Varant Nedir (Varant Pastası)

Varant Nedir diye merak edenler için bilgilendirme yazılarına devam ediyoruz. 2 aydan fazladır işlem görmekte olan varant piyasasında, şimdiye kadar sadece Deutsche Bank’a ait varantlar işlem görmekteydi. 25/10/2010 tarihi itibariyle İş Yatırım’a ait varantlar da raflardaki yerlerini alacak. Piyasaya yeni oyuncuların katılması şüphesiz ki yatırımcılar açısından kazanç sağlayacaktır. Nedeni ise gayet basit; varantların alım-satım kotasyonlarını kendilerince oluşturan bu iki firma arasında bundan sonra ürün bazında alım-satım fiyatları arasında tercih edilme rekabeti ortaya çıkacak, kotasyonlar kabul edilebilir düzeylere inerek işlem hacminin artmasına yardımcı olacaktır.

İş Yatırım 25/10/2010 tarihi itibariyle;

29/04/2011 vadeli hem alım hem de satım varantı olmak üzere 2 farklı ürün ihraç ederek piyasaya hoş bir merhaba demeye hazırlanıyor. Aracı kuruluş varant piyasasını izlemeye başladığım ilk günden beri gözüme çarpan en önemli şey bu piyasanın oldukça gelişmeye açık oluşu. Piyasaya yeni ihraççılar ve ürünlerin dahil olması gerekliliği daha şimdiden ortada. İş Yatırım’ın da bu işe dahil olması ortadaki pastanın ne kadar büyük olduğunu bizlere açıkça göstermektedir.

Son iki aylık işlemlere baktığımızda, bu piyasada en çok işlem gören ürünlerin 3 farklı hisseye ait satım varantları olduğunu görmekteyiz. Bugün itibariyle toplam açık pozisyonlara bakarsak;

ISCTR satım varantı (31-Ara-2010) (Kullanım Fiyatı 5,25-TL) >> 3.522.962 adet

GARAN satım varantı (31-Ara-2010) (Kullanım Fiyatı 7,50-TL) >> 2.174.015 adet

KCHOL satım varantı (31-Ara-2010) (Kullanım Fiyatı 5,50-TL) >> 1.437.786 adet

Bu işlemlerin de neredeyse tamamı portföyler tarafından yapılan işlemler. Bireysel işlem değildir. Buradan benim anladığım elinde bu hisseleri bulunduranların iki amacı olabilir.

*Ya bu işlemleri yapanlar ellerinde bu hisseleri bulundurmakta ve kullanım fiyatları altında düşüşlere karşı spottaki hisselerini bir nevi sigorta altına almaktalar,

*Ya da bu işlemleri yapanlar ellerinde bu hisseleri buludurmamakta ve spot hissenin kullanım fiyatlarının altına düşeceğini öngörerek kısa pozisyon alarak kazanç elde etme peşindeler.

Bana göre ilk seçenek daha ağır basıyor. Alım satım fiyatlarının oldukça düşük olması uzun süredir elinde bu hisseleri bulunduranlar için sigorta almayı cazip hale getiriyor olabilir. Borsayı az biraz takip ediyorsanız ilgili hisselerin şuanki fiyatlarının kullanım fiyatlarından oldukça yüksek seviyelerde olduğunu görebilirsiniz. İçinde bulunduğumuz dönemde bu hisselerin kullanım fiyatının altına düşeceğine dair işlem yapmak ne derece mantıklı sorgulanması gerekir.

Kısacası; varant pastası oldukça büyük, özellikle VOB’da yoğun işlem hacmine sahip aracı kuruluşlar yakın zamanda bu piyasaya dahil olup yeni ürünler ihraç edeceklerdir. İMKB 30 da yabancı oranı yüksek olan hisseleri takip etmekte fayda var, yakın zamanda varant piyasasında bu hisseleri dayanak gösteren farklı vadelerde yeni enstrümanlar görebiliriz. Yabancılar diyorum, çünkü varant piyasasında ellerinde bu hisseleri bulundurup da sigorta alacak yatırımcı kafası henüz bizim türk yatırımcılarda tam olarak oluşmuş değil. Varantlara bir başka yazıyla devam edene kadar hoşçakalın.

NOT : Bu yazı bilgilendirme amacıyla yazılmış olup hiçbir şekilde yatırım tavsiyesi içermemekte sadece kişisel görüşlere yere verilmektedir. Yazılanlara nedeniyle para kaybederseniz gelip ağlamayın. Ben piyasadan anlamam benden söylemesi.

Read More!

Varant Nedir ?

Varant Nedir ? Varant; elinde bulunduran kişiye dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihe kadar alma veya satma hakkı veren ve bu hakkın kaydi teslimat ya da nakit uzlaşı ile kullanıldığı menkul kıymet niteliğinde sermaye piyasası araçlarına verilen isimdir.

