Piyasalarin Efendileri Nerede?

Carsamba gununun Hurriyet, Aksam, Milliyet ve Star gazetelerine baktik ve piyasada gerceklesen %4.5'lik dususu analiz eden sadece ve sadece 1 yazar bulabildik. Saskinligimizi gizleyemiyoruz, bu yazar Gungor Uras. Diger yazarlarda jeton dusmus degil, Salih Neftci Amerika'daki subprime mortgage piyasalarindan bahseden yazisina devam ediyor ve piyasalardaki riskin dolar cinsi faizlerin yukselmesi oldugunu soyluyor. Hayret, Amerika borsasi her gun %3.5 dusmez, bu dususun sebebi ekonomik durgunluk beklentisi; yani Amerikan piyasalarinda beklenen faiz artisi degil, faiz dususu. Piyasalarin efendisi bu sefer olayi kavrayamamis.

Devlet Nedir    UNESCO Nedir    Bono Nedir?    Reeskont Nedir    Enflasyon Nedir  Aritmetik Ortalama Nedir  Forex Nedir

Doviz piyasalarinin efendisi Gazi Ercel'in talihsiz bir sekilde YTL'nin deger kazanacagi yonunde fikrini degistirmesinin ardindan 12 saat gecmeden doviz kuru 1.38'den 1.41'e yukseldi. Ben bu adam kotu tahminci/analist diyorum, ama anlasilan az diyorum. Bundan sonra "sanssiz deve" de diyebiliriz Sayin Ercel'e. Sanssiz cunku 3 ay once dolar deger kazanacak, piyasalar cok riskli dedi, millete dolar alin dedi. Bakti YTL deger kazaniyor, hemen taraf degistirdi. O taraf degistirir degistirmez dolar deger kazanmaya basladi. Bak su Allah'in isine.

Diger yazarlar da piyasalardaki calkanti uzerine yazi yazmamislar. O zaman biz bu konuda tek yazi yazan Gungor Uras'in yazisi uzerinden bu konuyu tartisalim. Gungor Uras piyasalardaki gelismeleri gayet guzel ozetlemis. Ancak bundan sonrasinda soyle diyor:

"Acaba dünkü gelişmeler küresel piyasalarda ciddi bir dalgalanmaya yol açar mı? Bu gelişmeler Türkiye'yi nasıl etkiler?Bu konularda tahmin yapmak çok zordur. Bu tahmini yapabilenler "piyasalarda oynar ve çok iyi para kazanır." Ama ben küresel büyük oyuncuların, büyük dalgalanmalara izin vermeyeceklerini düşünüyorum. ABD kendi sorununu kendi çözer. Çin ise borsadaki dalgalanmayı dizginleyecek güce sahiptir.Bu gelişmeler ve bu gelişmelerin uzantısı olarak Türkiye'ye döviz girişinde ciddi yavaşlama, veya tersine hızlı döviz çıkışı beklenmemelidir.Dolar fiyatı biraz yükselir, faiz biraz daha artar, borsa iner çıkar, sonra bunlar unutulur. Piyasalar yeni bekleyişler içine girer."

Calkalanmanin kaynagi Turkiye olmadigi icin mi acaba bu kadar iyimser bu adam anlayabilmis degilim. Rakamlari carpitan, yerli yersiz Kucuk Emrah edebiyati yapan Gungor Uras'in dalgalanma beklememesini yeteneksizligine bagliyorum. Soyledikleri uzun vadede dogrudur, biz de zaten bu yuzden uzun vadede borsaya yatirim yapiyoruz. Ama burada tartisilan konu onumuzdeki bir kac gun/hafta icerisinde olacaklardir. Bence Turk piyasalarindaki dusus bugunku (sali) %4.5 ile sinirli kalmayacaktir. Hatta yarin (carsamba) ben borsanin en azindan 1500 puan daha gerileyecegini dusunuyorum. Dolar daha da cikacak, gecen Mayis'ta karsilastigimiz duzeltmelere yakin olaylar gerceklesebilir. Turkiye'deki faizlerin yuksek olmasi dolarin yukselmesini ve sicak paranin kacisini engelleyemeyecektir.

Piyasalardaki dusus nereye kadar gider simdiden tahmin edemiyorum ama yarin dususun devam edecegini, hatta ben de riskimi azaltmak icin elimdeki 1 yillik vadesini doldurmus kagitlarimi satmayi planladigimi belirteyim. Persembe ve Cuma ne olacagi yonundeki tahminleri yarin yapariz.

Uzun vade icin bunlar alim firsatidir ama piyasalar duserken alim yapmak genellikle benim tercihim degildir. Ben piyasalar yukselirken alir, duserken satarim genelde.

