Kuresellesme etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Kuresellesme etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Kimliginiz baskalarina saldirmaz, hemkimliklerinize yuk olmaz degil mi ?

Küresellesme sürecinde hemkimlilik (daha dar anlamda etnikdaslik'da diyebiliriz) kaderde ve tasada her seyi paylasmak anlamina gelmiyor. Galatasaray’li kimligini yakaniza takmaniz, elinde döner biçagiyla Fener’lileri 'dograma' isine girisen 'takimdaslarinizi' anlayisla karsilamanizi gerektirmez. ''Hem-kimliliklerimizin bankalarina sahip çikalim, karsi-kimliliklerin elimize geçmesin'' dendiginde, dayanisma ruhu aniden saha kalkmayabilir. Tersine ''Hemkimligim bana ödemem gereken yeni bir fatura gönderdi. Ama geçmiste benim kestigim faturalardan ödenen oldu mu, bugüne kadar verdiklerimden ne kadari geri döndü ?'' gibi sorular kafalarda dolasabiliyor. Bu oldukça yeni bir gelisme.

Sanirim geçmiste bir kimlik etrafinda birlesmek birey için vazgeçilmez bir gereksinimdi. Discovery, National Geo. gibi kanallari seyrede seyrede, binlerce yil önce etnik veya dini kimliklikleri çok daha kritik rol oynadigini anlayabiliyorsunuz. Etnikdaslarinizla birlikte bir bölgeyi iskan ederken çogalip çogalip bölgenize sigamaz hale geliyorsunuz. Bir kisminiz terkedip baska yerlere göç etmek zorunda kaliyor. Ama bir de ne görüyorsunuz, orada topragi sahiplenen baskalari da var. Ne yaparsiniz ? Gayet basit. Diger hemkimliklerinizle birlikte bu türdaslarinizi kiliçtan geçirmek, topraklarina el koymak. Böylece yasamininizi sürdürme sansiniz olacak, aksi takdirde doga geregini yapacak. Iste kimlik DAYANISMASI budur. Daha dogrusu geçmiste böyle bir dayanismaya ihtiyacimiz oldugu için bu tür KIMLIKLERE ihtiyacimiz vardi. Bütün türdaslar, öyle veya böyle hemkimliklere bölünmek zorundaydi, çünki bütün 'hem'lere yetecek kaynak yoktu. Ya onlar, ya biz. Yada çok geçmeden doga geregini yapacak. Sanirim bu eylem sekli DNA'larimiza o kadar derin kazinmiski, etnikdaslik sözkonusu oldugunda bütün deger yargilarimizdan arinabiliyor, birbirimize son derece acimasiz davranabiliyoruz. Bütün hayatta kalabilenler, yani bizler, kim olursa olalim bu mirasi tasiyoruz. Yedi milyar 'homo sapiense'den bir tanesi bile bu mirasin disinda kalamaz gibi geliyor bana.

Ancak tablo o kadar karanlik olmayabilir. Su soruyu da kendimize yöneltmeden son noktayi koyamayiz: ''Eger bu ölçüde vahsisek bize kalan bu mirastan niye rahatsiz oluyoruz ? '' Demekki toplumsal hayatimizdaki 'deger yargilarimiz' bu tür davranis kaliplarini mahkum ediyor. Biz kendimizi yerden yere vurabiliriz ama bilim adamlari (ben Nat.Geo.'in yalancisiyim) yakin akrabalarimiz olan primatlarla karsilastirildiginda bizi oldukça 'bariscil' buluyor. sempazelerin hiç bir nedene yokkan sürek avina çikarak diger gruptaki sempazeleri öldürdügünü biliyor muydunuz ? Açliktan veya alanlarini isgal etmek için degil. Ayrica grup içi yasamlarina tamamen kaba kuvvete dayanan acimasizlik hakim. Halbuki insanlar onlarla karsilastirilmayaca ölçüde SOSYAL, bütün dünyayi ele geçirecek kadar basarili olabilmelerinin sebebi de bu olabilir. Primatlar yalnizca küçük grular halinde sosyallesebildikleri halde insanlar muazzam ölçeklerdeki gruplar içinde 'dayanisabiliyorlar'. Kime karsi ? Elbette doganin acimasizligina. O zaman dogal seleksiyonun, niye yalnizca insanlara has olan 'deger yargilarina' göre karar verme yetenegini sahip olan BIZLERI seçtigini anlayabiliyorsunuz.

