VOB Nedir ? (Endeks Kontratları)

6 ay önce buradan takip ettiğiniz “VOB Nedir?” başlıklı yazı dizisine yeni yazılarla devam ediyoruz. Okumaya başlamadan önce bu yazı dizisinde daha önce yazılmış yazıları öncelikle okumanızı ivedilikle tavsiye ediyoruz.

Futures Piyasalar Nedir?

VOB Nedir?

VOB İşlemleri – Döviz Futures İşlemleri

VOB Nedir (USD Kontrat İşlemi)

VOB İşlemleri – Endeks Futures İşlemleri

VOB Nedir – (İMKB 30 Endeks Kontrat İşlemi)

1 Ekim tarihi itibariyle Vadeli Opsiyon Borsası (VOB)’ nda İMKB endekslerinde yapılan işlemlerde stopaj uygulaması ortadan kalkmıştır. Bu piyasada olanlar için sevindirici nitelikteki bu haberle birlikte işlem hacminin daha da artacağını düşünüyorum. Hala VOB’da işlem yapmamış olanlar için küçük bir değerlendirme ile sizlere bu konuda yardımcı olmaya çalışacağım.

Yukarıdaki tabloda 30 Temmuz-30 Eylül tarihleri arasındaki İMKB 100 – İMKB 30 ve VOB Ekim Vadeli İMKB 30 endeksine ait günlük hareketler verilmiştir. Yatırılan tutar sutununda ilk satıda gördüğünüz 1000-TL tutarı bizim başlangıç teminatımız olmaktadır. Sonraki tutarlar sırasıyla günlük hareket sonucu teminatımızın son durumunu göstermektedir. Bildiğiniz gibi VOB işlemlerinde gün sonu uzlaşma fiyatı belirlenir ve teminatınız günlük olarak şekillenir, ayrıca bu teminatınız her gece takasbank hesabında nemalandırılır, yani gecelik faiz alınır. En sağ taraftaki sütun ise; sizin başlangıç teminatı oranınızı göstermektedir. İşlemlere devam etmeniz için başlangıç teminatınızın -%25’in altına inmemesi gerekir. Zaten yukarıdaki örnekte böyle bir şey söz konusu olmamıştır.

Sonuç olarak tabloda gördüğünüz üzere 30 Temmuz tarihinde yatırılan 1000-TL, 30 Eylül tarihinde 1690-TL olmuştur. Bu dönemlerde bu şekilde işlem yapanlar 2 aylık bir süreç içerisinde %69 kar elde etmişlerdir. (vergi- işlem maliyetleri ve 2 süresince alınan gecelik faizler dikkate alınmamıştır)

Read More!

Kaldıraç Nedir?

Yatırımcıların büyük bir kısmı kaldıraç nedir diye duyduğunda ve vadeli opsiyon borsasında sunulan imkanları öğrendiğinde heyecana kapılabilir. Evet sunulan imkanlar gerçekten güzeldir, fakat çoğu yatırımcının eksik bilgiye sahip oluşu, yüksek kazançlara olan tutkusu kaldıraç kullanımının kötü sonuçlar doğurmasına neden olmaktadır.

Kaldıraç, piyasalarda yatırdığımız teminatın çok üstünde işlem yapabilmemizi sağlayan uygulamadır.

Vadeli işlem sözleşmelerinde işlem yaptığımızda yapacağımız ödeme sözleşme büyüklüğü üzerinden değil sözleşmenin gerektirdiği teminat kadardır. Bu da küçük miktarlarla büyük işlemler yapma olanağı tanır. Buna kaldıraç etkisi denilmektedir. Basit bir ifadeyle eğer vadeli işlemler opsiyon borsasında yatırım yapıyorsak aldığımız “sözleşmenin değeri/ teminat bededi= kaldıraç oranı”dır. Eğer aldığımız sözleşmede sadece 10% gibi bir teminat gerekliliği varsa kaldıraç oranımız da 10 olarak hesaplanmaktadır. Örnek olarak IMKB 30 Endeks sözleşmesinde 60.000 fiyattan 1 adet kısa ya da uzun pozisyon alındığında sözleşme büyüklüğü 6.000 YTL iken yatırılan teminat 600 YTLdir. Burada kaldıraç oranı 6.000YTL/600YTL=10dur.

Vadeli Opsiyon borsasında sözleşme büyüklüğünü piyasa, başlangıç teminatını ise VOB belirler. Bu nedenle kullanabileceğimiz kaldıraç oranı sınırlandırılmıştır.