Varant ile alınan şey aslında, ilgili dayanak varlığı belirlenen vade gününde ALMA yada SATMA hakkıdır. İnternette varantlar hakkında gereksiz bulduğum birçok kaynak dolaşıp durmakta, özellikle opsiyon piyasalarına daha yeni yeni alışmaya çalıştığımız şu günlerde insanların aklını karıştıran hatta bildiğini de unutturan bu tür dökümanlardan uzak durmanızı şiddetle tavsiye ediyorum. Bu yüzden Varant konusunda yardımcı olması amacıyla birkaç şeyden bahsedeceğim.

Öncelikle şunu açıklığa kavuşturmakta fayda görüyorum. Opsiyonları incelerken onlara Alım Varantı veya Satım Varantı demek yerine “HAK” kelimesini kullanmak, olayı anlamanız açısından faydalı olacaktır. Bu piyasada alınan ya da satılan şey HAK’tır.

*** Dipnot : Türkiye’deki aracı kuruluş varantları piyasamızda sadece opsiyonu SATIN ALMA işlemleri gerçekleşmektedir. Opsiyon SATMA işlemleri yapılmamaktadır.

Alım Varantı ; “ALIM HAKKI” SATIN ALMAK

Satım Varantı ; “SATIM HAKKI” SATIN ALMAK

Dikkat ! Yukarıdaki iki madde bütün piyasayı anlamanızda en büyük etken olacaktır. Fark ettiyseniz ikisinde de HAK satın alma vardır.O hakkı kullanıp kullanmamak da sizin elinizdedir.

Piyasanın gidişatına göre ileri dönemlerde satın aldığınız HAK sizi zarara uğratacaksa bu hakkı kullanmaktan hemen vazgeçebilir, vade günü gelmeden aldığınız hakkı geri satabilirsiniz.

Dayanak varlık kavramı; adı üstünde bahse konu alınan veya satılan ürünün ne ile alakalı bir ürün olduğunu ifade eder. Varant piyasasında 15 Ekim tarihi itibariyle 4 tür dayanak varlık vardır.

1. Türkiye İş Bankası Hisse Senedi (ISCTR)
2. Garanti Bankası Hisse Senedi (GARAN)
3. Koç Holding Hisse Senedi (KCHOL)
4. İMKB 30 Endeksi

Vade tarihi; alınan ALMA HAKKI veya SATMA HAKKI’nın hangi tarihte uygulanacağını ifade etmektedir.

Kullanım fiyatı; vade gününde alınan HAKLARIN hangi fiyat üzerinden gerçekleşeceğini göstermektedir. Bu kavramı bir örnekle açıklayalım.

ALMA HAKKI (GARAN ALIM VARANTI)

Örneğin; 8-TL kullanım fiyatlı 31-Aralık-2010 vade tarihli GARAN alım varantı aldınız. Bu demek oluyor ki; GARANTİ BANKASI HİSSESİNİ 31-ARALIK-2010 TARİHİNDE 8-TL DEN ALABİLME HAKKINA SAHİP OLDUNUZ. O gün geldiğinde İMKB’de Garanti Hissesi 9-TL olduğunu varsayarsak, sizin 8-TL’den o hisseyi alma hakkınız olduğundan hisseyi ucuza almış olursunuz ve hisse başına 1-TL kazanç sağlarsınız.

SATMA HAKKI (GARAN SATIM VARANTI)

Örneğin; 7,5-TL kullanım fiyatlı 31-Aralık-2010 vade tarihli GARAN satım varantı aldınız. Bu demek oluyor ki; GARANTİ BANKASI HİSSESİNİ 31-ARALIK-2010 TARİHİNDE 7,5-TL DEN SATABİLME HAKKINA SAHİP OLDUNUZ (SATMA HAKKI ALDINIZ). O gün geldiğinde İMKB’de Garanti Hissesi 6-TL olduğunu varsayarsak, sizin 7,5-TL den o hisseyi satma hakkınız olduğundan hisseyi piyasa fiyatından daha yüksek bir fiyata satmış olursunuz ve hisse başına 1,5-TL kazanç sağlarsınız.

Varant Nedir konusunu önümüzdeki günlerde uygulamalı örneklerle işlemeye devam edeceğim.

Deutsche Bank tarafından ihraç edilmiş olan bu finansal enstrümanlar 13 Ağustos tarihi itibariyle İMKB de işlem görmektedir. Aşağıdaki tabloda 15 Ekim tarihi itibariyle işlem görmekte olan varantları görebilirsiniz.

Read More!