Yalniz çok hassas bir nokta var. Sizi yok etmeleri mi, yoksa sizinle dayanismalari mi hayatta kalma sanslarini artiracak ? Bir türlü karar veremiyorlar. Top iki tarafa da gidebilir. Bana öyle geliyorki insanlar arasina ne kadar çok bag kurabilirsek 'dogruyu' seçmeleri o kadar kolaylasir. Küresellesme sürecini kayitsiz sartsiz desteklememin sebebi iste bu inanç, ultra-kapitalistligim veya mega-liberalligim degil. Karamsar degilim. Açikcasi etrafimda dolasip duran 'homo sapiense'leri hayranlikla seyrediyorum. Dünyanin ta öbür yanindan, hiç görmedigim, insan olma disinda baska bir sey paylasmadigim homo sapiense'lere de benimle dayanisma içinde bulunduklari için minettarim. Kim hakli çikiyor sizce ? Adam Smith mi, yoksa Malthus mu ?

akhmet çavuşoğlu Read More!

Thomas Friedman ve Vatan elden gidiyor Diyenler

Dünyanın en çok okunan yazarlarından Thomas Friedman (dünya düzdür diyen adam) New York Times'daki 23 Mayıs 2007 tarihli yazısında Rensselaer Polytechnic Institute'teki doktora mezunlarının hemen hemen hepsinin yabancı uyruklu olduguna dikkat cekiyor. Neyse ki Paul Shane Morrow isimli bir Amerikalı da varmış mezunlar arasında. Friedman'ın yazısını okurken -ister istemez- bizdeki milliyetçiler/ulusalcılar ve yabancı düşmanlığı pohpohlayan argümanlar geldi. Bir de daha önce değindiğim yabancı doktor meselesi. Tom Friedman daha sonra Amerikan yönetimini eleştirmiş. Hem de öyle böyle değil. "Folks, we can’t keep being stupid about these things" diyor yazının bir yerlerinde. Yazıyı da "yakında hem Irak'ı hem Amerika'yı kaybedeceğiz" diye bitirmiş. Bir yerlerinde de "yoksa yaşam standardımızı koruyamayız" diyor. Tam bir felaket tellalı (!) anlayacağınız.

EFT Nedir?  Faşizm nedir?  Özel Üniversiteler  Devlet Üniversiteleri  Türk Bilim Adamı

Ama bizim "Vatan elden gidiyor" ulusalcıları yazıyı pek sevmeyeceklerdir.
Neden mi?
Nedenine de yazıyı okuyup kendiniz karar verin. Read More!

Kuresel Ekonomi Nedir, Ne Demektir

Kuresel ekonomi nedir ne demektir diye merak eden bir okuyucumuzun sordugu sorulari sizlerle paylasmistik. Vaktimiz fazla yok hemen cevaplayalim.

1. Cin'de enflasyon yukselir mi? Son 4 yil icerisinde hammadde piyasalarinda meydana gelen degisimlerin bilmem farkinda misiniz? Bir cok hammaddenin fiyati uce dorde katlandi. Petrol ureticileri, komur ureticileri, celik ureticileri, demir cevheri ureticileri, bakir ureticileri, misir ureticileri, bugday ureticileri bayram ediyorlar. Bundan 30 sene once bu gelismeler dunya ekonomisini resesyona sokmaya yetecek gelismelerdi. Bugun ise, birakin bunlarin enflasyon yaratmasini, dunya buyumesi son dort yilda senelik ortalama %4.9 hizda buyuyor. Sebep? Kuresellesme, teknolojik gelisim, verimlilik artislari.

Cin, enflasyon ile parasinin degerini ufak miktarlarda arttirarak kolaylikla mucadele edebilir. Simdi de izledikleri yol budur. Paralarini dolara karsi senede %2-3 arasinda degerlendirerek enflasyonun yukselmesinin onunu kesiyorlar. Iceride ise faizleri yukselterek balon olusmasini engellemeye calisiyorlar. Durum bundan ibarettir.

Hisse Yorumları   Küresel ısınma Karikatürleri  Pesimist Nedir?  Fraktal Nedir  Borsa Nasıl Oynanır  inovasyon nedir

2. Amerika'da bazi tribunlere oynayan politikacilar Cin'in revaluasyon yapmasini istiyorlar. Akillari sira boyle bir gelisme Amerikali ureticilere avantaj saglayacak ve Cin'den ithal edilen miktar azalacak. Birincisi, %3-5'lik revaluasyonun Amerika'ya bir faydasi olmaz. Ikincisi, Amerikan para birimi euroya karsi onemli olcude deger kaybetti. Gitsinler baksinlar bu ithalati ne kadar azaltmis (Tugrul bunu pas olarak alabilir mi bilemiyorum). Ucuncusu, Cin'in ciddi bir revaluasyon yaptigini farzedelim, bu sefer de Cin'in yaratacagi boslugu diger ulkeler (Hindistan, Vietnam, Banglades) dolduracaktir. Yani Amerika'nin disaridan ithal edilen urunleri uretmesini beklemek sacmalik olur, isi gucu birakacagiz tava yapmaya mi baslayacagiz tekrardan? Yuksek ucret kazanmak istiyorsaniz katma degeri yuksek urunler uretmeniz gerekir, bu isler tava yaparak olmaz. Kaldi ki tava yapmaya baslasak, bu sefer de bu endustrilerde calisan "kacak" Meksikalilardan sikayet etmeye baslayacagiz.