Kaldıraçın uygulanabildiği bir diğer piyasa da Forexdir (Bkz. Forex Nedir?). Özellikle Avro/Dolar paritesindeki oynaklıkların diğer menkul kıymet değerlerindeki hareketlere göre çok daha stabil oluşu Forexde yüksek kaldıraç oranlarıyla yatırım yapılabilmesini sağlamıştır. Forex piyasasındaki Kaldıraç oranını bir örnek ile açıklarsak, kaldıraç oranını 1:200 olarak kullanan bir şirkette hesabımız varsa, anaparanızın 200 katına kadar işlem yapma şansımız olur. 1 lot 10.000 EUR/USD pozisyon açtığımızda, hesabımıza 50 USD yatırmamız gerekir. Eğer hesabımızın değeri parite çiftinin hareketi sebebiyle belli bir yüzdenin altına düşerse, pozisyon otomatik olarak kapatılacaktır. Sonuç olarak, yatırdığımızdan daha fazlasını kaybedemeyiz.




Bu yazımızda kaldıraç nedir sorusuna cevap vermeye çalıştık. Küçük yatırımcılar için kaldıraç kullanımının büyük risk arzettiğini belirterek ve kaldıraç kullanacağınız bir hesaba sahip olmadan önce bu konuda uzman bir yatırımcıya danışmanızı önererek yazımızi sonlandırıyoruz. Read More!

Futures Piyasalar Nedir?

"Futures piyasalar nedir?" Geçen gün bu sorunun aynısını bir arkadaşım bana sordu bende kısa bir özet geçtim. Bu kısa özetin konuyla ilgilenenlere faydalı olcağına inanıyorum. Malum yurdum insanı yıllardan beri birikimlerini “FİYAT YÜKSELİŞİ” beklentisi ile döviz veya altın’a yatırdı. Piyasadan biraz daha anlayanlar ise; İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda hisse senedine yöneldi. Ancak son yıllarda gelişen piyasalar sayesinde yeni yatırım araçları ortaya çıktı. Türkiye’de bundan nasibini aldı tabiî ki. Artık İMKB dışında, İzmir’de de bir borsamız var. Adı; Vadeli İşlemler Opsiyon Borsası. Dünya’daki benzerlerine göre oldukça "işlem hacmi ve ürün çeşitliliği bakımından" gerilerde olsa da, açıldığı yıldan(2005) beri gün geçtikçe gelişmekte, işlem hacminde günden güne rekorlar kırmaktadır.

Adında her ne kadar “OPSİYON” kelimesi bulunsa da sadece "FUTURES" sözleşmeler işlem görmektedir.

Futures sözleşmeler; standart miktar ve kalitede bir varlığın önceden belirlenmiş bir fiyattan gelecekte belirli bir tarihte teslim etme ya da teslim almaya ilişkin yasal sözleşmelerdir.

Futures sözleşmeye konu varlık, bir tarımsal ürün (kakao, soya, pamuk, buğday…), hazine bonusu (DİBS…), borsa endeksi ( İMKB 30, İMKB 100, S&P Futures…) veya değerli madenler (alüminyum, bakır, altın…) olabilir.

Futures sözleşmeler, “organize borsalar” (Türkiye’de VOB olmak üzere, Chicago Board Of Trade (CBOT), London Metal Exchange (LME)… )'da işlem görmektedirler. Bu borsalardaki Futures sözleşmelerin alım ve satımından ciddi getiriler elde etmek mümkündür.

Futures Sözleşmelerin Özellikleri;

- Kullanım amacına göre üçe ayrılırlar;

1)Riskten Korunma Amaçlı,
2)Spekülasyon Amaçlı,
3)Arbitraj Amaçlı,

- Standart Sözleşmelerdir,

- Organize Piyasalarda (Borsalarda) İşlem Görürler,

- Minimum Teminat Yatırma Zorunluluğu vardır,

- Kaldıraç Etkisi vardır. Düşük teminatla yüksek montanlı işlemler yapılabilir, (bkz. risk nedir? )

- Futures piyasalarda KAR veya ZARAR günlük olarak revize edilir,

"Futures piyasalar nedir?" sorusuna aradığınız cevabı bulmanıza yardımcı olmaya çalıştım. Bir sonraki yazımda, başta VOB olmak üzere Futures piyasalarda nasıl işlem yapıldığını anlatacağım. Read More!