Bu konu ile diger alakali bir yazi ise Borsa Nasıl Oynanır? En Sağlam Tüyolar baslikli yazimizdir. Read More!

Minareyi Calan Kılıfını Hazırlar Ne Demektir

Bundan 3 ay once bir kisim ekonomist veya kose yazari 3 vakte kadar kriz cikacagi tahmininde bulunuyor, milleti doviz almaya tesvik ediyordu. Hatta vatandasin bir tanesi Deniz Gokce'ye "evimi sattim dolara yatirdim, ne zaman cikmaya baslar" diye bir soru bile yoneltmisti. Biz de bunun uzerine "Doviz Alin Diyenlerin Listesi" baslikli bir yazi yazip bu kisileri ibreti alem olsun diye utandirmak icin Subat sonunda yaptiklari tahminin sonuclarini gozden gecirecegimizi belirttik.

Hisse Yorumları   Küresel ısınma Karikatürleri  Pesimist Nedir?  Fraktal Nedir  Borsa Nasıl Oynanır  inovasyon nedir

Bu yazida belirledigimiz yazarlardan bir tanesi Gazi Ercel, digeri de Asaf Savas Akat idi. Gazi Ercel 22 Kasim'da bir suru risk faktorunu siraladiktan sonra kisa vadede dovizin artacagini soyluyordu. Bu is 2001 krizinin hemen oncesinde Merkez Bankasi baskaniyken devaluasyon yapmadan once "inside information" (bkz. Insider Trading) kullanarak doviz almaya ve "para kazanmaya" benzemiyor degil mi? 22 Kasim tarihinde parasini dolara ceviren maalesef iki turlu kaybetti. Birincisi YTL'den kazanacaklari %5'lik faizden oldular, ikincisi 22 Kasim tarihinde 1.45 olan doviz kurunun 26 Subat tarihinde 1.38'e dusmus olmasinda kaynaklanan %5'lik kayip. Demek ki Gazi Ercel'in tavsiyesine uyarak dolara gecen spekulator Turk yatirimcilari %9 kaybetmisler.

Biz bu yaziyi 2 gun sonra yazacaktik ama Gazi Ercel bugunku yazisinda gunah cikarircasina YTL'nin neden deger kazandigini aciklamis. Biz de o yuzden bu yaziyi iki gun once yazmak durumunda kaldik. Bu yaziyi okumanizi siddetle tavsiye ederim cunku yazinin sonunda sizi zengin edecek bir tahminde bulunuyor.

Bir terslik cikmadigi muddetce YTL'nin deger kazanmasi kacinilmazdir diyor Dr. Ercel. Kafasi calisan okuyucularimiz bunun ne demek oldugunu hemen anlayacaklardir. Yine de biz kafasi calismayan okuyucularimiza da aciklayalim. Kotu tahmin eden birisini buldugunuz zaman sakin firsati kacirmayin cunku onlarin yaptiginin tam tersi tahminleri yaparak genelde cok daha fazla para kazanabilirsiniz. Biz bu sistemi bundan once Asaf Savas Akat icin uyguluyorduk, bundan sonra Gazi Ercel icin de uygulayacagiz demektir. Demek ki YTL kisa vadede dolara karsi deger kazanmayacakmis. Isterseniz 3 ay sonra bu tahminin dogrulugunu olcun, bugunku doviz kuru 1.38, 3 ay sonra bundan daha yuksek olacaktir.

Not: Asaf Savas Akat icin ayri bir yazi yazmayacagim, onun ne kadar kotu bir tahminci/analist oldugunu yeterince gosterdik. Asaf Savas Akat ile kapanmayan tek defterimiz kaldi, o da 2006 buyume orani tahmini. Dr. Akat gecen sene Mayis ayinda kan kokusu aldigi zaman 2006 yili icin dusuk/negatif buyume bekledigi yonunde bir tahminde bulunmustu. Gelecek ay 2006 buyume rakamlari aciklandigi zaman Asaf Savas Akat hakkindaki son yazimizi yazip Akat dosyasini kapatacagiz, meraklanan okuyucularimiza duyurulur. Read More!

Doviz Alin Diyenlerin Listesi

Bundan 3-4 hafta once bir suru kose yazarinin "Artik doviz almanin vakti geldi, zaten ben deyim Subat'ta siz deyin Mart'ta kriz cikacak" diyerek milleti galeyana getirdigini hatirliyorum. Benim aklima bir tek Gazi Ercel ile Asaf Savas Akat geliyor. Ercel 22 Kasim'da "doviz mi YTL mi" sorusuna doviz diye cevap veriyor. Akat ise 21 Kasim tarihinde doviz kisa donemde ilginc olmaya basladi diyor. Sizin akliniza dovize yatirimi oneren baska yazarlar geliyorsa, onerdikleri tarihi ve baglantiyi yorum kismina birakirsaniz bundan 3 ay sonra Subat sonunda ne olmus bir bakariz.