Anlayacaginiz, Cin'e yapilan baskilar her durumda istenilenden farkli sonuclar doguracaktir. Biz buna ekonomide "The Law of Unintended Consequences" diyoruz. Genelde politikacilarin ortaya attigi cozum onerilerinin tamami bu kuralin gazabina ugradigindan dolayi biz serbest piyasa ekonomisini savunuyoruz.

Ayrica Cin'e niye baski yapiyoruz ki? Adamlar kole gibi calisip uc kurusa bize tava satiyorlar. Simdi Araplar bize $10'dan petrol satmaya kalksa, "dur kardesim ucuza satiyorsun fiyatlari arttirsana" mi diyecegiz? Salak miyiz biz?

3. Bernanke Cin'e tavsiye verirken abesle istigal etmis. Sana ne adamlar paralarini ister harcarlar, ister gomerler.

4. Dedigim gibi Cin parasini ufak ufak degerlendirerek enflasyon problemini cozebilir. Geriye iceride balon olusmasi problemi var, bunu da vergilerle oynayarak kontrol edebilir. Bence Cin icin ortada tehlikeli bir durum yok. Hatta adamlarin onlerindeki en tehlikeli durum enflasyon degil devaluasyondur.

5. Amerika'da ev fiyatlarinin artmasinin ardindaki sebep faiz oranlarinin dusuk olmasidir. Insanlar %5 nominal faizle ev alabiliyorlardi. Odedikleri faizi gelir vergisinden dusebildikleri icin odedikleri subvansiyon sonrasi nominal faiz %3 civarinda gerceklesiyor aslinda. Enflasyon oranlari da %3'e yakin gerceklestigi icin neredeyse SIFIR reel faize borclanarak ev sahibi olabiliyorlardi. Simdi reel faizlerin SIFIR oldugu bir ortamda hangi salak ev sahibi olmak istemez? Kaldi ki hammadde fiyatlari da arttigi icin ev fiyatlari her sene artiyor, neticede bu is cok karli bir yatirim olarak karsimiza cikiyor. O yuzden balon vardi da, bilmem neydi de gibisinden yapilan yorumlara guluyorum. Kaldi ki bu yorumlar 2003 yilindan beri yapiliyor. Insanlar dusuk faizlerin ev fiyatlari uzerindeki etkilerini hesaplamaktan bu kadar mi acizler?

Reel faizler niye dusuk? Cin ucuza ithalat yaparak hem enflasyonu dusuruyor, hem de ellerindeki dolarlarla Amerikan hazine bonolari alarak faizlerin dusuk olmasina sebep oluyor. Bir kez daha soyluyoruz. Uyandirma kerizi bulandirir denizi.

Peki Cin 1 trilyon dolarlik rezervlerini dolasima sokmaya kalkisirsa ne olur? Nasil olacak bu is? Elindeki hazine bonolarini satmasi lazim. Demek ki birilerinin hazine bonolarini almasi lazim. Cin hazine bonosu satarken ortaya para cikiyorsa, trade'in oteki tarafindaki adam da hazine bonosu alirken piyasadan para cikiyor demektir. Neticede yeni tek bir kurus yaratilmiyor anlayacaginiz.

Ortada bence risk yaratacak bir dengesizlik yoktur. Cin kendi halinden memnundur, durumunun bozulmasi zordur, Amerika kendi halinden memnundur, alan memnun satan memnun olduguna gore bu ticaret neden bozulsun?

Devam edecegiz. Read More!

