Kira geliri üzerinden ödenen vergiler

Aslında çok basit: eğer bir geliriniz varsa, vergi ödersiniz. Bunun ne kadar olacağına devlet karar verir. Oranlı mı olacak, oranı ne olacak, yoksa önceden belirli bir bedel mi olacak, buna da devlet karar verir. Bir de canı isterse tüketimden, tasarruftan, servetten, de vergi toplar. (Eli kolu bağlı biz kümesteki tavuklar da gider paşa paşa öderiz bunu)

Bazen, devlet bazı gelirleri de vergiden muaf kılar. Bazen de var olmayan gelirlerden "bana ne, olsaydı" diyip vergi keser.

Uzunca kira gelirlerinden ödenecek vergilere girmeyeceğim. Maliye Bakanlığı Türkiye'de eşine az rastlanır bir şey yapmış ve vatandaş kullansın diye bir manuel hazırlamış, oradan bakabilirsiniz.

Bu "bana ne, olsaydı gelirin" durumuna bir örnek var: Diyelim ki bir eviniz var, evinizi kiraya vermek istemiyorsunuz.Ancak boş durmasını da istemiyorsunuz. Bu durumda, bedelsiz olarak birisinin kullanımına verebilirsiniz evinizi. Eğer verdiğiniz kişi anne-babanız, kardeşiniz veya çocuğunuz ise "emsal gelir üzerinden gelir vergisi" ödemiyorsunuz. Bunların dışındaki herkes için ise (dayı-teyze arkadaş vs - ve tabi ki kaynana da buna dahil :> ) emlak bedelinin yüzde beşi kadar geliriniz varmış gibi gelir vergisi ödüyorsunuz. (Gelir idaresi başkanlığına göre kira geliri emlak bedelinin yüzde beşiymiş- yani 20 yıllık amortisman kabul ediyormuş) Bu konu Anayasa Mahkemesine intikal etmişti, AYM bunun anayasaya uygun olduğuna karar vermiş. Muhtemelen öbür türlü karar verseydi bedelsiz kiraya verdiğini iddia ederek hiç kimse kira geliri ödememeye başlardı.

Kira gelirlerini beyan etmede götürü gider, gerçek gider gibi detaylar da var ama onlara henüz değinmeyi düşünmüyorum. Vakti de geçti zaten, belki seneye.

REKLAM:Ekonomi Turk 2 bloguna üye olun. Read More!

Ideal Ev Kirasi Gelir Orani

Bir sureliğine İstanbul'a taşınma hazırlıkları yapıyorum, yavaş yavaş kiralık daire aramaya başladım. İstanbul'da ve Singapur'da birçok kiralık daire değiştirdiğim için kiralık ev arama uzmanı oldum. Kiralık daire seçerken ilk kriterim en çok yaptığım ilk 2 yolculuk için tek vasıta toplu taşıma aracı kullanabilmektir. İstanbul'da örneğin en çok yaptığım 2 yolculuk ev-iş (Maslak) arası ve ev-İstiklal Caddesi arası olduğu için Mecidiyeköy'de oturuyordum.

Kiralık daire seçerken en önemli kriterim ise barınma giderimin, net gelirime oranı. Barınma giderinden kastım kira/ev kredisi taksiti, varsa sigorta, aidat gideri, ısınma gideri, elektrik, su, kablo TV ve telefon giderlerinin toplamı. Eğer ev kredisi ödüyorsanız dünyada kabul gören oran net gelirinizin 33%'üdür. Dikkat edin, ideal oran, barınma giderinizin sizin ekonomik gücünüzün üstünde olup olmadığını gösterir, akıllıca olup olmadığını değil. Türkiye'de kredi faizleri yüksek olduğu için gücünüzün üstüne çıkıp kredi ödemesini kisa surede yapmak (ve daha yuksek aylik bedel odemek) daha akıllıca olabilir eğer gelirinizi aniden kaybettiğinizde ne yapacağınıza dair planınız varsa (Türkiye'de bu plan genç çiftler için anne babaya sırtını dayamaktır genelde).

Eğer kirada iseniz, ideal barınma gideri net gelirinizin %25'i ve altıdır. Bu oranın üstünde para harcıyorsanız sizin barınma şekliniz ekonomik gücünüzün üstündedir. Ve ideal oran bu durumda ödediğiniz paranın akıllıca olmadığını da gösterir.

Birkaç kuralı takip ederek şimdiye kadar ödediğim kiranın net gelirimin %25'inin altında kalmasını sağladım. Kiralık yer aramayı aceleye getirmiyorum bu sayede iyi yerlerde ucuz kiralar bulabiliyorum. Bu konuda altın kural araştırma ve bilgidir. Örneğin Çin kültüründe 4 rakamı uğursuzdur. Ayrıca budist gelenekte hortlak önemli bir öğedir (Japon korku filmlerindeki uzun siyah saçlı kız hortlağını hatırlayın) ve bir cinayete kurban giden kişinin hortlağı (inanisa gore) cinayet mahallinde gezer durur. Bu durumda birçok yabancı bilmez ama %70'i Çinli, %60'ı budist olan Singapur'da 4. katta bulunan veya içinde cinayet işlenen evler ucuzdur. 4. katta olup içinde cinayet işlenen evler kelepirdir. Ama Singapur'da pek cinayet işlenmediği için bu evleri bulmak yoğun araştırma gerektirir. Bir de yaşayan insanların ölülerden daha tehlikeli olduğunu kavramış olmak lazım gelir. Istanbul'da ise iyi bir arastirma ile kiyida kosede kalmis mekanlar, evini acil kiralamak zorunda olan evsahipleri bulunabiliyor. Ornegin bir evin kirasi fazla yokusta oldugu icin, cevrede park imkani olmadigi icin dusuk olabiliyor. Arabaniz yoksa ve yokusa spor imkani olarak bakiyorsaniz kira sizin icin cazip oluyor.

Aidat ve ısınma giderini düşük tutmak için ise büyük ve çok daireli apartmanları tercih ediyorum, yıldız şeklindeki binalar idealim (depreme de dayanıklılar). Yazın klima kullanmamak için ise yüksek ve rüzgarlı yerleri tercih ediyorum (ya mekan yüksek olacak ya da daire yüksekte olacak).

Kiraya ödenen oranı azaltmanın en önemli yolu yanlız yaşamamak ya da yanlız yaşadığınız dönemi kısaltmaktır. Eğer evlenmeye niyetiniz varsa evlenin, erkekseniz müstakbel eşinizin de çalışması kriterini ısrarla arayınız. Yok eğer bekarlık sultanlıktır diyorsanız, gelirinizin ve birikiminizin az olduğu genç yaşlarınızda bir ev arkadaşı edinin. Ya da mümkünse maaşa geçer geçmez ailenizin yanında ayrılıp eve çıkmayın. Çalışırken ailesi ile yaşayan ve kira yerine ev kredisi ödeyen arkadaşlarım kendi evlerindeler şu an, ben hala göçebe, kiradan kiraya :) Read More!