Asaf Hoca yaman adam dogrusu, tahmin yapmaktan hic cekinmiyor. Burada defalarca yaptigi tahminlerin yanlisligini gosterdim, yine de adamin yazilarini takip ediyorum. Bir dusuncesi var, bunu savunmasini biliyor, bu dusuncesinin ucunun nereye vardigini da biliyor ve bu dusuncesinin arkasinda yer aliyor. Takdir ediyorum. Ote yandan cok daha karamsar ve hatta yanlis yazilar yazan Gungor Uras cikip da acik acik "kardesim gormuyor musun cari acik almis basini gitmis, dolar cok ucuz, manyak misin doviz almiyorsun" DIYEMIYOR. Ne diyor? 22 Kasim 2006'da "Halkimiz tetikte, devaluasyon korkusu suruyor, o yuzden halkimiz doviz aliyor" diyor. Ya da 16 Kasim tarihinde oldugu gibi baskalarinin agzindan kriz tahmini yapiyor ama "Ne zaman olacagi belli degil" diyor.

Swap Nedir    Deflasyon Nedir    Bono Nedir?    Reeskont Nedir    Ekonomi Nedir    Enflasyon Nedir

Ben de bir tahminde bulunayim o zaman, hatta baska birinin agzindan soyleyeyim, Nasa'daki "uzmanlar" evrende bir suru asteroid (goktasi) oldugunu ve bundan 100 milyon yil once oldugu gibi dunyaya buyuk bir asteroid'in carpacagini tahmin ediyorlar ama ne zaman olacagi belli degilmis. Insallah bizim cari acik kaynakli kriz de goktasi hikayesine donmez. Ben sahsen dolarin cok yukselmesini isteyen kesimdenim, Amerika'da dolar kazaniyorum, keske 1$=1000000 YTL olsa da hem bizim ihracatcilarin yuzu gulse, hem de ben bogazdan kendime bir hamburger parasina bir yali alsam!!! Read More!

Gazi Ercel: Insider Trading

Biz kolay kolay adam olmayiz, niye? Insider trading, yetkili birinin kamunun sahip olmadigi bir bilgiyi kullanarak fayda elde etmesine verilen addir (bkz. definition of insider trading). Mesela A sirketinin genel muduru sirketin cok buyuk zarar ettigini biliyor ve bu bilgi yatirimcilara aciklanmadan gidip borsada hisseleri satip kar ediyorsa buna insider trading denir. Baska bir ornek vereyim, mesela Gazi Ercel adinda bir Merkez Bankasi baskanimiz olsun. Bu sahis cok buyuk bir devaluasyondan once TL cinsiden paralarini Amerikan dolarina cevirerek $35000 kar elde etmis olsun. Daha sonra bu isledigi halt ortaya cikmis olsun ve mahkemede de suclulugu kanitlanmis olsun. Dikkat edin, insider trading mahkemede kanitlanmasi o kadar kolay bir suc degil. Mesela Martha Stewart'in (Amerika'nin Ayse Ozgun'u) yaptigi insider trading'i kanitlayamadilar ama kadini yalan soyledigi icin 6 ay hapse koydular.

Neyse efendim, Gazi Ercel'in isledigi suc da mahkemede kanitlanmis olsun. Bu zat-i muhtereme ne tur bir ceza verirdiniz. Amerika'da mesela 5 milyon dolara kadar para cezasi ve 10 yila kadar hapis cezasi veriliyor. Niye boyle birsey yapiliyor. Piyasalarda guveni olusturmak icin.

Acikliyorum. Gazi Ercel'e tam tamina 1536 YTL para cezasi verilmis. Haberi Aksam'da. Bravo yani. Adam salak, niye soyle 300-500 milyon dolar cevirmedin ki, alacagin ceza topu topu $1000 dolar. Bir daha gazete (Vatan) koselerinde yazi yazip para kazanmak zorunda kalmazdin.

What is Insider Trading Anomaly
Recent Academic Studies on Insider Trading
Insider Trading in Netherlands
Insider Trading Returns
Definition of Insider Trading
Is Insider Trading Legal?
How Insiders Use Private Information and Don’t Get Caught?
SEC Regulation on Insider Trading: Section 10b Read More!