkiyede yaşanan enflasyon miktarının oldukca altındadır. Diğer B Tipi likit fonlar için de mertebesel olarak aynı getiri oranları geçerlidir.

Türkiyede yatırım enstrümanları hakkında yeterli bilgi sahibi olmayan bazı yatırımcıların, sırf risk miktarı düşük olduğu için sadece kısa vadeli değil, uzun vadeli yatırımlarını da B Tipi Likit fonlara yatırdığına rastlarız. Bu yatırımcıların yatırımları reel değer kaybına uğramaktadır.

B Tipi Likit Fon Nedir? yazımızı noktalamadan önce kısa bir uyarıda bulunmak istiyoruz. Fon seçerken doğru fon çeşidini almak için beklentilerinizi iyi belirlemenizi ve fon yönetim ücreti ve fonun diğer masraflarını öğrenerek sağlanan kolaylık ve faydanın bu bedeli hak ettiğini sorgulamanızı tavsiye ediyoruz.

Yatırım Fonları Nedir?
Altın Fonu Nedir?
A Tipi Yatırım Fonu Nedir?
Menkul Kıymetler Nedir? Read More!

A Tipi Yatırım Fonu Nedir?

A Tipi Yatırım Fonu Nedir sorusuna cevap vererek yatırım fonları hakkındaki yazılarımıza devam ediyoruz. A tipi yatırım fonunun hisse senedi ağırlıklı yatırım fonu olduğunu ve portföy değerinin en az yüzde 25'ini devamlı olarak Türk şirketlerinin hisse senetlerinden oluşturması gerektiğini Yatırım Fonları Nedir konu başlıklı yazımızda belirtmiştik. Bu yazıda ise daha detaylı olarak A tipi yatırım fonlarının çeşitlerine, yatırımcısı için ne gibi avantajlar ve dezavantajlar sunduğuna değineceğiz.

1. Hisse Fon: Fonun en az % 51'i hisse senetlerinden oluşur. Getiri potansiyeli yüksektir. Ancak hisse senedi ağırlıklı olduğu için risk oranı da yüksektir.
2. Karma Fon: Karma fonlar çeşitli sermaye piyasası araçlarından en az ikisini, her biri en az % 20 oranında olmak üzere içermek zorundadır.
3. Değişken Fon: Porföyünün içeriği itibariyle bir sınırlamaya bağlı olmaksızın kurulup yönetilir. Hisse senedi ve hazine bonosu en sık kullanılan yatırım araçlarıdır.
4. Sektör Fonu: En az % 51'i, devamlı olarak belirli bir sektöre ait şirketlerin hisse senetlerinden oluşur. Fonun adı da ilgili sektörün adını alır.

Neden A Tipi Yatırım Fonu: “Acaba hangi hisseyi alsam?”, “Hisse senetleri piyasasını takip edemiyorum.”, “içinde hisse senetleri, hazine bonoları, vs. olan bir portföyüm olsun istiyorum ama portföy dağılımını ayarlamak ve alım satımla vakit kaybetmek istemiyorum” diyorsanız uzman yönetim, risk dağılımı, nakde çevrilebilme, çeşitlilik imkanları ve uzun vadede B tipi fonlara göre daha yüksek getiri imkanı sunmaları nedeniyle A Tipi yatırım fonlarına yatırım yapılabilir.

A Tipi Yatırım fonlarının B tipi yatırım fonlarına göre daha riskli oluşu yatırımlarında aşağı yönlü oynaklıklara hazırlıklı olmayan yatırımcılar için bir dezavantajtır. Diğer taraftan reel getirilerin oldukça düştüğü günümüzde ortalama 2% gibi yüksek yönetim ücretleri ve diğer fon yönetim giderleri A tipi yatırım fonları yatırımcıları için ciddi bir bedel oluşturmaktadır.

A Tipi Yatırım Fonu nedir konulu yazımızın sonuna geldik. Bu konuyla ilgili daha önce yazmış olduğumuz Yatırım Fonları Nedir? başlıklı yazımızda daha genel anlamda Yatırım Fonlarına değinmiştik. Yatırım fonları hakkında detaylı bilgiye TKYD, wikipedia, money.cnn ve SPK adreslerinden ulaşabilirsiniz.

Altın Fonu Nedir?
Borsa Nedir?
Hisse Yorumları
Borsa Yorumları
Borsa nasıl oynanır Read More!

Yatırım Fonları Nedir?

Bu yazida yatırım fonları nedir sorusuna cevap verecegiz.Yatırım Fonları halktan topladıkları paralar karşılığı, hisse senedi, hazine bonosu ve altın gibi sermaye piyasası araçlarından oluşturdukları portföyleri yönetirler. Türkiyede 3 Mart 2010 itibarıyla yatırım fonlarının toplam yatırımcı sayısı 3,361,654 kişi olurken, toplam portföy değerleri ise 29,614,538,285 YTL olarak gerçekleşti.

Yatırım fonları, A ve B Tipi olmak üzere iki ana gruba ayrılırlar. Portföy değerinin aylık ağırlıklı ortalama bazda en az %25'ini, devamlı olarak, Türk şirketlerinin hisse senetlerine yatırmış olan fonlar A Tipi olarak adlandırılır. B Tipi fonlarda bu şartlar aranmaz.

Risk ve getiri yönünden fon tiplerine bakarsak: A Tipi fonlar belli oranlarda hisse senedi içerdiğinden borsalardaki fiyat dalgalanmalarından olumlu veya olumsuz yönde etkilenebilirler. Dolayısıyla, A tipi fonların B tipi fonlara göre daha riskli olduğu söylenebilir. A tipi fonlarda uzun vadeli getiri oranının riskle dogru orantılı olarak yüksek olması beklenir.

Vergisel Yönden: Kurumlar Vergisi Kanununun ilgili maddeleri gereğince hem A ve hem de B tipi fonların porföy işletmeciliği sonucu elde ettikleri tüm kazançlar Kurumlar Vergisinden muaf tutulmuştur. Gelir vergisi kanunu ise sadece B tipi Yatırım Fonlarının gelirleri üzerinden % 11 oranında Gelir Vergisi stopajı ve fon payı kesilerek Yatırım Fonu tarafından Vergi Dairesine yatırılması hükmünü getirmiştir.

Menkul kıymetlere yatırım yapmanın bilgi, uzmanlık gerektirmesi ve de yatırımcıların başarılı bir portföy yönetimi için bu işe ciddi miktarda zaman ayırmasının gerekmesi nedeniyle bazı yatırımcılar kolay yatırım yapılabilen yatırım fonuna yatırım yapmayi tercih edebilirler. Yatırım fonlarının diğer avantajları ise sundukları likidite, profesyonel yönetim ve çeşitlendirmedir.

Yatırım fonlarına yatırım yapılırken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
* Yıllık yönetim ücreti ve fonun diğer giderleri,
* Fonun türü ve tipi,
* Fonun en yakın tarihli portföy bileşimi,
* Kurucunun geçmiş dönemde fon türlerine göre sağladığı verim ve bunun aynı türdeki diğer fonlara göre başarısı,
* Fon katılma belgelerinin alınıp satılabileceği yerler ve işlem saatleri,
* Katılma belgesini paraya çevirebilmek için önceden ihbar koşulunun aranıp aranmadığı.

Yatırım fonları nedir sorusuna cevap vermeye çalıştık. Yatırım fonları hakkında daha detaylı bilgiye bu adresten (Türkçe) ve wikipedia'dan ulaşabilirsiniz.

Borsa Yorumları
Altın Yorumları
Borsa nedir?
Borsa nasıl oynanır
Hisse Yorumları Read More!