Kuresel Ekonomi Uzerine Yeni Sorular

Biz buraya soru cevaplamaya degil cevaplari ogrenmeye geliyoruz diyorsaniz haklisiniz, ancak benim su siralargunde 5-10 dakikadan fazla vaktim yok, onu da yorumlari ve mailleri okumaya harciyorum. Vakit bulana kadar sizleri mesgul edecek, okuyucumuz L.A. tarafindan sorulmus (cok guzel sorular, birakin amatorleri, profesyonel ekonomistlerin kolay kolay cevap veremeyecegi sorular) su sorulari asagiya kopyaliyorum:

Tutumluluk Nedir    Nükleer Enerjinin Zararları    Nükleer Kirlilik    Nükleer Nedir    Fraktallar    Sosyalizm Nedir

"Merhaba,

Cuneyd Bey benim de cok cok merak ettigim sorular soruyor:

Cin rezerv biriktirirken karsiliginda surekli ic pazara renminbi suruyor. Su ana kadarki ekonomik buyume demek ki bu genisleyen para tabanina ayak uydurdu; zira enflasyon ciddi degil. Ancak ekonomi isinmaya baslar, enflasyon baskaldirirsa (ki bu hangi sartlarda olur?):

1- Cin ne yapar?
2- Cuneyd Bey`in altini cizdigi gibi ABD`den Cin`in renminbi`yi degerlendirmesi icin cagrilar geliyor. Bu ABD`de fiyatlarin yukari yonelmesine (Walmart raflari pahalilanacak) ve enflasyonun bas kaldirmasina neden olmaz mi? Ve dahasi buna karsilik yapilacak faiz artirimlari real estate piyasasini vurup, soft landing senaryolarinda ipi gogusleyecegi soylenen sirket yatirimlarini aksatip zaten soylentileri dolasan (hakli ya da haksiz) resesyona davetiye cikarmaz mi? Ve daha da dahasi yuan degerlenirse Cin`in dolar istahi azalip, ABD`nin borclanmasini zorlastirmasi beklenmez mi?
3- Ayrica Cin`in ic talebi canlandirmasi da ogutlenmis.. Ancak nasil? Elemanlarin emeklilik guvenceleri olmadigindan birinci oncelikleri para biriktirmek. Bu tamamen kulturel. Ustelik kredi faizlerini dusurmek de zaten yabanci sermaye girisinden dolayi likidi fazla bir ekonomiyi iyicene isindirmaz mi?
4- Cin acisindan baska bir secenek olan faiz yukseltmek surdurulebilir mi? Su zincir kopar mi: dolari al, yuan ver; yuani yuksek faizle geri topla, ekonominin asiri isinmasini engelle..
5- Anladigim kadari ile FED ciddi miktarda yeni para basmiyor. Net ihracatci ulkeler ayni dolarlarla defalarca transaction yapip, borc/alacak tablosunu sisiriyorlar. ABD`nin butce aciklarina karsi artmayan enflasyonu bundan mi? Zira aklim almiyor, bir ulkede ev fiyatlari 2`ye uce katlanirken ve buna ayak uyduracak buyume yokken, nasil olur da enflasyon yuzde 2, yuzde 3 olur (bu da kendi icinde bir sorudur bu arada).. Cunku benim en buyuk harcamam evle ilgili.. Ve de teoriken yukeselen ev fiyatlari ile kiramin da yukselmesi lazim.. Ki bu da benim isverenden daha cok maas talep etmem demek..

Baska bir soru da soyle: Cin (devlet tekelleri ve ozel sirketler) biriktirdigi rezervleri dunyada harcamaya baslarsa(mesela gidip daha cok petrol yatagi, maden, gayrimenkul, sirket satin alirsa) ne olur? Dolasimda olmayan 1 trilyon dolarin dolasima girmesi dunya dengelerini nasil etkiler?

Benim bakis acimadan ABD-Cin eksenli bir dengesizlik gozukuyor ve benim kitabimda dengesizlikler illa ki kendilerini duzeltirler.. O bakimdan kanimca yukardaki sorularin cevaplari duzeltmenin kanli mi kansiz gececegini belirler.. Ve de cok mu cok ogretici bir yazi dizisine malzeme de olur:) Zira gorulecegi uzere kafalar karisik.." Read More!

Teflon ve Kanser

Arastirmacilar teflon tavalarin 680 Fehrenheit'a ulastiklari zaman kansere neden olan bir gaz saldigini bulmuslar. Ne kadar dogrudur yanlistir bilemem ama bence bunu dogru olma olasiligi insanlarin kuresel isinmaya neden olma olasiligindan daha fazladir. Bu nedenle bir yildir evde Teflon kullanmiyorum. Onun yerine celik tencere ve tava kullaniyorum.

Gecenlerde cok daha iyi bir alternatif kesfettim: cast iron (dokme demir) tava. Gittim Walmart'tan $10'a aldim, hayvan gibi agir. Cast iron tava pisirirken disariya demir saliyor, demir iceren yiyeceklerden fazla tuketmiyorsaniz ideal demir kaynagi.