Varantlar ve Deutsche Bank

13 Ağustos 2010 tarihi itibariyle uluslararası sermaye piyasalarında eski, ama ülkemizde daha yeni yeni öğrenilmeye başlayan opsiyon benzeri yepyeni bir ürün işlem görmeye başladı. Literatürümüzde “Aracı Kurum Varantları” olarak yer bulan bu estrümanlar şimdilik sadece Deutsche Bank tarafından piyasaya sürülmektedir.Varantlar’ın ne demek olduğunu öğrenmek için daha önce bu blogda yazılanları okumanızı tavsiye ediyorum. Ben bu yazıda biraz daha uygulamaya yönelik riskler hakkında bilgiler vereceğim.

Öncelikle Varant piyasasında piyasa yapıcılık rolü şuan sadece Deutsche Bank tarafından üstlenilmektedir. Eminim kısa zamanda bu piyasadaki pastayı gören diğer aracı kurumlar da kendi enstrümanlarını çıkartacaklardır. VOB ilk açıldığından bu yana ciddi boyutta hacimlere ulaştı. Ayrıca VOB piyasası ülkemize ilk geldiğinde türev enstrümanlara alışkın olmayan bir yapımız vardı. Alışmamız biraz zaman aldı. Ancak varant piyasasındaki işlemlere daha çabuk uyum sağlanacağı ve kısa zamanda piyasa hacminin İMKB’yi geçeceği aşikar.

Bu piyasada işlem yapmak için varanlar ve opsiyonlar hakkında bulabildiğiniz bütün dökümanların incelenmesinde fayda var. Varantlar ile opsiyonlar birbirine yakın enstrümanlar olmakla beraber bir kısım farklılıklar içermektedirler. Özetle varantlar, opsiyonların bir alt versiyonu olarak görülebilir. (Varantlar hakkında bilgilere buradan ulaşabilirsiniz)

Aracı kurum varantlarının en önemli farkı garantörün ilgili enstrümanı ihraç eden aracı kurum olmasıdır. Yani yapılan işlemler sonucu ihraççcının yatırımcılara karşı ödeme yükümlülüğü, kurul veya herhangi bir kamu otoritesi tarafından garanti altına alınmamış olup buna göre yatırım kararı alınması gerekir. Sizlere tavsiyem, Varant işlemleri yapmadan önce Deutsche Bank’ın ilgili izahnamesini okumanız. Genelde yatırımcılar tarafından sayfalar dolusu ayrıntıların okunması pek beklenmez. Özellikle Türkiye’de hiç beklenmez. Çünkü bazılarının çok daha önemli işleri vardır. Bankada hesap açarken bile imzalatılan “Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi” bile okumaz, gün gelir hesap işletim masrafı kesilir veya banka batar ise 50.000 üstü parasını alamazlar, gene gider devleti suçlarlar, sonra battık yardım edin diye bağırırlar.

Deutsche Bank’ın izahnamesini okuduğumda yazılanlar, beni olası risklere karşı oldukça bilgilendirmiş oldu. Hakikaten bu kadar açık sözlü, samimi ve şeffaf bir şekilde olası riskleri varant yatırımcılarıyla paylaştıkları için buradan kendilerine teşekkür ediyorum. Türkiye’de hiçbir aracı kurum tarafından böylesine açıksözlü bilgiler verilmez. Hatta saklanır, hatta okuyup ta ne yapacaksınız zaman kaybı diyebilirler. Siz, siz olun böyle firmalarla çalışmayın, böyle çalışmalarına izin vermeyin.

İzahnamede paylaşılan olası risklerin bazılarını buradan paylaşıyorum;

*Deutsche Bank mevcut global finansal krizden ve ekonomik düşüşten etkilenmiştir ve etkilenmeye devam edeceğini tahmin etmektedir.

*Piyasada fiyatların düşüş trendinde olması ve volatilite Deutsche Bank’ın gelirlerini ve karlarını olumsuz yönde etkileyebilir.

* Deutsche Bank, piyasa dalgalanmaları nedeni ile alım-satım ve yatırım faaliyetlerinden zarara uğramıştır ve zarara uğramaya devam edebilir.

* Uzun süreli düşüş trendleri piyasalardaki likitideyi azaltmış bulunmaktadır ve azaltmaya devam edebilir. Bu da varlıkların satışını güçleçtirebilecek ve önemli zararlara neden olabilecektir.

* Deutsche Bank, finansal araçların gerçekçi değerindeki değişiklikler nedeni ile zarara uğramıştır ve daha fazla zarara uğrayabilir.

* Olumsuz ekonomik koşullar Deutsche Bank’ın daha yüksek kredi zararına uğramasına neden olmuştur ve neden olmaya devam edebilir.

* Deutsche Bank, aracılık ve diğer komisyona ya da ücrete dayalı işlemlerden daha düşük gelirler elde edebilir.

* Deutsche Bank tarafından ihraç edilen menkul kıymetlere yapılan bir yatırım Deutsche Bank’ın menkul kıymetler dahilindeki borçlarını ilgili vade tarihinde yerine getirmemesi riskini taşımaktadır.

*

*

*

Read More!