Bu yaziyi yazma nedenim bu degil tabii ki. Konu bu $10'lik hayvan gibi agir tavanin Cin'de imal edilip Amerika'da satilmasi, hem de cok ucuz bir fiyata. Cuneyd Bey

"Cin'e parasinin degerlenmesi tavsiyesinde bulunanlar, ihracata dayali buyumeden ic talebe dayali buyumeye gecilmesini oneriyorlar. Bernanke gecen Aralik'ta demis ki: "In particular, household consumption in China last year was only 38 percent of GDP, down from 45 percent in 2001."

Arbitraj Nedir    Broker Nedir    Altın Yorumları    Portföy Nedir    Petrol Fiyatları    Nükleer Santraller    Sosyalist Nedir

Bu dolar biriktirme olayini surdurulebilir goruyor musunuz?" diye sormuslar.

Birincisi Cin'in ic tuketimi 2001 yilindan itibaren %35 artmis, ekonomi %60 buyudugu icin tuketimin GSYIH'a orani dusmus. O yuzden Cin'de ic talep buyumuyor turunden ifadeler yanlis aslinda. Daha ne kadar buyusun, Allahtan korkun.

Ikincisi, bu durum surdurulebilir mi sorusu. Ne kadar sure surdurulebilir mi? Bence 100 yil boyle devam etmez, ama 10 yil boyle devam edebilir mi? Edebilir. Simdilik alan memnun satan memnun. Ben sahsen Walmart'tan aldigim tavaya $20 vermek istemem, onlar da $10'a satmaya razi olduklari surece almaya da devam ederim. Cinlilerin paralarini ciddi oranlarda revalue edeceklerini dusunmuyorum, "if it ain't broke, don't fix it" yani bozulana kadar devam edelim mantigi icerisindeler. Amerika'da ozellikle tribunlere oynayan politikacilar (Chuck Schumer mesela) Cin ile ticarete engel koyalim, vs. turunden politikalari ortaya atiyorlar. Amerika'da (issizlik giderek dusmesine ve gelirler artmasina ragmen) issizlik artacak seklinde insanlari korkutmaya calisiyorlar. Turkiye'den cok farkli degil anlayacaginiz buradaki durum da.

Neyse, sorumuza tekrar donelim. Kuresel bir duzeltme hareketi olur mu? Kanli mi olur kansiz mi olur? Benim fazla vaktim yok, siz cevap verin, ben de daha sonra yorumlar kismina gereken eklemeleri yaparim. Read More!

Kaçıncı sırada yer alırsak alalım işbirliği zenginleştirir.

Işte kendimize layık gördüğümüz 'Çılgın ama bir o kadar da zavallı Türk' imajına gölge düşürebilecek bir gelişme:

Bursalı otomotiv yan sanayii şirketi Orhan Holding, ABD'li yedek parça üreticisi Dana Corporation'ın 7 ülkedeki şirket hisselerini 70 milyon dolara satın aldı. Orhan Holding ayrıca daha önce Dana Corporation'la yarı yarıya ortak olduğu Türkiye'de 2, Fransa'da da 1 otomotiv ve yan sanayii şirketinin tüm hisselerini bünyesine kattı. Anlaşmanın Dana Corporation'ın ABD'deki 2 fabrikası ve araştırma - geliştirme merkezi ile Meksika ve Ingiltere'deki fabrikalarının varlıklarını, Fransa, Ispanya ve Slovakya'daki şirketlerinin de hisselerinin alınmasını kapsadığı öğrenildi. Iki şirket arasında satış yılın ikinci çeyreğinde gerçekleştirilecek (Milliyet'in internet sayfalarından)

Devlet Nedir    UNESCO Nedir    Bono Nedir?    Reeskont Nedir    Enflasyon Nedir  Aritmetik Ortalama Nedir  Forex Nedir

Yan sanayimizin gerektiğinde küreselleşmeye ayak uydurma becerisini gösterebildiğinin kanıtı. 75 milyonuz ama 7 milyarlık insanlık ailesinin minik bir parçasıyız. Bizim için zenginleşmenin yegane yolu hem-cinslerimizle daha çok işbirliği yapmanın yollarını arayıp bulmaktan geçer. Elbette sahip olduğumuz niteliklerin yeterli olup olmadığı konusunda endişeliyiz ve alt sıralarda yer almaktan da korkuyoruz. Şunu kabul edelim: Küreselleşmeye ayak uydurabilmek için kapalı ekonomi standartlarında yeterli olan cesaret ve akıldan çok daha fazlasına ihtiyacımız var.

Ahmet Çavuşoğlu Read More!